Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Tercio lex chriſti dr̄ et eſt lex libertatis. qd̓ dupliciter probo. ſcꝫ autoritate et ratione. Primo autoritate Iacobi pͥmo. Qui ꝑſpexeit in lege ꝑfectelibertatis. et loqͥtur de lege chriſti ſcd̓m gloſā. Scd̓o hoc idē ꝓbo ratione. Nam ẜm ph̓m primo. metha. Ille liber ē qui ſui cauſa eſt. Ille ergoaliqͥd agit: qͥ ex ſeip̄o agit. Illud autē qd̓ hō agūex habitū ſue nature cōueniēti: illud ex ſeip̄o agitquia habitꝰ inclinat p̄modū nature. Si vero habitus eſſet nature repugnās homo nō ageret ẜmꝙ eſt ip̄e. ſed ẜm aliqua corruptōeꝫ ſibi ſuꝑuenientem. Quia gͦ gr̄a ſpūſſancti interior eſt: ſicut habitus nobis infuſus: inclinās nos ad recte oꝑandum. Ideo facit nos libere oꝑari ea q̄ cōueniuntgr̄e. et vitare ea que repugnat gre. et hoc eſt qd̓dicit apoſtolꝰ. ij. ad. corni. iij. Vbi ſpūs dn̄i ibi litreo .bxij.bertas. Super quo v̓bo Auguſ. in gloſa ſic ait.ſoaqp ic.Vbicūqꝫ aūt eſt ſpūs dn̄i ꝑ gr̄aꝫ inhabitātem: ibieſt libertas. ſcꝫ ſpūaliter intelligēdi. faciēdi. et oirdē pecca.bediendi. qd̓ non eſt in iudeis. eo ꝙ lr̄a non facitſponte obedire ut filij. ſed qͣſi coacte timore penero ciſtinaut ſerui faciūt. Cuiꝰ ꝯtrariū dicit apoſtolus adRō. viij. Qui ſpiritu dei agunt̉: hi filij dei ſunt.Hec bt̄us. tho. pͥma ſcd̓e. q. cviij. arti. pͥmo. vtꝝlex noua initeriores actus p̄ciꝑe habꝫ vel prohiberein. ſolū. ij. argum̄ti. Et Alexan. tercia parte ſummie. q. xxxvij. arti. De differentia legis moyſi ⁊euangelij chriſti penes ſeueritatē. in. cor. ſolū. etin. ſolū. duoꝝ argumētoꝝ. Ꝙ lex vetusdiffert a lege noua in bonitate. Ca. .cxxvj.Varto pͥncipaliter lex moyſi differt a lege chriſti in bonitate. qͥa lex moyſi fuitbona imꝑfc̄e. Lex aūt xp̄i eſt bona ꝑfc̄ePrimo dico ꝙ lex moyſi fuit bona imperfecte. qd̓tripliciter ꝓbo. Primo. qͥa nō prohibebat malicauſā vel originē. Scd̓o ꝓpter quorūdā maloꝝꝑmiſſionē. Tercio qꝛ p̄bebat mali occaſionem. Primo dico ꝙ lex moyſi reſpectū euāgelij chriergo ⁊cͣ. C S.ſti fuit imꝑfecte bona. qͥa non ꝓhibebat mali originem vel radicē. ſcꝫ volūtatē. Qd̓ patꝫ. quia lexmoyſi prohibebat factū dicēs. Non mechaberisimio. ſed̓ inLex vero chriſti ꝓhibebat affectū dicēs: non cōcupiſces. Et propter hoc dr̄ lex cohibere manumnon animū. Tum qͥa actus exterior malus ibi ꝓhibebatur. Tum qͥa ſolo pene exterioris timore p̄eam a peccato abſtinebat̉. Scd̓o lex vetus fuit imꝑfecte bona reſpectu legis noue propter quorūda maloꝝ p̄miſſione. ꝑmittebat em̄ quedā mala ꝓpter qd̓ dr Ezech̓. xx. Dedieis p̄cepta nō bona. vn̄ Iſidorus in libro differētiaꝝ dicit. Prece.pta legis euāgelio cōꝑata ſūt nō bona duplici ratione. Prima ē. qͥa in ea quedā inutilia infirmioribus ſenſibꝰ ſūt p̄miſſa ut libellus repudij. et cūpiditas iſraelitaꝝ ſpolijs egiptioꝝ ſaciāda ꝑmittitur. Scd̓a eſt ratio. quare p̄cepta legalia cōꝑatione euangelij dicūtur non bona. qͥa qd̓ p̄cipiūtnon ꝑficiūt. Lex vero euāgelij et exterius imperatvt efficiat̉. et interiꝰ iuuat ut ꝑficiatur. Et ꝓpterhoc lex moyſi dr̄ lex factoꝝ. qͥa indicat libero arbitrio hominis qͥd faciat. Sed tr̄ cū homo eſt in peccatis non cauſat gr̄aꝫ per quā illud facere valeatLex vero euangelij dr̄ lex fidei. qͥa ꝑ̄dictamē fidetgratiā chriſti indicat per quā homo poſſit explerequidqͥd deus iubeat. Et hoc eſt qd̓ dicit Auguſ.in libro deſpiritu. et lr̄a ꝑ legē opeꝝ dicit deꝰ homīni fac̄ qd̓ iubeo. per legē fidei dicit homo deo daqd̓ iubes. Et ſb̓dit. ideo em̄ iubet lex. ut amoueat. qͥd faciat fides: ut cui iubet̉ ſi nō poteſt ſciatqͥd petat. videlicꝫ gr̄aꝫ. Et propter hoc dicit Auguſ. ibidē ꝙ lex mādatū bonum habet lr̄a demonſtrāte. ſꝫ nō ſpiritū adiuuāte. Tercio lex vetꝰ roſpectū euāgelij fuit imꝑfc̄e bona. qͥa prebebat mali occaſionem ẜm ꝙ dicit apoſ. ij. ad corn. iij. lr̄aoccidit. Vbi nota ꝙ lr̄a. id eſt lex vetus ẜm apoſtolū dr̄ occidere quatuor modis. ſcꝫ propter pͥuationē. abuſione. occaſione. oſtenſionē. Primolr̄a occidit propter p̓uationē uel defectionē. Vn̄Auguſ. in libro de lr̄a et ſpiritū ſic ait. Lr̄a ſine ſpiritū adiuuate occidit. Cū vero adeſt viuificansſpūs ꝑ caritatē hoc ip̄m facit intus diligi: qd̓ forisſcriptū faciebat. Sine ſpiritu aūt fit timore peneet ita culpabiliter. Et itꝝ Auguſ. ſuꝑ illo v̓bo lr̄aoccidit ingloſa ſic ait. Sicut nō rep̄hendit̉ ſcientiacū dr̄ pͥme ad. corni. viij. Sciētia inflat. id eſtin ſuꝑbiā extollit. caritas edificat. Ita nō rep̄henditur lex cū dr̄ lr̄a occidit. eo ꝙ ſicut ſcientia de ſeeſt bona et non mala: ſic et lr̄a. Sed ſicut ſcientiācū caritate ꝓficit et ſine caritatē obeſt qͥa inflat.ita lr̄a vel lex cū gratia viuificat. ſine gr̄a occiditet ſi de ſe non ſit mala. Scd̓o modo lr̄a occiditpropter abuſionē. vn̄ ſuper illo v̓bo apoſtoli adRo. vij. Mandatū qd̓ eſt bonū factū eſt mͥ mors:Abſit. Diero. ſic uit. Non em̄ ex ſeip̄o eſt mors. ſꝫex vicio hominis. qꝛ non lex: ſed foniēs eſt efficiēscauſa mortis qͥ bonā rem vertit in malā. ut verbigr̄a. Sicut em̄ medicina non eſt cauſa mortis. ſioſtendat venena mortifera licꝫ mali hoīes ad mortem ſtiā vel alioꝝ his abutātur. Sic lex que venenia pct̄oꝝ demōſtrat hominē libertate ſta abutētem occidit. vn̄ Auguſ. ſuꝑ illo verbo lr̄a occiditingloſa ſic ꝯcludit. Multa em̄ ſūt qͥbuſdā noxiapropter eoꝝ abuſionē. qͣmuis de ſe non ſint mala. et talis ē lex. Tercio modo lr̄a occidit ꝓpteroccaſione. ita dicit apoſtolꝰ ad. Ro. vij. Occaſio ne aūt accepta pct̄m per mandatum oꝑatū eſtin me omnē ꝯcupiſcētiā. Vbi Auguſ. in gloſa ſicait. Fomes occaſionem accepit per mādatū. qͥatalis eſt noſtra carnalitas ut ardentiꝰ deſideretprohibita. Et diabolus etiā ex mādato accepit occaſionē. qͥa videns legē in auxiliū hominibꝰ datāmagis exarſit iracūdia: ut legem perteret illi in ꝑniciem. Et ex hac etiā ratione dicit apoſtolus adRo. v. Lex ſubintrauit ut abūdaret delictum. utſcꝫ ſi abundaret delictū nō teneat̉ vel nō accipiat̉