Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

ſi lex eſt iuſta imponit neceſſitatē homini in foro ꝯſciētie. Cuiꝰ ratio e. qͥa cū omīs poteſtas hūanaſit a deo. ut dr̄ ad. ro. xiij. Qui poteſtati reſiſtitin illis que ad ordinē poteſtatis ꝑtinet dei ordinationi reſiſtit. et ſcd̓m hoc efficit̉ reus quātū ad ꝯſcientiā. Scd̓o vero ſi lex humana eſt iniuſta velniiqua non obligat ad obſeruātiā ſui. Vbi notaqd̓ hūana lex eſt iniqua quādo eſt ꝯtra mādatumdei. et tūc tali legi nō ē obediendū. ſed deo. qͥa utdr. actu. v. Obedire oportꝫ deo magis qͣꝫ homī.nibus. Scd̓o lex hūana eſt iniuſta qn̄ infert ſb̓.ditis grauamē iniuſtū. et tūc tali legi nō eſt obediendū. ſi ſine ſcandalo vel detrimēto quis reſiſtere poſſit. Patet ergo ex p̄miſſis qd̓ triplex eſt actꝰhumane legis. ſcꝫ. cōhibere vicia. p̄cipere virtuoſa. et obligare ꝯſciētiā. Hec beatꝰ. tho. pͥma ſcd̓e.q. xcvj. arti. .iiij. Vtꝝ lex humana imponat ne.ceſſitatem homīni foro cōſcientie. in. cor. ſolū. etin. ſolu. argumētoꝝ. Ꝙ ſupͣ legē hūanāneceſſe fuit eē legē ſcriptā diuina. Ca. .xxv.Oſtqͣꝫ de tribus legibꝰ. ſcꝫ de lege eternade lege naturali menti indita. et de legeſcripta. ſcꝫ de humana viſū eſt ſuperiuſIlūc dicēdū ē de lege ſcripta. ſcꝫ de diuina. Vbinota. qd̓ p̄ter legem ſcriptā hūanā neceſſariū fuitqd̓ eſſꝫ lex ſcripta ſcꝫ diuina. Et hͦ ꝓpter qͣtuor rationes. quas tangit dauid per illū verſum. pſal.Lex dn̄i imimaculata cōuertēs animas teſtimoni.um dn̄i fideli ſapiētia preſtans parunlis. Primaratio eſt propter cohibitōeꝫ omīs criminis. Secunda ratio propter directione mētis. Tercia eſtpropter certitudine veritatis. Quarta propteradeptione felicitatis. Prima ratio quare lex diuina ſupra naturalem et humana fuit neceſſaria.eſt propter cohibitionē vel excluſionē om̄is criminis. ut em̄ dicit. auguſ. in libro de libero arbitrioLex humana non poteſt omia mala que fiūt ꝓhi.bere vel punire. qꝛ dū aufferret mala om̄ia ſequeretur. qd̓ etiā multa bona tollerent̉: et impedireturvtilitas boni cōmunis. qd̓ eſt necoſſariū ad cōuerſationē hūanam. vt ergo nullū malū ꝓhibitū etimpunitū remaneat neceſſariū fuit ſuꝑuenire lege̓diuina. et ideo dicit dauid. Lex dn̄i imimaculataid eſt nullam ꝑmittens peccati turpitudinē. Secunda ratio eſt propter directionē mētis ſic. Dehijs poteſt homo legē ferre de quibꝰ poteſt iudicare. iudiciū aūt hominis non poteſt eſſe de interioribꝰ motibꝰ volūtatis qui latōt. ſed ſolū de exteri.oribꝰ actibꝰ qͥ apparent. Et tn̄ ad p̄fectionē virtū.tis reqͥritur. qd̓ in vtriſqꝫ actibꝰ homo rectus exiſtat. Et ideo lex hūana non poteſt cohibere et ordinare ſufficienter actus interiores mētis. Et ꝓ.pter hoc neceſſariū fuit. qd̓ ſuꝑueniret lex diuinaideo addit cōuertēs animas. quia nō ſolū actusexteriores. ſed etiā interiores dirigit. Tercia ratio eſt ꝓpter certitudinē