Sextum eſt. ꝙ ſicut finis naturalis agentis ē du.plex. ſcꝫ vltimꝰ et ꝓximꝰ. ita ꝙ agens naturale operat̉ ꝓpter vltiniū finem. ſcꝫ ꝓpter bonum vniu̓ſiqd̓ eſt bonum ꝑfectum. et propter finem ꝓximumſcꝫ vt ſimilitudinem ſtiam ī aliud impͥmat. Sicutfinis ꝓximus ignis calefacientis ē exp̄ſſio caloris īpariete. vel finis ꝓximus edificātis eſt exp̄ſſio forme in materia. finis aūt vltimus eſt bonum intentum qd̓ agens ſequit̉. Sic finis propt̓ quē fortispatitur vel aggredit̉ eſt duplex. ſcꝫ ꝓximus et vitimus. Finis ꝓximus fortis vl̓ v̓tuoſe oꝑantiſ eſtexp̄ſſio v̓tutis. ſcꝫ vt ſimilitudinē v̓tutis ſue in aliud impͥmat exemplo ignis ⁊ edificatoris. Finis vero vltimꝰ eſt adeptō bt̄itudīs q̄ eſt bonū perfectū.¶ Septimū eſt. ꝙ bonū qd̓ intendit fortis ē fortitudo non qͥdem habitus fortitudīs qui iam pexiſtit.ſꝫ ſimilitudo ip̄ius ī act. et hic eſt finis fortis. Hecbt̄us tho. in tercio ethicorū. c. xv. in medio. Veldicas ꝙ habitus ſeu virtus poteſt elicere actum n̄ad ſe acqͥrendum. qꝛ idem non poteſt oꝑari ad ac.qͥrendum ſeip̄m. ſed poteſt elicere actū ad augendū vel radicandū vel ꝯẜuandum ſe in ſb̓iecto. ⁊ ſīcoꝑatio fortis eſt ꝓpter fortitudinem augendā cōſeruandā vel radicandā. Hec albertꝰ in tercio ſcri.ethicorū qd̓ recollegit bt̄us tho. ¶ Quō fortis aſſumit ad actum ſuū paſſiones et quo non.Duarto circa fortitudine co. ¶ Ca. viijſiderādūſ ē defectꝰ penalis. Adſciēdū at̄an fortis delectet̉ vel triſtet̉ in actū ſuo.nota hic qͣtuor. ſcꝫ qͣliter fortis ſe habꝫ circa iram.triſticiam. ꝯcupiſcentiā. delectatōem ſeu leticiam.¶ Primo ergo dico. ꝙ fortis non aſſumit iram adactum ſuſtinendi. quia hūc actum ſcꝫ ſuſtinēdi ſoqiūeſt. ꝙ ulala rō ꝑ ſe facit. Sed ad actum aggrediendi fortiſaſſumit iram. Cuiꝰ ratō eſt. quia ad iram ꝑtinet īſilire mn rem cōtriſtantem. et ſic ira directe cooꝑaipa in finem cum nontur fortitudini in aggrediendo. ¶ Scd̓o fortis ꝑſe non aſſumit triſticia in aggrediendo. eo ꝙ triſticia ẜm ꝓpriam rōnem ſuccūbit nociuo. ſed ꝑ accides triſticia cōadiuuat ad aggrediendū. ⁊ hoc dupliciter. vel inqͣntum triſticia eſt cauſa ire. vel inqͣntū aliqͥs periculo ſe exponit vt triſticiaꝫ fugiat.Tercio ꝑ ſe concupīa impedit fortem ad aggrediēdum. Cuiꝰ rō eſt. quia ꝯcupiſcētia ẜm ꝓpriam ratōnem tendit in bonum delectabile cui ꝑ ſe repugͣtaggreſſio periculoꝝ. ꝑ accn̄s tamē qn̄qꝫ ꝯcupiſcentia adiuuat fortem ad aggrediendū inqͣntū potiꝰaliquis vult pericula incide qͣm delectabili carere.ſcd̓a ſcd̓e. q. cxxiij. arti. x. in ſo. iij. ar. ¶ Quarto quō fortis ſe habet circa delectatōem ſeu leticiā.an ſcꝫ reqͥratur ꝙ fortis delectet̉ in actu ſiio. dicoẜm ariſtotilē in tercio ethicoꝝ. ꝙ a forti non reqͥritur vt delectet̉ ī actu ſuo. ſꝫ ſufficit ꝙ nō triſtetur.Ad maiorem tamē euidentiā p̄dictoꝝ nota hic ſex¶ Primū eſt ꝙ fortis in actu ſuo pͥncipali qui ē ſuſtinere dupliciter pt̄ cōſiderari. Vno mō ex partecorporis et ſic triſtatur. Nam ſuſtinere paſſionesPrtuaflagella vulnera