Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Non enim qd̓ volo ago. gloſa triplex velle diſtinguit .ſ. velle nature. gr̄e. culpe. Velle aūt comedere vel aliqͥd aliud facere ſolum ꝓpter ſuſtentatōeꝫnature. eſt velle nature ſiue naturale. Delle aūt cōmedere ꝓpter voluptatem que ī cibo queritur. eſtvelle culpe. et ꝑ cōſequēs vituꝑabile. Velle aūt comedere ad hoc ꝙ ſuſtētet̉ in ẜuicio dei. eſt velle gratie et ꝑ conſequēs laudabile et p̄miabile. Hec alexander tercia parte ſum. q. xxxix. arti. viij. Vtrūom̄es actōnes noſtras teneamur referre in deumin cor. q. Quarta queſtio eſt. vtrum aliquispoſſit licite hr̄e reſpectum in ſeruicio dei vel intentōnem ad aliquam mercedem. Rn̄deo ⁊ dico. ꝙduplex pͥmium vel merces intenditur et querit̉ .ſ.p̄mium qd̓ eſt finis amati. et p̄mium quod eſt finisſeruicij vel amoris. Primo ergo ſi queritur pͥmium qd̓ ē finis amati .ſ. dei. ſinc intuitu premij deoeſt ſeruiendum. quia extra deum nihil eſt querendum ꝓ pͥmio et qd̓ eſt contra caritateꝫ. Et ſb̓ hocſenſu loquit̉ auguſtinus dicens. Licet deo ſine p̄nno ẜuiri non poſſit. tamen ſine intuitu mercedisvel p̄mij qd̓ eſt finis amati eſt deo ẜuiendū. Secundo pero ſi intendit̉ et queritur inẜuicio dei pͥmium qd̓ eſt finis ẜuicij vel laboris vel amoris. intuitu talis p̄mij vel mercedis deo eſt ſeruienduꝫ. Vn̄hieronimus ad pamachium pitagoricum ſic ait.Quidqͥd agis ꝓ eterna mercede age. et nihil ſtudeas ꝓpter laudem vel ꝓpter humanā opinione velpropter famā agere. ſed propter vitam eternaꝫ.Hec bt̄us tho. tercio ſcrip. ſen. di. xxi. arti. iiij. īcor. q. et in ſolū. iij. argumēti.Inuidia quid eſt et quiſūt īuidi. Ca. pͥmū.Nuidīa Circa inuidia qͣtuor cōſiderare debemꝰPrimo ſb̓iectum qd̓ inficit̉. Scd̓o obiectū qd̓ cōſpicitur. Tercio reatum qui incurritur Quartoeffectum qui ꝓducitur. Primo cōſiderare debemus ſb̓iectum qd̓ inficitur. Nam inuidia eſt triſticia de bono alterius. ꝓut illd̓ bonum diminuit gloriam quā quis appetit et cui conatur preferri. Vn̄ſi aliquis tantū diſtat ab aliquo loco tꝑe vel dignitate. ita ꝙ p̄ferri vel eqͣri nō ſtudeat nec conet̉. adtalem inuidia non habet̉. Sicut plebs non inuidet regi. nec ruſticus pape. Si vero inferior a ſu.periori parum deficiat et eum adequare vel ſūpera.re nō poſſit. tunc de exceſſu alterius inuidet et triſtatur. et inde eſt ꝙ honorum amatores. bonorumcōſumptores. puſillonimes. et ſenes ſūt inuidi.Primo em̄ honorum amatores inuident his qui inhonore eos excedunt. et quia eis ſe equare nō poſſunt et eis vellent preferri nec poſſunt. ideo triſtant̉de eoꝝ exceſſu in gloria et honore. Scd̓o inuident alijs bonorum cōſumptores. Nam qui multa expenderunt ad aliquid conſequendum inuidēthis qui paruis expenſis illud ſunt aſſecuti. Tercio inuident alijs puſillanimes. qꝛ om̄ia reputantmagna. et quidqͥd boni alicui accidat reputāt ſe īmagno eſſe ſuꝑatos.. Quarto ſenes inuidentAnvidiāiunioribus. Et hoc propter duo. Primo. quia dolent de amiſſione bonorum ſuorū. Scd̓o quia dolent de cōſecutōne aliorum. ſcꝫ de hoc ꝙ alij conſecuti ſūt bona. ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxvj. arti. pͥmo. ī ſo.argumentorum. Quale pct̄m vel viciumcōmittitur per inuidiam. Capitulū ſcd̓m.Ecundo pͥncipaliter cōſiderare debemusvictum qd̓ cōmittitur. Ꝙ em̄ inuidia ſitpeccatum tali rōne oſtendo. Nihil ꝓhibetur niſi peccatum. ſed inuidia ꝓhibetur. ita dicit̉ad gala. v. Non efficiamur manis glorie cupidi īuicem ꝓuocantes. inuicem inuidentes. ergo ⁊cͣ.ſcd̓a ſcd̓e vbi ſupͣ. arti. ij. ar. contra. Eſt autēſciendum. ꝙ cum inuidia ſit triſticia de bonis alienis et dolor. poteſt homo dolere de bono alieno qͣtuor modis ſeu ratōnibus. ſcꝫ ratōne carentie. inſufficientie. iniurie. excedentie. Primo rōne carentie. Cum em̄ quis triſtatur de bono alterius n̄ex eo ꝙ aliquis habet bonum. ſed ex eo ꝙ illo bo.no caret. tūc triſticia talis non eſt inuidia ſed potius zelus. qui quideꝫ zelus eſt laudabilis ſi ſit circa bona honeſta. ſicut dr̄ pͥme ad coꝝ. xiiij. Emulamī ſpūalia. Si aūt ſit zelus de bonis temporalibꝰpoteſt eſſe ſine peccato et cum peccato. Secundo ratōne inſufficientie. Triſtatur em̄ quis de bono alterius inqͣntum ille qui illud bonum habet eſteo indignus. Hec aūt triſticia de bonis ſpūalibusnunqͣm oritur. et de bonis temporalibus ꝓhibeturPrimo triſticia de bono ſpūali non oritur. puta ꝙbonis ſpūalibus ſit indignus. Tum quia quilibetexiſtens in amore dei huiꝰ modi bonis eſt dignusTum quia licet de ſe ſit indignus. efficitur tn̄ dignus a deo. Scd̓o triſticia de bonis temporalibuˢꝓhibetur. ẜm illud pͣs. Noli emulari in malignantibus ⁊cͣ. Et p̄cipue propter duas cauſas. ſcꝫ ꝓter dei ordinatōem. ⁊ propter eorum conditōem Primo nullus debet triſtari ſi bona temporalia indignis eueniunt propter dei ordinatōem. Nam exiuſta dei ordinatōne indignis ꝓueniunt. vel ad eorum correctōnem. vel ad eorum damnationem.Scd̓o nullus debet triſtari ſi bona temporalia peccatoribus et indignis eueniunt propter eorum cōditōnem. Nam hec bona temporalia nihil ſūt reſpectu ſpūalium et eternorum que bonis et deum diligentibus reẜuantur. et hic aliqualiter poſſident̉.Tercio ratione inturie vel offenſe. dolet em̄ qn̄qꝫ aliquis de bono alterius inqͣtum bonum alteriꝰſibi et alijs nocet. et talis triſticia non eſt inuidia.et poteſt eſſe ſine peccato. Vnde greg̓. xxij. moralium ſic dicit. Euenire plerūqꝫ ſolet. vt nō amiſſacaritate inimici nos ruina letificet. et rurſū eiꝰ gloria ſine inuidie culpa ꝯtriſtet. cum ruēte eo quoſdā bn̄ erigic̓dimus. ⁊ ꝓficiēte illo pleroſqꝫ iniuſteopprimi formidamꝰ. Quarto rōe excedētie. Cūem̄ triſtat̉ aliquis de bonis alterius inqͣntum excedit eum in bonis. tunc talis triſticia proprie eſtinuidia. et iſtud ſemꝑ eſt prauum et vicioſum. qͥa