Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

deẜuiūt nutritiue que eſt potentia anime vegetabi.lis in quā nō cadit pct̄m neqꝫ v̓tus. eo ꝙ ip̄a cuꝫſuis potētijs nō ſb̓ijciatur rōni. Et huiꝰ mōī appe.titus eſt eſtiries que non ſequit̉ aliqua app̄henſionem ſed nature indigentiam. ideo exceſſus eſuricinon eſt pct̄m. ſed magis pct̄m diminuit vel totaliter excuſat. Alius eſt appetitus ſenſitiuꝰ app̄henſionē ꝯſeq̄ns. in qͦ ſūt aīe paſſiones. et talis appetitꝰimmod̓eata ꝯcupīa ht̄ rōem gule. et ſic pͥmꝰ motꝰgule importat mnordīatōeꝫ ī appetitu ſēſitiuo q̄ n̄ eſtſine pct̄o. Hec. b. t. de malo. q. xiiij. arti. j. in cor.arti. et ſolū. argū. Sꝫ dice̓s cū in om̄i pc̄to ſitaliqd̓ appetibile qd̓ in ordīate ꝯcupiſcit̉. ſic̄ in ſuperbia excellentia. in ira vindicta. in auaritia ſufficiētia. qͥd tale eſt in gula. Rn̄deo ꝙ apparens ſufficientia alimentimouet in gula. nec obſtat qd̓ multi.ingurgitantes ſe accipiūt vltra ſafficientiaꝫ ad ſtꝑfluitatem. Nam ſicut ſuꝑfluū diminutū et ſufficiens circa alimentū determiat̉ diu̓ſimode ẜm diuerſas ꝑſonas. vt ariſtotiles dicit. qd̓ paꝝ ē vni alteri ē multū. Sic dicimꝰ eodē modo ꝙ in multis eſtita ꝙ illud qd̓ pͥmo videbat̉ eis eſſe ſuꝑfluū poſtmodū ex pͣua ꝯſuetudīe vix videbit̉ eis eē ſufficiēIn multis eī appetitꝰ abſorbet iudiciū rōis. vn̄ſi pͥmo moueat eoſ ſufficiētia. poſtmodū at̄ ad inguigitatōem ex mala ꝯſuetudīe inclinat̉ eorū rō. Hecalex. de hales ꝑte ſcd̓a. q. clix. arti. ij. ¶Ꝙ gula ſit viciū capitale et mortale n̄ tn̄ maxīm. Ca. ijT magis innoteſcat gule viciū cōſiderala dupliciter accipit̉. Vno modo ꝓ cōda ē eiꝰ grauitaˢ. Circa quā nota. ꝙ gucupīa iordinata eoꝝ q̄ ſūt ad finē non cōtrariante ip̄i fini. impediente tn̄ aliqualiter eiꝰ cōſecutōeꝫordinatā. Sic̄ cū aliqͥs ꝯcupiſcit nimiū cibum. itatamen vt non ꝓpter hoc vellet trāſgrēdi dina p̄cepta. et talis mordinatō nō repugnat caritati. vn̄non erit pct̄m mortale. Et ſic loqͥtur aūgꝰ ī ẜmone de purgatorio. Quotiēs aliquis in cibo et potuplus accipit qͣm ncce eſt. ad minuta pct̄a noueritꝑtinere. Scd̓o accipit̉ gula ꝓ concupīa mordinata ciborū auertente homīem a fine debito et vl̓tmo. Et hoc ꝯtingit qn̄ homo habꝫ talem delectatōnem ⁊ concupīam ad cibū ſic̄ ad vltimū finē. qd̓ ꝯtingit qn̄ ip̄e paratus eſt agere ꝯtra dei p̄cepta vihuiꝰ mōi delectatōnes aſſeqͣtur. ⁊ hoc remouet vltimum finē. eo ꝙ nō eſt poſſibile eſſe multos finesvltimos vniꝰ homīs. vn̄ repugnat caritati dei hꝰ.modi deordiatō ꝯcupīe. ideo eſt pct̄m mortale. Ethoc ꝓbo duabus rōnibus. Prima v̓tutes nō tollunt̉ niſi ꝑ pct̄m mortale. nō em̄ aliud ꝯtrariū habēt. ſꝫ ꝑ gulā tollunt̉ v̓tutes. Dicit ſiqͥdem grego.xxx. moꝝ. Dn̄ante gule vicio om̄e qd̓ homīes fortiter egerūt ꝑdūt. et dū venter nō reſtringit̉. ſimulcūcte v̓tutes obruunt̉. Scd̓a rō. qd̓ au̓tit hoīeꝫa deo mortale pct̄m eſt vt dicunt ſct̄i. ſꝫ gula au̓tithoīeꝫ a deo. Ip̄a em̄ eligit bonū cōmutabile vt finevltimū vt iam patuit. Hec bt̄us tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.Gulacxlviij. arti. ij