Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

homīadiūCui licet conẜuare et defendere mīꝰ bonum. mul.to magis licet defendere maiꝰ bonū. ſꝫ cuilibet licetdefendere domū ꝓpria. gͦ multo magis cuilibꝫ licetdefende ꝓpria vita que eſt maius bouū qͣꝫ domꝰ ꝓpria. Ꝙ aūt cuilibꝫ licet defende domū ꝓpriā ſi inuadat̉ habet̉ exodi. xxij. vbi ſic dr̄. Si effringēsfur domū ſiue effodiēs fuerit inuentus et acceptovulnere fu̓it mortuꝰ ꝑcuſſor nō erit reꝰ ſangͥnis.ꝙ ſi orto ſole hoc fecerit homicidiū ꝑpetrauit. Super quo v̓bo augꝰ reddit rōem qͣre inuaſor de nocte nō reputat̉ homicida. ſꝫ de die ſcꝫ orto ſole ſicdicēs. ꝙ inuaſorde nocte homicida reputat̉.qꝛ credit̉ ꝙ ad occidēdum venit. Sed de die muadens domū hōicida nō iudicat̉. qꝛ poterat ille cuiꝰeſt domus diſcernere ꝙ inuadēs domū ad furādūveniſſet nō ad occidendum. Percio ꝓbo hͦ idemex iure. Nā ẜm iura vim vi repellelicet cum moderamīe inculpate tutele. nec eſt nccͣium ad ſalutē vthomo actum moderate tutele p̄termittat ad euadē.dum et vitādum occiſionē alteriꝰ. qꝛ plus teneturhō ꝓuidere vite ꝓprie qͣꝫ vite aliene. Hec bt̄s tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. lxiiij. arti. vij. ar. ꝯtra. et in cor. q. jtotū. Et in ſum. ꝯfeẜ. li. ij. ti. j. q. xij. Et alexā. intercia ꝑte ſum. q. xx. Ꝙ nō occide malefactorē ē pct̄m. Ca. vij.(Varto et vltimo circa homicidiū cōſide.Irādus eſt gͣdus vel reatus quo pct̄m intēdit̉. Ad cuiꝰ euidētiā nota tria. Primum eſt. ꝙ non occidere malefactorē accuſatū etcōuictum ē pct̄m. Scd̓m eſt ꝙ occidere malefa.forem nō accuſatū nec cōuictū eſt etiā pct̄m. Terciū eſt. ꝙ occidere innocentē accuſatū ꝑ falſos teſtes et cōuictū nō eſt pct̄m. Primo dico. ꝙ nōoccidere malefactorē accuſatū et ꝯuictū ē pct̄m.qd̓ tali on̄do rōne Si propoſitū in propoſito ⁊ oppoſitum ī oppoſito. ſed occiꝙ pct̄orē accuſatuꝫ etcōuictum ē bonū et meritoriū. gͦ ꝑ oppoſitū nō occidere eum eſt peccatū. Ꝙ aūt occidere pct̄ore cōuictum eſt bonum ꝓbo triplici rōne. ſcꝫ rōne p̄cepti. nocumenti. et exempli. Primo rōne p̄ceptiſic. Sicut deus nō ꝓhibet niſi malū. ita non precipit niſi bonum. ſed deus p̄cipit hn̄ti autoritate inlefactores occi&e. ita dr̄ exodi. xxij. Maleficos nōpatiaris viuere. Qn̄ dd̓ dicebat. In matutinis interficieba om̄eˢ pct̄ores terre. gͦ ⁊cͣ. Scd̓o ꝓbohoc idem rōne nocuniēti. ſic. Illd̓ qd̓ nocet cōmunitati bonū eſt abſcid̓e. ſꝫ pct̄or eſt ꝑiculoſus et cōmunitati corruptiuꝰ. gͦ eum a cōmunitate abſcid̓vel exclude eſt bonū. Tercio ꝓbo hoc idem rōneexempli. An̄do em̄ ꝑ duo exempla ꝙ ſit bonū peccatorē occide. Primū exemplū ē de beſtia nociuaſic. Peior eſt malus homo qͣm beſtia ſilueſtris ⁊ forox ⁊ plus nocet. ſꝫ beſtiā talē occid̓e eſt bonū. gͦ aſimili bonū ē occid̓e pct̄orē qui plus nocet qͣm beſtia. vt dr̄ pͥmo polliticoꝝ et. vij. ethico Scd̓mexemplū ē de membro putrido. Nidemꝰ em̄ ꝙ me̓bruꝫ putridum et alioꝝ corruptiuum laudabilitera medico abſcindit̉ vt totū corpus cōẜuet̉. ſꝫ peccator eſt huiꝰmodi. nam ip̄e tanqͣꝫ membꝝ corruptiuū et tanqͣm fermentū totam maſſam id eſt totam ciuitatē inficit et corruiupit. vt dicit apoſtolꝰpͥme ad coꝝ. v. gͦ ſalubrit̓ pct̄or occidit̉ vt bonucōmune ꝯẜuet̉. Hec. b. t. ſcd̓a. .ij. q. lxiiij. arti. njar. ꝯtͣ. ⁊ īcor. q. ꝑ totū. Scd̓o dico. ꝙ occidemalefactorem nō accuſatū nec cōuictum ē pct̄m.Vnde ambroſiꝰ ſuꝑ pͣs. Bt̄i imimaculati ſic dicit.Bonus iudex nihil ex arbitrio ſuo facit. ſꝫ iuxta leges et iura ꝓnunciat. Et augꝰ in omelia de prōaMulti corrigunt̉ vt petrus. multi tolerant̉ vt iudas. multi neſciunt̉ donec dn̄s veniat qui illumīatabſcondita tenebraꝝ. Ilos vero a cōmunione quēqͣꝫ non poſſumus ꝓhibere niſi aūt ſponte cōfeſſuꝫaut in aliquo ſeculari vel ecc̄iaſtico iudicio noīatūvel cōuictū. Et cā. ij. q. j. dicit canō eleutherij pape. Nihil contra quelibꝫ accuſatū abſqꝫ ydoneo etlegitimo accuſatore fiat. Nam et ip̄e dn̄s ih̓s xp̄iudam eſſe furemſciebat. ſꝫ qꝛ non ē accuſatꝰ nō ēeiectus. Re. ſupͣ aduocatꝰ vel iudex. Tercio dico. ꝙ occidere innocentem per falſos teſtes accuſatum et ꝯdemnatum non eſt peccatum. Cuiꝰ ratio eſt duplex. Prima eſt. quia taliſ non condemnat eum qui eſt iuſtus inquatum iuſtus. ſed quiainiuſtus et cōuictus ꝓbatꝰ ē ⁊ dignus morte. vn̄ꝯuictū nocentē nō īnocentē cōdemnat. Scd̓a rōqͣre talis nō peccat ē. qꝛ talis pt̄as vel iudex ẜm alegata ſentētiā ferens nō occidit ip̄e innocenteꝫ.illi qͥ eū accuſāt et falſo aſſerūt nocētē. Debꝫ tn̄ iudex qͣtuor facere. Primo debꝫ teſtes diligenter examīare vt eos de falſo teſtimonio poſſit cōuincere ⁊epelrlere et innoxium liberare. Et ſi hoc nō poteſtfacere. ſcd̓o ſententiam debet quantum poteſt differre. Qd̓ ſi nō poteſt facere. tercio debet eū ad ſuꝑiorem iudicandum remittere. Si aūt non poteſttranſire vel ſubterfugere quin eum iudicet. quarto et vltimo innocentem cōuictum debꝫ iudicare.non tamen peccat propter duas rationes immediatē poſitas vel dictas. Hec bt̄us tho. ſcd̓a ſcd̓e vbiſupͣ arti. vj. in ſolū. tercij argumenti. Sed forte argues et dices. ꝙ occidere peccatorem eſt ma.ius peccatum qͣm occidere innocentem tali ratione. Quanto maius nocumentum infertur ei ī quēpeccatur. tanto peccatuꝫ eſt maius. ſed occiſio peccatoris plus nocet peccatori. quia ad ſtatum miſerabiliorem iſte tranſit. ſcꝫ ad infernum qͥm noceatinnocenti qui de miſeria huiꝰ vite ad celeſtem gōriam per mortem tranſit. ergo ⁊cͣ Reſpondeo ⁊dico. ꝙ grauitas peccati magis eſt conſiderandaquantum ad id quod per ſe intenditur qm̄ quo adid quod per accidens intenditur. Vnde ille qui occidit iuſtum grauius peccat qͣꝫ ille qui occidit peccatorem. et hoc quadruplici rōne. Nam talis magis facit contra caritatem. equitatē. cōmunitatedina bonitatē. Primo qui occidit innocētē magis peccat. q magis facit ꝯtͣ caritatē. qd̓ ꝓbo ſic̄.