Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Sed efficaciter inducere. ſcꝫ ꝑ vini coactiuā pro.teruos ⁊ male diſpoſitos metu pene. n̄ poteſt niſivel multitudo vel ꝑſona publica ad quas ꝑtinet penas infligere. Hec beatꝰ thomas pͥma ſcd̓e. q. xcͣarti. iij. Vtꝝ ratio cuiuſlibꝫ ſit factiua legis argū.ꝯtra in cor. q. et in ſolū. ij. argū. Ꝙ lexdebet ꝓmulgari ad hoc qd̓ vim habeat obligādi.Varto dico qd̓ de ratione Ca. iiij.legis eſt ꝓmulgatio. Oportet em̄ ꝙ lexpromulget̉. Qd̓ tripliciter ꝓbo. ſcꝫ auctoritate. ratione. inductōe. Primoauctoritate. dr̄ em̄ in decretis diſtinctōe. iiij. qd̓ leges inſtituunt̉ cū ꝓmulgant̉. Secūdo hoc idemꝓbo ratione ſic. Ad hͦ qd̓ lex obliget. oportꝫ qd̓ inalioꝝ noticiā deducat̉. ſed hoc fit ex ip̄a ꝓmulgatione ergo ⁊cͣ. Tercio hoc idē probo inductionevel ꝑ locū a ſufficienti diuiſione ſic. Cū em̄ ſit duplex lex ſcꝫ interior ⁊ exterior. ut lex indita et ſcripta de quibꝰ patebit infra. quelibet lex diuerſimode promulgat̉ qd̓ patꝫ. qꝛ lex indita ſcꝫ lex natureꝓmulgat̉ a deo. ſcd̓m ꝙ deus eamentibꝰ hominūinſeruit naturaliter cognoſcēdā. Lex aūt exteriorſcꝫ lex humana ꝓmulgat̉ quo ad pn̄s verbo ſed īfutuꝝ ſcripto. Vn̄ legis ꝓmulgatio q̄ ſit verbo infutuꝝ extendit̉ ꝑ firmitate ſcripture que quodammodo ſemꝑ legē ꝓmulgat. Vn̄ iſidorꝰ libro. vj.ethimo. dicit qd̓ lex a legēdo vocata eſt qͥa ſcriptaeſt. Hec beatꝰ thom̄s prima ſcd̓e. q. xcͣ. arti. iiij.Vtꝝ de ratione legis ſit ꝓmulgatio. argū. ꝯtrain cor. q. et in ſolū. argumētoꝝ Ꝙ lex eterna diffinit̉ ſeu deſcribit̉ a ſanctis tribus modis.Edudo principaliter circa Ca. v.legē cōſiderāda eſt diffinitōis varietas.Vlam lex ingenerali eſt tripex. ſcꝫ lex eterna vel increata. lex indita vel interna. lex impoſita vel ſuꝑaddita ūt lex ſcripta ſcꝫ lex hūana vel diuina. et lex moyſaica vel euāgelica. Prima em̄lex eſt eterna vel increata. et hͨ lex diffinit̉ tribꝰ modis. duobꝰ a beato thoma. et vno modo a bt̄o auguſtino. Primo modo diffinit̉ ſic. Lex eterna ēeternus diuine ſapiētie cōceptꝰ ſcd̓m qd̓ ordinat̉ad gubernatōeꝫ reꝝ ab ip̄o p̄cognitaꝝ ut diffinitbt̄us thomas ſcd̓a ſcd̓e. q. xcj. arti. j. Vtꝝ ſit aliqua lex eterna in ſolū. pͥmi argū. Ratio aūt quareeternus cōceptꝰ dr̄ lex eterna eſt. qͥa deꝰ nichil cōcipit ex tꝑe ſed habꝫ eternū ꝯceptū ibidē in cor. ꝙ Sd̓o modo diffinit̉ a bt̄o thoma ſic. Lex eterna eſt ratio diuine ſapiētie ſecūdū qd̓ eſt directiuaoīm actuū et motionū. Ratio aūt vtriuſqꝫ diffini.tōis eſt. qͥa ſicut in quolibꝫ artifice p̄exiſtit ratiofiendaꝝ reꝝ ꝑ artem que ratio vocat̉ ars. et exemplar artificiatoꝝ. Ita in quolibꝫ gubernate p̄exiſtit ratio gubernatōis actuū ſubditoꝝ. que ratioobtinet rationē legis ſeruatis qͣtuor ꝯdictōibꝰ legis in qͣtuor alijs ſupͣdictis. deus aūt ꝑ ſuā ſapiētiam et eſt cōditor vuiu̓ſaꝝ naturaꝝ ⁊ gubernatoreaꝝ. Et ideo ſicut ratio diuine ſapientie inquatūeſt