mortē eſt contriſtabile et doloroſum. et hoc negare eſt negare eos eſſe carnales. qꝛſi hn̄t carnem ſenſibilē. neceſſe eſt ꝙ leſiua inferateis dolorem. Scd̓o modo pt̄ cōſiderari ex ꝑ̄te mētis. et ſic fortis habet ꝙ delectet̉ ſcꝫ de actu fortitudinis ⁊ de fine eius. Vn̄ eleazarus. ſcd̓o machab̓.vj dicit. diros corporis ſuſtineo dolores. ẜm aīamvero ꝓpter timorē tuū libēter hec patior. Vbi ſipͣq. cxxiij. arti. viij. in cor. q. ¶ Scd̓m eſt. ꝙ ꝑ dolorem ſenſis impedit̉ mens fortis ne in ꝓpria oꝑatōne delectatōnem ſentiat. eo ꝙ vehementia paſſionis vnius potentie impedit potentiaꝫ aliam in ſuoactu propter conexionem potentiaꝝ adinuicem.Ibidem in ſo. jͣ. ar. ¶ Terciū eſt. ꝙ gr̄a dei ſuꝑabūdans fortius eleuat aīam ad dina in qͥbus delecta.tur qͣꝫ a corꝑalibus penis afficiat̉. Vnde bt̄us tiburcius cū ſiꝑꝑ carbones incenſos nudis pedibꝰ ⁊plantis incederet dixit. ꝙ videbat̉ ſibi ſuꝑ roſeosflores ambulare. vbi ſipͣ immediate. in cor. q.Quartum eſt. ꝙ oꝑa v̓tutum pr̄t eſſe triſtia vel ponalia et delectabilia. non ẜm vnū et idem ſed ẜm alium et aliū reſpectum. Nam tam ex ꝑte corꝑis qͣmetiam ex ſu natura oꝑa v̓tutum pn̄t eſſe et ſūt triſtia vel penalia. ſed ꝓpter finem ſūt delectabilia. qd̓p̄cipue contingit in fortitudīe. Ibidē in ſo. ij. ar.¶ Quintū eſt. ꝙ ex rōne quodāmodo eſt mīor triſticia in forti vel v̓tuoſo. ⁊ quodāmodo maior. Nāex rōne fit quodamodo mior triſticia in forti vel v̓tuoſo ex cōſideratōne finis. puta cū fortis vel v̓tuoſtis patit̉ propt̓ actū virtutis. ſcꝫ ſtatū cōmuisvtilitatis. zelum chriſtiane religionis. brauiū ſeu p̄miū eterne beatitudīs. Ex alia vero parte ē maiortriſticia in forti vel virtuoſo .ſ. ex conſideratōe dāni. puta ex amiſſione alicuiꝰ boni. Ilam duo ſuntpͥncipaliter que augent triſticiam alicuiꝰ homīs inamiſſione alicuiꝰ boni. Primū eſt qn̄ pͥuatur bonoquo dignꝰ erat. Scd̓m eſt quādo pͥuatur magnobono. et vtrūqꝫ accidit in propoſito. Primo em̄ v̓tuoſo maxime dignū eſt ꝙ viuat. Scd̓o virtuoſis pͥuat̉ etiā maximis bonis. ſcꝫ optima vitā ſuaet virtutibus quas amittit ẜm vſum p̄ſentis vite.Hec bt̄us tho. ī tercio ethicoꝝ. c. xviij. iuata finē.¶ Sextū ē. ꝙ fortitudo vera et fortitudo ciuilis alium ⁊ aliū finē habēt. Nam fortitudo vera habꝫ ꝓfine bonū v̓tutis. fortitudo vero ciuilis ꝓ fine habꝫhonorem vel aliqͥd aliud. Vbiſciendū. ꝙ honorduobꝰ modis pt̄ ꝯſiderari. Vno mō ẜm ꝙ cauſat̉a v̓tutē. et ſic q̄ritur a v̓tuoſo forti. Alio modo ẜmꝙ eſt ab ex trinſeco inferente. ⁊ ſic deſiderat̉ a ciuili forti. Hec albertus in tercio ſcrip. ethicoꝝ qd̓ recollegit bt̄us tho. ¶ Si aliter vis ꝓcedere dicas.ꝙ fortitudo l̓ fortis qͣtuor ī ſe ht̄. Prīo in ſuſtine̓dolabore. pͥmo ca. Scd̓o ī exeqͣndo fauorem. ij. ca.Tercio in cōtemplando valorē. iij. ca. Quarto inpatiendo dolorem. qͣrto ca. ¶ Quō fortiset non fortis. id eſt virtuoſus et non virtuoſis ſēhabent circa dolorem mortis. ¶ Ca. ix.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten