ad fiendū ſi nō fit tāto eſt pc̄tm grauiꝰ. ſed facilius eſt abſtinere a malo faciēdo. qͣꝫ face̓ bonū. ergo grauiꝰ peccat qͥ nō abſtinet a malo faciēdo qd̓eſt tnͣſgredi. qͣm qͥ nō facit qd̓ faciēdū eſt: qd̓ eſt omittere. ¶ Scd̓o hoc idē probo rōne maioris ꝯtrarietatis ſic. Iāto malū vel pc̄tm̄ ē gͣuiꝰ: quantomaiori bono vel virtuti opponit̉. Sꝫ cōmiſſio mali opponit̉ maiori bono: qͣꝫ omiſſio boni. qd̓ probotripliciter ¶ Primo ratoe. qꝛ plus diſtat ꝯtrariūa ſuo ꝯtrario: qͣm ſimplex negatio. ut dicit̉. x. metha. ¶ Scd̓o hͦ ꝓbo ſimilitudine: v̓bi gr̄a. Sicutnigꝝ plus diſtat ab albo qͣꝫ ſimplex non albū. qd̓patet. qͥa omne nigrū eſt non albū ſed nō ꝯuertuSed tranſgreſſio id eſt cōmiſſio mali importat ꝯ.trarietate ad actu v̓tutis. omiſſio aūt boni importat negatione actꝰ v̓tutis. Vbi nota. ꝙ ei qd̓ eſtfacere bonū opponūtur duo. ſcꝫ nō face̓ bonū qd̓eſt omittere. et facere malū qd̓ ē tnͣſgredi. Sꝫ priniū opponit̉ ꝯtradictorie. Scd̓m vero ꝯtrarie qd̓importat maiorē diſtantiā. et ideo tnͣgreſſio ē gr̄auius pct̄m. ¶ Tercio ꝓbo alia ſimilitudīe ſic. v̓bigr̄a. Quia plus peccat ſiqͥs exhibeat pr̄i cōtumelia: qͣm ſiqͥs parentibꝰ non exhibeat debita reuerētiam. Sed exhibere parentibꝰ cōtunieliā eſt tranſgredi. nō exhibere debitā reuerentiā eſt omittere.ergo. ⁊cͣ. ¶ Tercio hͦ idē ꝓbo rōne penalitatis ſicPena proportionat̉ culpe. ergo maiori culpe debetur maior pena. Sꝫ maior pena debetur peccatotranſgreſſionis qͣꝫ peccato omſſionis. qd̓ tali ra.tione oſtendo. Maior pena debetur peccato qd̓habet actualem cōuerſionem mordinatā ad bonūcōmutabile. qͣm peccato qd̓ non habet neceſſarioactualem cōuerſione ad bonum cōmutabile. ſedpeccatum trāſgreſſionis habet actualem cōuerſionem ad bonum cōmutabile. non aūt peccatū o.miſſionis. gͦ ⁊cͣ. Hec bt̄us. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxixarti. iiij. Atꝝ peccatū omiſſionis ſit grauiꝰ peccato trāſgreſſionis. in argu. ꝯtra. et in. cor. ſo.et in. ſolū. argumentoꝝ. Re. ſupͣ. Abſtinētia. iij.ca. nnifine ⁊ que ſit pena vtriuſqꝫ. ¶ Ꝙ facerebonū et declinare a malo ꝑtinent ad omnē virtutēin cōmuni et ad diuerſas virtutes in ſpeciali.Ercio dico age pro ¶ Capi. .xj.poſitum. ſed quidꝫ declina a malo ⁊ facbonum. Ad cuiꝰ euidētiam nota tria.ſcꝫ Habitum productiuū. Aodū directiuū. Fructum vel meritum allectiuū. ¶ Primo circa predi.cta verba. nota habitum productiuum. ſcꝫ cuiuſv̓tutis ſit dcclinare a malo et facere bonū. Et qͣntum ad hoc reſpōdeo et dico. ꝙ malū et bonū duplicit̓ poſſunt ꝯſiderari. ſcꝫ in cōmūi ⁊ inſpeciali¶ Primo in cōmuni ſcꝫ bonū ut bonū. ⁊ malum utmalū. Et hoc mō facere bonū ⁊ vitare malū ꝑtinētad omnē virtute. qͥa de ratione omīs virtutis incōmūi eſt facere bonū agente: et actum eiꝰ bonū.ut ph̓i ⁊ ſancti dicūt. Et ẜm hoc iſta duo ſcꝫ bonūfacere et malum declinare nō poſſunt poni partesiuſticie. niſi forte iuſticia accipiat̉: prout