cōditor oīm habꝫ rationē artis vel exemplarisvel ydee. ita ratio diuine ſapiētie in quatū eſt gubernator et motor oīm ad finem debitū habꝫ rationem legis eterne. Et ideo merito beatꝰ thomaslegē eternā p̄dictis tribꝰ modis diffinit. pͥma ſcd̓eq. xciij. arti. j. quid eſt lex eterna in cor. q. Tercio modo lex eterna diffinit̉ a beato auguſtino in libro de libero arbitrio ſic. Lex eterna ē ſūma ratiocui ſemꝑ obtēꝑandum eſt. ꝓpter quā mali miſeriāet boni bonā vitā merent̉. propter quā illa q̄ tꝑalis eſt fertur recteqꝫ mutat̉ Que diffinitio ꝯuenitlegi eterne per cōparatōeꝫ ad creatura rationalēOrdinatur aūt creatura rationalis ad deū. ad ſe ⁊ad ꝓximū Primo em̄ inqͣntū lex eterna eſt pͥncipium creature rationalis ad deū ꝑ̄ ſubiectionē etobedientiā. dr vel diffinit̉ ſic. Lex eterna eſt cui ſꝑobtemperādū eſt. ad oſtēdēdū qd̓ nos debemusbonitatē nr̄aꝫ ꝯformare volūtati diuīe. vt patꝫ infra pr̄ nr̄. ca. Fiat volūtas tua. et infra volūtasScd̓o inqͣntū lex et̓na ē pͥncipiū ordinis creatureratōalis ad ſe. dicit̉. lex eterna eſt p quāmali malamet boni boniā vitā merent̉. Vbi nota ꝙ meritum appellatur duobꝰ modis. Vno modo actusdignus beatitudine vel miſeria id eſt bonus vel malus actus. Alio modo dr̄ meritū ordo actus ad pͥmiū. ſiue ſit beatitudo ſiue ſit pena. Tercio inquātum lex eterna eſt principiū creaturo rationaslis ad ꝓximū lex eterna ſic diffinit̉. Lex eterna eſtꝑ quā lex que tꝑalis eſt recte fertur recteqꝫ mutatDec alexāder tercia parte ſumme. q. xij. arti. iij.Vteꝝ lex ꝯueniēter diffiniat̉ ab auguſtīo in. cor.q. vel de t̓cia diffinitōe legis eterne que dat̉ ab auguſtino Sed forte arguēs. cui ꝑſone diuine ap.propriet̉ lex eterna. Rndeo et dic̄o qd̓ ad qualibetlegem cōcurrūt tria. ſcꝫ auctoritas. veritas. bonitas. et hec tria que cōcurrūt ad hoc qd̓ ſit lex. ſcꝫprincipiū legis. forma legis. finis legis. Primoergo ratione pͥncipij debet̉ legi auctoritas. qͥa nōpoteſt eſſe pͥncipiū legis niſi habens auctoritatemut patꝫ ſup. iij. ca. Scd̓o ratione forme legis debet̉ legi veritas. qꝛ lex nūqͣꝫ fert̉ ſine ratione recta Tercio ratōne finis legis debet̉ legi bonitas. ꝙlex non ordinat̉ niſi ad bonū. Si gͦ reſpiciamusin lege eterna auctoritatē ſic appropriat̉ ꝑſone patris. et hoc ratione poteſtatis. Si aūt reſpiciamꝰin lege eterna veritate. ſic appropriat̉ ſcd̓m ratōeꝫformalem ſapiētie. et ita ꝑſone filij. Si vero reſpiciamus in lege eterna bonitatē que debet̉ legi ra.tione finis. ſic lex eterna appropriat̉ ſpiritui ſanctoHec alexander vbi ſupͣ arti. iiij. Vtꝝ ſcd̓m ratōeꝫlex eterna debet̉ ꝑſonis diuinis in. cor. q. In quo oſtendit̉ virtus legis diuine. Ca. vj.D maiorē tn̄ euidentiā p̄dictoꝝ circa legem eternā nota tria. ſcꝫ ꝙ per lege̓ eternam om̄ia dirigunt̉. a lege eterria om̄iaderiuant̉. legi eterne omīa ſubiciūtur. Primo dico ꝙ ꝑ legē eternā om̄īa in fine debitū dirigunt̉.