Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

cauſaliter vel effectiue. ſed occaſionaliter et cōſecutiue inquātum hoīes ex ſuo vicio accipiētes occaſionē peccādi a lege abundatiꝰ peccauerunt.Tum qͥa peccatū grauius fuit poſt legis prohibitionē qͣꝫ ante. eo ꝙ ante lege̓ ſi fuerūt peccatoresnon tn̄ p̄uaricatores legis. Nam vbi nō eſt lex necp̄uaricatio legis ẜm apoſtolū ad. Ro. iiij. Cuiusratione aſſignat bt̄s Auguſ. ibidē in gloſa dicēsNota ꝙ nō ait vbi nō eſt ſex: ibi nō ē iniqͥtas. ſedait: vbi non eſt lex nō eſt p̄uaricatio. Om̄is enimlegē p̄teriēs iniquus eſt. ſed non om̄is iniquꝰ legem p̄terit. Qui em̄ legē nō acceperūt iniqui dici poſſunt. preuaricatores aūt dici non poſſunt.Et cōcludit ibidē Auguſ. ſic. gͦ oſtēdit apoſtoluſꝙ preuaricatio eſſe nō poſſit vbi lex non fuerit.nec iratanta eſt ſine lege qͣnta eſt cū lege. Ex quibus verbis Apoſto. et Auguſ. dant intelligere ꝙp̄uaricatio adducit ſuꝑ iniquitatē etiā trāſgreſſionē eius qd̓ ſcriptū eſt. Et ideo nō eſt tutū tot leges et precepta multiplicare ſicut multi prelatoꝝfaciunt de quibus loquitur Ieremīe. v. Inuentiſunt in populo viri impij ponentes laquēos et pedicas ad capiēdos viros. Tum etiā id̓o per lege̓que peccatu prohibuit: occaſionaliter ſcꝫ ex nr̄ovicio abūdauit delictū. qͥa ꝯcupiſcētia creuit: magis em̄ cōcupiſcimꝰ qd̓ nobis ꝓhibetur. Hec beatus. tho. pͥma ſcd̓e. q. xcviij. arti. pͥmo. Vtꝝ lexvetus fuerit bona: exponēs autoritatē apoſtoli adCorni. lr̄a occidit. i. ſolu. ij. argu. Vtꝝ lexvetꝰ debuit dari a deo et ꝙ ſic. Ca. cxxvijEd forte gr̄a predictoꝝ poſſꝫ queri vtꝝlex vetꝰ debuerit dari a deo. Et poſſetargui tripliciter ꝙ non. ſcꝫ ratione autoritate. ſimilitudine. Primo ratione ſic. Illudqd̓ non ſolū eſt cauſa ſed occaſio mali et etiā auꝗinēti mali nō debet eſſe a deo. ſed lex vetus fuit occaſio mali ſcꝫ peccati. ut dicit apoſtolꝰ ad. rō. vijet etiā augmēti mali. gͦ ⁊cͣ. Scd̓o hoc idē proboautoritate apoſtoli ad Ro. v. dicētis. Lex ſubintrauit ut abūdaret delictū. ergo ⁊cͣ. Tercio hocidem ꝓbo ſimilitudine vel exemplo vini ſic. Lex ſehabet ad hominē poſt peccatū: ſicut vinū ad febricitātem. Quoniā ſicut vinū bonū eſt in ſe. tamēnialū eſt febricitāti vel egrotāti. quia diſpoſitꝰ adhoc ut inflāmetur a vino. Ita lex in ſe ſācta eſt. tn̄homo poſt peccatū diſpoſitus eſt ad malū. ſcꝫ adhoc ut fomes incēdat̉ ꝑ legē. ergo ſicut datio vini febricitāti non poteſt eſſe ad bonū. nec a bonomedico: īmo culpabilis eſſꝫ. gͦ ſimiliter datio legismoyſi nō pt̄ eſſe ad bonū nec a bono pͥncipio. ſcꝫa deo. Rn̄deo et dico. ꝙ differt dice̓ aliqͥd eſſe excauſa ꝑ ſe. et ex cauſa ꝑ accide̓s. et ex caſu. et exoccaſionē. Dicēdo em̄ cauſā ꝑ ſe et cauſa ꝑ accides dico pͥncipiū abſolutum. vt verbi gr̄a domificator domificat dico cauſā ꝑ ſe. dicēdo aūt miu̓ſicus edificat dico cauſa ꝑ accidēs. Sed dicendocaſū et occaſionē dico principiū cōparatū. Namcaſus et occaſio ſūt ex pluribꝰ cauſis cōfluentibꝰet preter intentōeꝫ ſed differēter ūt verbi gr̄a. Nācaſus eſt ex pluribꝰ cauſis cōtingentibꝰ nō cōtrarijs. ut ſi dicā iſte inuenit theſauꝝ quē alius repoſuit. dico ex caſtiqꝫ ibi ſūt plures cauſe. ſcꝫ ꝙ iſterepoſuit et ille fodit ideo inuenit. Et quia iſte fodit erat p̄ter intentionē inueniendi theſauꝝ. Sꝫoccaſio eſt ex pluribꝰ cauſis ꝯtrarijs cōtingentibus p̄ter intentionē. verbi gr̄a. ut ſi dicā Aqua ſuꝑiecta igni magis facit feruere ignē. Hic due ſūtcauſe reſpectu huius effectꝰ ſcꝫ feruoris ignis ſcꝫcalor: qui eſt cauſa ꝑ ſe feruoris. et aqua que exeo ꝙ eſt frigida eſt ꝑ ſe cauſa ꝯtrarij. ſcꝫ qꝛ per ſeeſt ad infrigidandū. ſed p̄ter intentōne ad hoc ꝙſit maior feruor: tamē cōfluentibꝰ his cauſis cōtrarijs. quia calidū cōtrariū eſt frigido et ecōuerſo:adueniente frigido cōprimit̉ calor nec cuaporat.et cōpreſſus poſtea feruet magis. Aqua em̄ per ſeerat ad cōprimendū calorē. Ꝙ ergo ex illa cōpreſſione poſtea ignis magis feruet hoc erat p̄ter in.tentionē vel proprietatē aque et ita occaſionaliterSimiliter dicēdum eſt ꝙ lex ꝑ ſe erat ad bonumſicut ad cōprimendum fomitem et prohibendumcōcupiſcētias prauas. quia tamē vtimur eo in vetitum eo ꝙ per fomitē proniſumus ad malū. Etex hoc etiam preter intentionem legis accidebatintentio fomitis. Et per hec poteſt reſponderi adargumenta in oppoſitum facta. Ad primū enimcū arguit̉ ꝙ illud qd̓ eſt occaſio peccati ⁊ augmōti peccati. ut eſt lex vetus non debuit eſſe a deo. Reſpondeo et dico ꝙ occaſio alicuiꝰ eſt duplexEſt em̄ quedam occaſio nullius boni vel indifferetis boni inductiua. et omnis talis occaſio eſt tollenda. Et eſt occaſio inductiua alicuiꝰ boni neceſſarij ad ſalutem. et iſta nullo modo expedit ut tollatur verbi gr̄a. Si aliquis det alij occaſionē ſcandali propter veritate vite vel iuſticie non propterhoc debet dimittere ſuā predicationē. Sed ſi dealiquo indifferenti daret alijs occaſionem ſcādalet peccati expediret ꝙ dimitteret. Sic a ſimili lexvetus fuit occaſio inductiua boni qd̓ nullo mododimittendum fuit. ſcꝫ boni neceſſarij ad ſalutem.vt verbi gra. Lex precepit bona. fecit cognoſcerepeccata. et prohibuit mala. vn̄ lex de ſe nulli nocuit qd̓ patet. quia et bonis veliuſtis fuit in ſignūet inſipientibus in pedagogum et docunientum.et malis in flagellum. Vnde lex vetus ſemper data fuit propter aliquod bonum vel ut peccare vo.lens a peccato coerceatur vel ut peruerſus puniatur et vtrumqꝫ eſt bonum. Nlam et ipſa diuinaiuſticia punit malos in ſupplicijs. Ad ſecūdumꝙ ſicut cum dicitur vinum non dari a medico febricitanti. ita nec lex debuit dari a deo peccatori Reſpondeo et dico. ꝙ non eſt ſimile. Cuius ratio eſt. quia lex ſe habet ad egrotum vel peccatumper ſe ut miedicina. Vinum aūt non ſic ſe habet.