Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

fortit&ꝟbi ſciendū. ꝙ mors dupliciter poteſt conſiderari. Dno mō inqͣntum eſt priuatio vite. et ſic non ēacciꝑe diu̓ſitatē ī ip̄a. Alio mō ꝑ cōꝑatōeꝫ ad cāmet effectū. et ſic eſt acciꝑe maximā diu̓ſitatē ī morte. Nam aliqn̄ bellū qd̓ eſt cauſa mortis eſt tale dequo ſperat̉ aliqua victoria. et aliqn̄ nulla. Et iteꝝex morte aliqn̄ ſequitur defenſio iuſticie et pax reipublice. Aliqn̄ aliquid altud. ⁊ ſic qn̄ quis ſuſtinetmortem rōne aliciiꝰ boni meret̉ honorat̉ laudat̉Albertus vbi ſtipͣ. Ꝙ poſt prudentiā et iuſticiam fortitudo eſt potior et vtilior liberalitate.Erciō circa fortitudinem cō­ Ca. iiij.ſideranda eſt excellentie ſb̓limitaˢ. Ad ſciAendum aūt que virtus inter morales ſitmelior vel excellentior alijs eſt ſciendum. ꝙ ſicut dicit bt̄us augꝰ. vj. de trini. In his que nō mole magna ſūt vt ī ſpūalibꝰ ideꝫ eſt eſſe maius qd̓ melius.Vnde virtus aliqua tanto eſt maiorqͣnto eſt melior. bonū aūt homīs ẜm dyoniſiū eſt bonū rōnis. etideo illa virtus eſt melior vbi bonuꝫ rōnis magisviget. Vn̄ inter virtutes morales pͥmo prudentiaē potior alijs. quia ip̄a bonū rōnis eſſentialiter hieo ꝙ ip̄a eſt ꝑfectō rōis. Qd̓ aūt eſt eſſentialiter tale ē potius eo qd̓ eſt ꝑ participatōeꝫ tale. ſicut ſūto ſuſtinet moriuſticiā fortitudo et tꝑantia que a prudentia bonuꝫronis participāt. Scd̓o poſt prudentiam iuſti.cia eſt potior alijs. Cuiꝰ rō eſt. qꝛ iuſticia in om̄ibꝰrebus hūanis efficit et ponit vel conſtituit ordineꝫoeqd̓ ptꝰ qͣtus: rōirōnis. qd̓ aūt eſt effectiuū boni rōnis eſt nobiliuseo qd̓ eſt excluſiuū impedimenti vt fortitudo ⁊ ta̓perantia faciūt. Tercio poſt prudentiā ⁊ iuſticianfortitudo eſt potior. qd̓ on̄do triplici rōne. ſcꝫſtabilitatis. difficultatis. cōmunis vtilitatis. Primo rōne ſtabilitatis inqͣntum fortitudo voluntatētenet firmā in bono rōnis contra timoreˢ periculorū mortis. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxxiij. arti. xij. in cor. oꝑ totū: qd̓ ſct̄ifecerūt. Vnde greg̓. in qͣd am omēlia. Fortes facti ſunt ſācti. terrorem domant. ſpm̄roborant. virtutibus choruſcant. terrena deſpiciunt. celeſtia appetunt. occidi pn̄t. flecti aūt nequiunt. nec ſuſtinere falſa ꝑ infirmitatem metuūt. necleſi vnqͣꝫ a veritate conticeſcunt. Scd̓o ratōnedifficultatis. Nam laus virtutis maxime in hoc cōſiſtit ꝙ aliqͥs bene oꝑet̉ circa difficilia. quia virtuˢeſt circa arduū et difficile. ergo ſicut qͣnto virtuseſt circa magis difficile tāto eſt potior et laudabilior. ſed difficilius eſt ꝙ aliquis ſuſtineat triſtia qd̓ꝑtinet ad fortitudinē. qͣm ꝙ abſtineat a delectabilibus qd̓ ꝑtinet ad temꝑantia. ergo fortitudo ē potior et laudabilior qͣm ſit temꝑantia. Hec bt̄us thoin tercio ſcrip. ethicoꝝ. c. xviij. in medio. Tercio rōne cōmunis vtilitatis ſic. Quanto virtus ēvtilior tanto excellentior. ſed fortitudo eſt vtiliorliberalitate. qd̓ ptꝫ. qua liberalitas eſt vtilis in quibuſdam particularibus