eſt om̄isvirtus. tamē qͥa alie virtutes morales ꝯſiſtūt circa paſſiones in quibus bonū facere eſt venire admedium. et malū vitare eſt declinare ab extremisIdeo preter virtutes alias in cōmuni eſt iuſticia.que circa operationes et res exteriores cōſiſtit inquibus bonum et malum. ¶ Secundo modo poſſūt cōſiderari in ſpeciali vt debitum vel in quātūhabent ratione debiti. et ſic facere bonum et declinare a malo ſunt partes integrales iuſticie. ſcꝫ velhumane et priuate in cōparatione ad proximumVel diuine in cōparatōe ad deum. vel publice incōparationē ad cōmunitatem. Vnde vitare malum ẜm ꝙ eſt nociuū proximo vel cōmunitati et iniurioſum deo. et facere bonum ẜm ꝙ eſt proficuūproximo vel cōmunitati. et magis honorficū deohabent rationem debiti. et hoc modo vtꝝqꝫ horūpertinet ad iuſticiam humanam vel diuinā. qd̓ dupliciter probo. ſcꝫ autoritate et ratione. ¶ Primoautoritate Auguſtini qui in libro de correctione etgratia ponit ad iuſticiam legis vel humane vel diuine pertinere: declinare a malo et facere bonum.¶ Scd̓o hͦ idem probo ratione ſic. Perfectꝰ actꝰiuſticie eſt equalitatem cōſtituere in his que ſuntad alteꝝ. Eiuſdem aūt rationis eſt aliquid cōſtituere ⁊ cōſtitutū conſeruare. ſed aliquis cōſtituitequalitatem iuſticie faciendo bonum et reddendoalteri debitum qd̓ ei debetur: puta vel proximo velcōmuitati vel p̄cipue deo. Conſeruat aūt equalitatem iuſticie declinado a malo. id eſt nullū nocunientū vel proximo vel cōmunitati. et maxime nullum iniurioſum deo inferendo. ergo iſta duo. ſcꝫfacere bonum et declinare a malo pertinent ad iuſticiam legalem. vel humanam vel diuina. tāqͣmpartes integrales ip̄ius. ¶ Vbi nota duo ¶ Prinium eſt: ꝙ actus formalis ⁊ qͣi principalis cōplexiuius iuſticie eſt declinare a malo. vn̄ declinare amalo includit̉ in facere bonū. ſicut ſcd̓ariū in pr̄incipali. et materiale in formali. et imꝑfectum in per.fecto. Hec bt̄us. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxviij. de par.tibus integralibꝰ legalis iuſticie. arti. pͥmo. Vtrūdeclinare a malo et facere bonū ſint partes integrales iuſticie. argū. ꝯtra. et in cor. ſolū. ⁊ m. ſolū. j.ij. et. iij. argumenti. ¶ Scd̓m eſt ꝙ iſtorū duoꝝ.ſcꝫ malū declinare et facere bonum: vnū non ſufficit ſine altero. Vnde ſuper illo verbo. pſal. xxxiij.Diuerte a malo. dicit gloſa. Diuerte a malo et nulli noceas. et quia hoc non ſufficit: addit: et fac bonum. Et probat hoc per exemplum dicens. Paꝝeſt em̄ vt non expolias veſtitum. et id̓o veſti nudūSi nō expoliaueris declinaſti a malo. ſed non feciſti nec facies bonum niſi nūdum veſtieris et peregrinum in domo tua ſuſceꝑis. ¶ Patet igitur expremiſſis. ꝙ malum declinare et facere bonum incōmuni ſumptum pertinet ad omnes virtutes.Sed in ſpeciali ſumptum. ſcilicet in quantum eſtalteri debitum reddere ad iuſticiam pertinet.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten