de bono ꝓximi dolet de quo eſt gaudiuꝫ. ſcd̓a ſcd̓eq. vbi. ſtipͣ. arti. ij. in cor. q. ꝑ totum.Ꝙ inuidia aliqn̄ eſt pct̄m mortale aliqn̄ venialeErcio pͥncipalr̓ cōſiderare de ¶ Ca. iij.bemꝰ reatū qͥ incurrit̉. Nam inuidia ht̄eſſe in ſenſualitate et in rōne. ¶ Primoem̄ inqͣntum motus inuidie ē quedā paſſio ſenſualitatis. tūc talis inuidia ē pct̄m veniale qͣlis īuidiainuenit̉ ī infantibꝰ in quibꝰ tamē non pt̄ eſſe pct̄mmortale. et ſimiliter ī viris ꝑfectis inueniunt̉ aliopͥmi motus inuidie qui ſūt pct̄a venialia. ¶ Scd̓overo ꝓut inuidia eſt in rōne ſeu in deliberato acturōnis tūc eſt pct̄m mortale. Qd̓ ꝓbo triplici rōeſ. rōne contrarietatis. penalitatis. ſimilitudinisPrimo rōne ꝯtrarietatis. ſic. Illud qd̓ directe opponit̉ caritati eſt pct̄m mortale. ſꝫ inuidia eſt huiꝰmodi qd̓ patꝫ. qꝛ ſicut caritas gaudet de bono ꝓximi. Ita ꝑ oppoſitū iniidia de eodē triſtat̉. gͦ ⁊cͣvbi ſipͣ arti. iij. in cor. q. ¶ Nota etiā ibi. ꝙ ſic̄ inuidia opponit̉ caritati. ita etiaꝫ opponit̉ miſcd̓ie etnemeſi. Primo opponit̉ miſcd̓ie. qꝛ inuidus triſtatur de bono ꝓximi. miſericors aūt de eiꝰ bono gaudet et d̓ malo triſtat̉. vn̄ īuidi nō ſūt miſericordes.Scd̓o etiā opponit̉ nemeſi. Nā nemeſicuˢ triſtatde bono indigne agētiū. ẜm illud pͣs. Zelaui ſuꝑiniqͦs ⁊cͣ. iiiidus aūt triſtat̉ de bono eoꝝ qui ſuntdigni. vbi ſupͣ in ſolū. iij. ar.. ¶ Scd̓o inuidiaēpct̄m̄ mortale rōne penalitatis vel punitōis ſic. Nihil occidit ſpūalit̓ aīam niſi pct̄m mortale. ſꝫ inui.dia facit huiꝰ mōi. ita dr̄ iob. v. Paruulū occiditinuidia. gͦ ⁊cͣ. vbi ſupͣ ar. contra. ¶ Tercio rōneſimilitudīs ſic. Tria ſūt peccata q̄ eqͣlem penā me.ſ. cū aliqͥs manu occiditrentur. vt dicitcum lingua detrahit. et cū corde odit et inuidet .ſꝫhomicidiū eſt pct̄m mortale. gͦ inuidia. Eſt autēſciendū. ꝙ licet inuidia ex ſuo gn̓e ſit pct̄m mortale vt ptꝫ. Eſt tn̄ quēdā inuidia que int̓ pct̄a gͣuiſſima cōputat̉. ſcꝫ. inuidentia fr̄ne gr̄e. ẜm ꝙ aliqͥdolet de ip̄o augmento gr̄e dei. et nō ſoluꝫ de bonoꝓximi. vn̄ ponit̉ pct̄m ī ſpm̄ ſct̄m. qꝛ ꝑ hāc inuidiāqͦdamō homo inuidet ſpūi ſct̄o qͥ in ſuiſ oꝑibꝰ glorificat̉. ſcd̓a ſcd̓e vbi ſuꝑ arti. iiij. in ſo. ij. ar.¶ Ꝙ inuidia generat qͥnqꝫ pct̄a vt mr̄ filias.Varto pͥncipalr̓ circa inuidi Ca. iiij.am ꝯſiderare debemꝰ effectū qͥ ꝓducit̉.Vbi nota ꝙ inuidia ex ꝑte vnā ex pct̄oorit̉. Ex alia v̓o ꝑte ꝓducit ex ſe multa gn̓a peccatoꝝ vt mr̄ multitudīem filiaꝝ. ¶ Primo em̄ iidia ē filia inanis glorie et ſuꝑbie. ita dicit grego.xxj. mora. Prīanāqꝫ ſuꝑbie ſoboles manis ē gloria q̄ dū oppreſſam mente corrūpit. moxͣ inuidiamgignit. qꝛ dū vani nomīs appetit gloriā ne qͥs hacalius adipiſci valeat tabeſcit. Scd̓o inuidia cauſat qͥnqꝫ gn̓a pct̄oꝝ tanqͣm filias eiꝰ q̄ ſūt. odiuꝫſuſurrato. detractō. exultatio ī adu̓ſis. afflictō inꝓſperis. ¶ Primo īuidia cauſat odiū. qꝛ ſic̄ bonūdelectās cauſat amore. ita triſticia cauſat odium.