beneficijs. fortitudo auteꝫhabet gn̓alem vtilitatē ad ẜnandū totū iuſticie ordinem in rebus domeſticis ⁊ ciuilibus. vnde ph̓uspͥmo rethorice dicit. ꝙ iuſti et fortes maxime amā.tur. qꝛ maxime ſūt vtiles et in bello et in pace. ſcd̓aſcd̓e. q. cxxiij. arti. xij. in ſo. ij. ar. Vnde ambro.in li. de offi. ſic dicit. Nūc defortitudine tractemꝰque velut excelle̓ntior ceteris virtutibuˢ diuidit vires bellicas et domeſticas. Et iteꝝ ibidem. Nō mediocris eſt animifortitudo que ſola defendit ornamenta virtutū oīm. ⁊ iudiciā cuſtodit. ⁊ que in expiabili p̄lio aduerſtis om̄ia vicia decertat. inuictaad labores. fortis ad pericula. rigidior aduerſisvoluptates. auariciam fugat tanqm̄ labem quandā q̄ virtutē effrenāt. Qualiter at̄ diu̓ſimode fortitudo ſit ī iuſtis et pct̄oribꝰ on̄dit bt̄us greg̓. li. viijmoꝝ. dicens. Iuſtoꝝ fortitudo eſt carnē vincere.ꝓprijs voluptatibꝰ ꝯtraire. delectatōnem vite pr̄tis extinguere. huiꝰ mundi aſpera ꝓ eternis premijs amare. ꝓſperitatis blādimenta cōtemnere.adu̓ſitatis mētū ī corde ſuperare. Econtͣrio reproborum fortitudo eſt tranſitoria ſine ceſſatōne dili.gere. contra flagella conditoris inſenſibiliter perdurare. ab amore reꝝ tempaliū nec adu̓ſitate quieſcere. ad maneꝫ etiam gloriam cū vite detrimentoꝑuenire. malicie augmenta exqͥrere. bonoꝝ vitamnon ſolum verbis ac moribus ſed etiam gladijs impugnare. in ſemetip̄is ſpem ponere. iniquitatē qͦtidie ſine vllo defectū deſiderij ppetrare.Ꝙ actus fortitudīs nobilior eſt pati qͣꝫ aggredi pericula mortis. Capitulum qͥntum.Ortitudo. Circa fortitudinemqͣtuor ſunt notanda. ſcꝫ actus pͥncipalis. virtus integralis. aſpectꝰvirtualis. defectus penalis. Primo ꝯſiderandus eſt actꝰ pͥncipalis. Ad videndum aūt et ſciendū quis ſit actus fortitudinis. nota tria. Primū eſt. ꝙ fortitudo habet duplicem actum. ſcꝫ interiorem. et exteriorem.Interior actus eſt velle ſuſtiſtinere mortem et pericula mortis ꝓpter bonū. Exterior actus eſt aggredi huiꝰ modi pericula. Scd̓m eſt. ꝙ cum actusfortitudīs ſit aggrediet ſuſtinere. diu̓ſimode tamēquia ante actum fortis eſt aggredi. in actu vero ſtiſtinere. Terciuꝫ eſt. ꝙ licet aggrēdi vel inuadereſit pͥus tempore qͣꝫ ſuſtinere. hoc tam̄ .ſ. ſuſtinere e̓eſſentialiꝰ fortitudini nobilius vel ꝑfectius et difficilius. vt dicit albertus in tercio ſcri. ethicoꝝ. Ꝙaūt difficilius ſit abſtinere vel pati qͣm aggredi velinuadere. ꝓbo triplici rōne. ſcꝫ ratōe fortioris pugilis. pn̄tis diſcrimis. longioris temꝑis. Primorōne fortioris pugilis. ſic. Difficilius eſt pugnarecum fortiori qͣꝫ cum debiliori. ſed qui aggredit̉ inuadit per modum fortioris. qui vero ſuſtinet ꝑ modum debilioris. gͦ ⁊cͣ Scd̓o rōne pn̄tis diſcriminis. ſic. Difficilius eſt non moueri a malis pn̄tibꝰqͣꝫ a futuris. eo ꝙ malum p̄ſens plus mouet qͣꝫ futurum. ſed qui aggredit̉ habet mala vt fut̉a. quivero ſuſtinet iaꝫ habet pericula vt p̄ſentia vel mimiinentia. gͦ ⁊cͣ. Tercio ratōne longioris tꝑis. ſic.