veritatis ſic. Homo abſqꝫomni dubitatione debꝫ ſcire quid habeat agere etquid vitare. Sed hoc ꝑ legē naturalē et hūanamnō poteſt ſcire. qd̓ patꝫ ex hͦ qd̓ de rebo hūanis ideoiudicia diuerſa dant̉ ꝓpter incertitudinē humaniiudicij p̄cipue̓ de rebꝰ cōtingētibꝰ et particularibꝰex qͥbꝰ etiā diu̓ſe ꝯtrarie leges inferūtur. Vt er.go homo abſqꝫ vlla dubitatōe ſcire poſſit quid eiagendū ſit et qͥd vitādū. necſſariū fuit ut in actibꝰꝓprijs dirigeret̉ ꝑ legē diuinā. de qua ꝯſtat qd̓ errare non poteſt. Et ideo ſubdit. teſtimoniū domīfidele. propter certitudinē veritatis. Quarta ra.tio eſt propter adeptionē felicitatis ſic. Per legemhomo dirigit actus proprios in ordine ad finemvltimū. Si aūt homo ordinaretur tm̄ ad finē na.turalem qui non excederet proportione facultatiſcꝫ naturalis hominis ſufficeret lex humana. ſedquia homo ordinatur ad finē ſuꝑnaturale id ē adfinem eterne beatitudinis qui excedit facultatemhumane vite. ideo eſt neceſſaria lex diuina ꝑ quāhomo ad finem eterne beatitudinis ordinatur. etpropter hoc dauid ſubiungit dicēs. ſapiētian preſtans paruulis. inquatum ordinat homine ad finem ſupnaturalem et d̓inum. Hec beatꝰ. tho. prima ſecunde. q. xcj. arti. iiij. Vtꝝ fuerit neceſſari.um eſſe legem diuinam. ni. cor. ſolū. Ꝙ lex diuina eſt duplex.Capitulum viceſimumſextum.St aūt ſciendum qd̓ aliter ſe habet de lege naturali et aliter de lege diuina. qͥalex naturalis eſt vna oīmūt dictū eſt ſuipra. Cuius ratio eſt quia lex naturalis dirigit hominem ſcd̓m quedam precepta cōmunia in quibꝰcōueniūt tam ꝑ̄fecti qͣꝫ imperfecti. et ideo ⁊cͣ. Lexvero diuina dirigit hominē in quibuſdam prece.ptis particularibus ad que non ſimiliter ſe habētperfecti et imperfecti. et ideo oportuit legem diuinam eſſe duplicem. ſcꝫ veterem et nouā que legeˢad inuice diſtinguūtur nō ſicut ea que ſūt omniodiuerſa ut equus et bos. ſed ſicut ꝑfectū et imperfectum. Hoc aūt quinqꝫ modis ꝓbo. Primo exparte ſacerdotij ſic. vbi eſt aliud et aliud ſacerdotium. ibi eſt alia et alia lex. Vel aliter. vbi eſt duplex ſacerdotiū ibi eſt duplex lex. ut dicit apoſtolꝰad. hebre. vij. Tranſlatō ſacerdotio eſt neceſſe uttranſlatio legis fiat. Sed in lege veteri fuit ſacerdotium leuit cū. in lege aūt noua ſacerdotiū xp̄i.ergo eſt duplex lex. ſcꝫ lex vetus ⁊ lex noua. Secundo hoc idem ꝓbo ex parte exempli. quia apo.ſtolus ad. gala. iiij. cōparat lege veterem ſtatuipuerili exiſtenti ſiib pedagogo. Legem aūt nouācōparat ſtatui viri perfecti qui non eſt ſub pedagogo. Ex quo exemplo talem rationem formo.Sicut paterfamilias in domo. alia mandata po.nit pueris. alia adultis. Ita deus aliam legem dedit imperfectis ut legem veterem. et aliam perfectis et manudūctis per priorem legem ad maiorecapacitatem diuinorum. Attenditur autem perfectio et imperfectio vtriuſqꝫ legis quātū ad tria.