in ar. ꝯtͣ et in cor. arti. Notandūtn̄. ꝙ qn̄ fit q̄ſtio de aliquo pct̄o in gn̓ali an ſit mōtale vel veniale. debꝫ intelligi an ſit tale ex ſuo gene̓ſiue ſpē qd̓ idem eſt. et nō ẜm om̄em euentū. In gͦlibꝰ nāqꝫ grn̓e mortal̓ pct̄i. puta homicidij vel adul.terij pt̄ inueniri aliqͥs motꝰ qͥ pct̄m veniale ē. qͣt qmiliter in quolibet gn̓e pct̄i venialis pt̄ inueniri aliqͥs actus qͥ eſt pct̄m mortale. vtputa in gn̓e perbiocioſi ſi referat̉ ad finem pct̄i mortalis aliqͥd. ip̄merit mortale. Ideo ſciendū. ꝙ pct̄m mortale ſiueer gr̓e ſiue ex ſpē dr̄ ex ꝑte obiecti. Spēs em̄ actꝰmoralis de cuiꝰ nu̓o ē pct̄m ſumit̉ ex obiecto. vn̄ſi ohiectū alicuiꝰ pct̄i contrariat̉ caritati in quaſiſtit vita ſpūalis. ncc̄e eſt ꝙ illud pct̄m ſit mortale ex ſuo gn̓e vel ſpecie. ſicut blaſphemia exc ſuo obiecto contrariat̉ caritati dei. et homicidiuꝫ caritatꝓximi cōtrariat̉. ideo vtrūqꝫ eſt pct̄m mortale.Vbi nota. ꝙ gula ex ſuo gn̓e non eſt peccatū motale. Et hoc ꝓbo tali rōne. Peccatū mortale dicit̉ex eo ꝙ reſpicit obiectum cōtrariū caritati vt pa.tuit. ſed obiectum gule nō cōtrariatur ẜm ſe cariti. neqꝫ dei neqꝫ ꝓximi. Non em̄ de rōne gule ē īordinatō concupiſcentie tollens finē vltimū. ſed īordinatio concupiſcentie abſolute que indifferens ēad p̄dictos duos modos gule in ratōne gule continet̉. Circa qd̓ nota. ꝙ gula nō eſt maximumpeccatoꝝ cum ip̄a non ſit pct̄m mortale exgn̓e. etidro ẜm ſe nō ꝯtrariat̉ caritati dei aūt ꝓximi. necalicui p̄ceptoꝝ decalogi niſi adiungat̉ mordīatioꝯcupīe tollēˢ vltimū finē. qd̓ ex accn̄tifit. ſic eī ꝯtͣriat̉ caritati dei. et ꝑ qͣndam reductōem opponit̉ p̄cepto de ſāctificatōne ſabbati. in quo p̄cipit̉ qͥesfine vltimo. nec oportet qd̓ om̄ia pct̄a mortalia directe ꝯtrarient̉ p̄ceptis decalogi. ſed ſola illa q̄ iniuſticiā cōtinēt. Sūt em̄ p̄cepta data ad hͦ vt ordinet̉ homo ad alterū ſcꝫ ad deū vel ꝓximū; Nam inip̄is ꝓhibet̉ māifeſta iiuria dei vel ꝓximi qͣlis d̓ gula ẜm ſe nō repit̉. Hec. b. t. de malo. q. xiiij. arti. īī cor. arti. et ſo. ij. ar. Vbi tn̄ nota. ꝙ grauitasalicuiꝰ pct̄i pt̄ ꝯſiderari triplr̓. Prīo qͥdeꝫ et pͥncipalr̓ ex ꝑte materie circa quam pct̄m fit. ſic pct̄acirca res dīnas maxīa ſūt. Sꝫ qͣ gula eſt c̓ca delectatōes ciboꝝ ad ſuſtētatōeꝫ corꝑis nccͣioꝝ. ideonō ē de maxīs pct̄is Scd̓o ex ꝑte peccātiſ inqͣntū ip̄e facilit̓ pt̄ vitare pct̄m. Et ſic gula alleuīatorie ht̄. tū ꝓpt̓ ncc̄itatē ciboꝝ. tū ꝓpt̓ difficultatemdiſcernēdi et moderādi id qd̓ in talibꝰ ꝯtīgit. bercio ex ꝑte effectus ꝯſeq̄ntis. Et exhͦ gula ht̄ qͣndāgͣuitatē ī qͣntū ex ea plu̓a pct̄a occaſionalr̓ ſequūtur. P. b. t. ſcd̓a. ij. q. cxlviij. arti. iij. ī cor. arti.Sꝫ ē dubiū. an gula ē viciū capitale. Rn̄deo ꝙ ſicEt hͦ ꝓbo duplr̓. Primo autoritate bt̄i greg̓. papexxxj. moꝝ. ponc̄tiſ ip̄m int̓ vicia capitalia. Scocꝓbo rōne. Hoc eſt vicium capitale ex quo pluraalia oriuntur ẜm ratōnem cauſe finalis. Sed exvicio gule plura alia oriuntur que enumeratur mnfra duobꝰ vltimis capitulis ẜm rōeꝫ cauſe finalis.