Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

autoritate Iſidori de ſūmo bono ſic dicetis. Om̄iˢcōuerſus a fletu prius inchoet pct̄oꝝ. et ſic tnͣſeatad deſideriū ſuꝑnoꝝ. Prius em̄ lac̓mis purgādaſūt vicia quē geſſimꝰ. ut tūc mūdata mentis acieqd̓ querimꝰ ꝯtemplemur. ut deflendo pct̄m a nōbis caligo detergatur. Et Grego. xxij. li. mora.ſic ait. Qūo vberiꝰ culpa fletur. eo altius cognitio veritatis attingit̉. qꝫ ad vidēdū internū lumēpolluta dūdū ꝯſciētia lac̓mis baptiſata renouat̉. Sed forte arguēs in oppoſitū. ſcꝫ ꝙ obtenebratio intellectꝰ ꝯtritione nō abſtergit̉ ſic. Que ſūtin vna potentia eliciūt ꝓpria oꝑa vel ꝓprios actuillius potētie. Sed dolor vel ꝯtritio ē in affectiuaergo nō videt̉ ꝙ debeat elice̓ actū illumīatōis circa cognitiua. Rn̄deo et dico. ꝙ actꝰ doloris nōſit illumīare penitēte effectiue tam̄ diſpoſitiue ſi cſcꝫ inqͣntū actꝰ vniꝰ potētie diſponit ad actū alterius. Sicut amor rei diſponit intellectū ad re aniplius cognoſcēda. et illuminatio intellectꝰ amorēefficit in affectiua Cū em̄ iſte potētie ſint annexevnaiuuat aliā. ita ꝙ qui plus cognoſcit plus diligit. et qͥ plus diligit plus cognoſcit. Hec Alexan.iiij. parte ſūme. q. ccxlvij. de effectu cōtritōis arti. pͥmo. Vtꝝ deterſio caliginis ſiue illuminatio.cognitiue obtenebrate ſit effectꝰ ꝯtritōis. in ſo.vltimi arguincti. Scd̓o ꝙ cōtritione fiat remiſſio culpe probo ratione ſic. Om̄is virtus et om̄eviciū ex eiſdē cauſis cōtrario mō ſūptis corrūpit̉et generat̉. ut dicit ph̓s ij. li. ethi. pͥmo. c. qd̓ ph̓sIbidē dupliciter ꝓbat. Primo ꝑ exemplū in artibus. Ex hoc em̄ ꝙ edificatores frequenter benevel male edificāt dicunt̉ boni velmali edificatoresGuiꝰ ſignū eſt. qꝛ ſi hoc nō eſſet veꝝ nō indigerēthomines ad addiſcendū huiuſmodi artes aliquodocēte qͥ actōnes eoꝝ dirigeret. ſed omēs qualitercūqꝫ oꝑarent̉ fierent boni vel mali artifices qd̓ eſtfalſū. Scd̓o oſtendit et ꝓbat ꝙ ſicut ſe habꝫ inartibꝰ. ita etiā in virtutibꝰ et vicijs. Qui em̄ in cōmutatōibꝰ que fiūt ad hoīes bene oꝑant̉ fiūt iuſtiqui aūt male fiūt iniuſti. Et ſimiliter qͥ in ꝑiculisfrequēter aſſueſcūt bene vel male ꝯfidere vel timerefiunt fortes vel timidi. Et ita etiā de temꝑantia etmāſuetudinē. circa ꝯcupiſcētias ⁊ iras. et vniu̓ſaliter loquēdo ex ſimilibꝰ oꝑibꝰ fiūt ſimiles habituspropter qd̓ a iuuentute eſt non paruum ſtudiumadhibendum qualiter tuuenes addiſcant et aſſueſcant operari. quia ẜm tales operationes bonasvel malas in nobis generantur habitus virtuoſivel vicioſi. Hec ph̓s vbi ſupra Et beatus thomasin ſcri. ethi. Ibidem. Patꝫ igitur ꝙ ex eiſdem cauſis. et per eadem contrario modo ſumpta fit etcorrumpitur omnis virtus: vel virtus et viciumgenerantur. Sed per mordinatum amorem cor­.dis peccatum cōmittitur. ergo per dolorem ex amore caritatis ordinato tantum pct̄m ſoluitur. Si vero hanc ratione aliter vis formare dicas.Si ꝓpoſitum eſt propoſiti cauſa. et oppoſitum eſtcauſa oppoſiti. Sed cōſenſus vel cōplacē̓tia modinata eſt cauſa peccati. ergo diſſenſis volūtatisvel diſplicētia ordinata eſt cauſa deletionis peccati. hic autem diſſenſus voluntatis vel diſplicentianō eſt niſi contritio. ergo ⁊cͣ. Secundo hoc idēprobo et oſtēdo diſtinctione. Vbi nota ꝙ aliqͣndo eſt neceſſarius aſſenſus voluntatis ſine diſſenſū. Aliquando vero eſt ncceſſarius aſſenſus volūtatis cū diſſenſti. v̓bi gr̄a. De innocente et pec.catore penitente. Aliter em̄ ſe habet de innocēte ⁊aliter de pct̄ore. Cū em̄ iuſtificat̉ innoces oportꝫꝙ in eo ſit vna diſpoſitio ſolū. ſcꝫ ꝙ ſe efficaciterdiſponit ꝑ ꝯſenſū et affectū ad recipiendā diuināgr̄am ex qua iuſtificat̉. Et ſi hoc fecerit. qd̓ in ſe ēfacit. eo ꝙ oculū mētis aꝑit: et lumē gre recipit.Nō eī oportꝫ ꝙ ī innocēte ſit alia diſpoſitio. ſcꝫ cūꝯſenſi gr̄e diſſenſus culpe. Cuiꝰ rō eſt. qꝛ cū ineo nō ſit culpā mortalis. nō ē ſibi neceſſariꝰ diſſēſus nec ꝑ ꝯſequēs ꝯtritio In pct̄ore aūt duplexdiſpoſitio ē neceſſaria. ſcꝫ Vna ad introducedāgr̄aꝫ. ut ſcꝫ ꝑ aſſenſū et affectū oculū mētis aꝑiatet ſic lumē gre recipiat. ⁊ tūc qd̓ in ſe eſt facit. Siaūt ꝑ aſſenſū et affectū ad deū efficaciter nō pp̄a.ret aꝑiēdo oculū cordis. tūc qd̓ in ſe ē nō facit neclumē gr̄e recipit. Scd̓a diſpoſitio que peccatori eſt neceſſaria eſt: ut peccato diſſentiat p cōtritionem deteſtādo peccatū. Vn̄ quādo peccator penitēs hec duo facit. ſcꝫ. Primo qͣndo ſe diſponit efficaciter per aſſenſū ⁊ affectū ad deū. Scd̓o quado ſe diſponit efficaciter et per diſſenſi ſeu diſpli.centiā pct̄i. tūc efficaciter dr̄ facere qd̓ in ſe eſt. etgratiā recipit que culpā excludit. de pͥmo hoꝝ diIacobi. iiij. Appropinquate deo ⁊cͣ. Et de ſecūdoapoca. iij. Siquis apperuerit mihi. ⁊cͣ. Hec b t̄stho. iiij. ſcri. ſen. di. xvij. de iuſtificatōe. arti. iij. qiiij. Vtꝝ ad iuſtificationem requiritur motus libori arbitrij in peccatū ſiue cōtritio argumēto ꝯtrapͥmo. et. in. cor. ſolu. in fine. Ꝙ ad remiſſionem peccati requiruntur duoet que. Capitulum Quntum.D maiorem tamē euidentiam precedentis capituli eſt ſciendum. ꝙ ad remiſſioonem peccati mortalis duo pͥncipaliterrequirūtur. ſcꝫ dilectio et cōtritio. Primo quidem dilec̓tio caritatis per quā mens coniungiturdeo. Scd̓o contritio per quā mens deteſtet̉ peccatum. Primo dico ꝙ ad remiſſionē peccati eſtneceſſaria dilectio caritatis per quā mens deo cōiungitur. Vnde ſuper illo verbo Luce. vij. Dimiſſa ſunt ei peccata multa. quia dilexit multum. di.cit gloſa. ꝙ feruor dilectionis caritatis in ea rubiginem deſtruxit peccatorum. Et prouerbiorumx. Dniuerſa delicta operit caritas. Sed ex hocverbo poteſt argui. ꝙ contritio non ſit neceſſaria ad remiſſionem peccati ſic. Si ſola caritas ſufficit ad remiſſionem peccatiūt patet. ergo contritio non eſt neceſſaria ad peccati remiſſionem.