¶ Scd̓m pct̄m inuidie ē ſuſtirratō inqͣntuꝫ inndus dolēs de gloria altertus eā diminuit ī occultoke. infra ſufurratio. ¶ Terciū peccatū inuidiecdetractio. inqͣntū inuidus intendit gloriā alteriusdiminuere manifeſte. Re infra detractō. ¶ Quartū pct̄m inuidie eſt exultatō. inqͣntū inuidus v̓ aīterius ruina letat̉. contͣ qd̓ dr̄ proui̓. xxiiij. Cū ceciderit mnimicus tuus ne̓ gaudeas ⁊cͣ. ¶ Quintupeccatum inuidie ē afflictio. inqͣntū inuidꝰ de gloria et ꝓſperitate ꝓximi cruciat̉. ſcd̓a ſcd̓e vbi ſup̄arti. iiij in ſolu. iij. ar. Hec aūt tangit ſeneca ī quadā epiſtola dice̓s. Inuidia inuidū torquet et macrat. bona odit et extenuat. iniurias dilatat et auget. Et qͥdam ſapiēs petrus noīe ſic dicit. Inuidꝰfelle vret in pectore. lingua venenoſā habꝫ. pallorāin facie. tremorē in labijs. ſtridoreꝫ īdentibꝰ. riſusabeſt. nec fruit̉ ſomno. vigilantibꝰ excitat̉ curis.Et ſeneca in libro de moribꝰ. Vtinā inuidi oculoshaberet in om̄ibꝰ ciuitatibꝰ vt de oīm felicitatibustorquerent̉. Nam quanta felicium gaudia tantiſint gemitus inuidorum.¶ Ꝙ cauſa ire eſt triplex. ¶ Capitulū pͥmū.RA. ¶ Circa iram cōſiderare debemꝰ tria. Prīomotiuū. Scd̓o effectū. Tercio modū. ¶ Primoconſiderare debemꝰ ire motiuū vel cauſā. Ilā cauſa vel motiua pͥncipalia ire ad que omia alia reducunt̉ ſūt tria. vt dicit ph̓us. ij. ethicoꝝ. Primū ēnituſta ꝑuipenſio vel deſpectō. Scd̓m eſt voluntatis implēde rebellio. Serciū ē ꝯtumeliatio. ¶ Primū motiuū ire ē iniuſta paruipēſio vel deſpectio.Et hoc triplici rōne. ſcꝫ excellētie. inſufficiētie. circūſtantie. ¶ Primo iniuſta deſpectio eſt cauſa irerōne excellētie. Nam qͣnto aliquiſ eſt excellentior.tanto iniuſtius paruipendit̉ in eo in quo excellit.et ideo qui ſūt in aliqua excellentia maxime iraſcūtur ſi a mīoribus deſpiciunt̉. ſicut ſi deſpicit̉ in pecunia diues. et orator in loq̄ndo ſiue rethor. et ſicde alijs. pͥma ſcd̓e. q. xlviij. arti. iij. in corꝑe. q.Scd̓o iniuſta deſpectio eſt cauſa ire rōne inſufficientie. Sicut em̄ quāto quis eſt maior vel excellētior tanto indignius deſpicitur. vt ptꝫ ſūpͣ immediate. Ita quāto aliquis eſt minor tanto indignius deſpicit. Et ideo nobiles iraſcuntur ſi deſpiciantur a ruſtico. vel ſapientes ab inſipientibus. veldn̄i a ſeruis. vel diuites a pauperibus. vbi ſupraarticulo quarto in corpore q̄ſtionis. ¶ Tercio iniuſta deſpectio eſt cauſa ire ratione circūſtantie.Tnde videmus ꝙ homines defectibus ſubiacentes ſicut infirmi ⁊ debiles faciliuſ leduntur et contriſtantur. et per conſequens facilius iraſcuntur.vbi ſupͣ arti. iij. in cor. q. in fine. ¶ Scd̓m motiuū ire eſt voluntatis implēde rebellio. Cū enim qͥimpedit̉ ab eo qd̓ cupit defacili iraſcit̉ et cōtriſtatadu̓ſus impediētem. ¶ Terciū motiuuꝫ vel cauſeire eſt cōtunieliato. Nā ira cauſat̉ ex memoria illate iniurie. hͦ aūt ꝯtumelioſtis facit. qꝛ dictis vel ractis iniurias infert alteri. Re. ſupͣ Cōtumelia ⁊cͣ
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten