Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Ecūdo dico ꝙ om̄is creatura pt̄ mutariet hoc ſex mod. Primo ẜm eſſe ſubſtātiale ſicut corꝑa corruptibilia. Secūdoſcd̓m eſſe locale ſicut corꝑa celeſtia. Tercio ẜmeſſe accidentale. Vbi nota. ꝙ duplex eſt accidensVnū eſt cōmune qd̓ non ꝯſequit̉ pͥncipia eſſentialia et ſubiectū eius compatit̉ pͥuatōneꝫ eius. ſicuttoc ſubiectū homo compatit̉ non albū. et ideo pt̄mutari de albo in non albū. Aliud accidens eſt qd̓conſequit̉ pͥncipia eſſentialia ſubiecti. et priuatioillins accidentis non pt̄ ſtare cū ſubiecto. vn̄ ſubiectum nō pt̄ mutari ſcd̓m illud accidens. ſicut nixnon pt̄ eſſe nigra. Quarto pt̄ mutari ẜm electionem pel affectōnem ſcꝫ de bono in malū. vt dam̄.dicit. Quinto ẜm virtutis applicatōnē ad diuerſa ſicut ꝯtingit in angelis. Sexto pt̄ mutari ẜmcreatoris v̓tutem. in cuiꝰ pt̄ate eſt eſſe et non eſſeoīm rerū. vn̄ſicut ex voluntatē dei dependet ꝙ resin eſſe ꝓducit. ita ex volūtatē eius dependet ꝙ resin eſſe conſeruat. non em̄ alit̓ eas in eſſe conẜuatqͣꝫ ſemꝑ eis eſſe dando. vn̄ ſi ſuam actōnem ſubtͣheret. om̄ia in nihilū redigerent̉. vt dicit augꝰ. x.il. dliud eſt eſtad̓ nec incſuper gen̄. ad lrām. Hec bt̄us tho. pͥma ꝑte ſūīmeunū. ſed tale cūſiq. ix. arti. ij. in cor. q. ꝑ totum. et pͥmo ſcrip. ſen.natura. Tercio ꝙ deusdi. viij. arti. iij. in cor. q. Sed forte argues. ꝙdeus non oīno ſit immutabilis qͣdruplicit̓. Primo. ſic. Appropinquari et elongari motū ſignanthec aūt inſcripturis dicūt̉ de deo. Iacobi. iiij. Appropinquate deo et appropinquabit vobis. gͦ deuseſt mutabilis. Rn̄deo et dico. ꝙ hec dicunt̉ de deomethaphorice. ſic̄ em̄ dicit̉ ſol domū intrare inqͣntum radiꝰ eius ꝑtingit ad domum. ſic deus dr̄ ap.propinquare ad nos et recedere a nobis. inqͣntumꝑticipamꝰ influentiā bonitatis ip̄ius vel ab eo deficimus. Hec bt̄us tho. pͥma ꝑte ſūme. q. ix. arti. j.in ſolū iij. argū. ꝑ totum. Secūdo argues. ſicOm̄e qd̓ ſe habꝫ alio modo nūc qͣꝫ pͥus eſt mutatūqꝛ mutari eſt alio mō ſe habe̓ nūc qͣꝫ pͥus. Sꝫ deusalio modo ſe habet nūc qͣꝫ ſe habuit ab eterno. qd̓patet. quia modo ſe habꝫ ad creaturam vt dn̄s. vtconẜuator. vt rector. ẜm quē modū nō ſe habuitabeterno. gͦ ⁊cͣ. Rn̄deo et dico. ꝙ q̄dam relatiuadicunt mutuā dependentiā vt pater et filius in naturali generatōne. et tunc relatio fundat̉ ſuꝑ vtrūqꝫ extremū. Quedā v̓o relatiua ſūt qͦꝝ vnū dependet ab alio et non ecōuerſo. vt cauſa et effectꝰ. qꝛeffectus dependet a cauſa et non ecōuerſo. et tuncponit̉ mutatō vniꝰ extremi et nō alterius. Deꝰ gͦcum ſit pͥma cauſa non dependet a creatura ſꝫ econuerſo. vncū dicit̉ deꝰ incipit eſſe creator. ſenſuseſt deus eſt et creatura nūc incipit eſſe ab illo de nnhilo. Similit̓ cū dicit̉ deus eſt nūc homo et priusnon fuit. ſenſus eſt deus eſt et hūana natura aliterſe habe modo qͣꝫ pͥus. Tercio argues. Om̄e votens nūc qd̓ prius noluit mutat̉ voluntate. ſꝫ deuspult nūc eſſe creaturā quā p̓us noluit. gͦ eſt mutatas volūtate. Rn̄deo et dico. ꝙ iſta aduerbia nūcEſRedeiet pͥus duplicit̓ pn̄t conſiderari. Dno modo proulreſpiciūt ip̄m deum. et tūc eſt falſa. qꝛ ſenſus ē nūovult deus creaturā eſſe qd̓ prius noluit. qꝛ ab eterno quod vult immutabilit̓ vult. Alio modo nūc etprius poſſunt conſiderariprout reſpiciūt ip̄m eſſecreature in comꝑatōne ad ſiūi oppoſitum. et hocmō eſt vera. qꝛ ſenſus ē deꝰ vult creaturaꝫ eſſe nūcquā non voluit eſſe pͥus. et tūc dico ꝙ nūc et pͥusreferunt̉ ad eſſe creature non ad volūtatem diuinam. vn̄ ſequit̉ mutatio ex ꝑte voliti et non voluntatis diuine. Quarto argues. ſic. De nō agente non fit agens aliquid niſi per ſui mutationem.ſed deus de non agente fit agens. qꝛ de nō creantofit creans. gͦ ꝑ ſui mutatōnem. Endeo et dico. ꝙde actione poſſumus loqui duplicit̓. vno modo ꝓut eſt actio intra manens. et ſic verū eſt ꝙ quidqͥdde non agente fit agens mutat̉. alio modo de actōne ꝓut extendit̉ ad aliquod oꝑatū extra. et ſic noneſt verū ꝙ quidqͥd de non agente fit agens mutat̉.Vel aliter pt̄ dici ſcꝫ ꝙ duplex eſt actio. ſcꝫ actō qͣagens agit. et actio ſcꝫ actus vel effectꝰ quē agēsefficit. ſcd̓m pͥmū modū actio dei idem eſt ꝙ ſta v̓tus vel ſua eſſentia. et qͣntum ad hoc verū eſt dicereꝙ ſemꝑ agit. et nūqͣꝫ de nō agēte fit agēs. Scd̓mmodū alium ſcꝫ prout actio eſt effectus quē efficitnon ſemꝑ agit deus; et ſine ſiui mutatōe de nō agete fit agens. Verbigr̄a. Si ſol de non lucente fie.ret lucens mutaret̉. qꝛ lucere eſt actio ſolis intranea. ſed ſi de non illumīante fit illumīans. non propter hoc mutatur. q pt̄ contingere ſine aliqua ſuimutatione. vt qui nō illumīabat̉ prius illumīeturpoſt. Sic eſt in propoſito loquēdo de actione dei q̄eſt intra ip̄m et eſt eius eſſentia. ſic non eſt deus factꝰ de nō agente agens. qꝛ eiꝰ actio ſic̄ eiꝰ eſſentiaeſt eterna. Loquēdo v̓o de actione exteriori. ſic aliquid cauſat̉ a deo qd̓ pͥus non cauſabat̉ ſine omīmutatione dei. ſicut patet ꝑ exempluꝫ de ſole. Vn̄ip̄e ſolus immobilis manes dat cūcta moueri. vtdicit boecius. ita dicit̉ in pſal. Sicut optoriū mutabis eos ⁊cͣ. tu aūt idem ip̄e es et anni tui non deficient. Qd̓ v̓bum exponit̉ duobus mod. Primo. ſic. Mutabis ea. ſcꝫ tu qͥ es immutabilis. mutabis ea ſcꝫ om̄ia a te ꝓducta. et mutabunt̉. Re.in pͥncipio huiꝰ capituli quō creature mutant̉ ſexmodis. Secūdo modo exponit̉. ſic. Sic̄ cooptorrum vel veſtimentū mutabis ea. ſcꝫ omīa a te ꝓducta. et mutabunt̉. qꝛ ſicut veſtimentū ꝑ homīemfactum. modo recipit vnā formam modo aliam addrām eius qui veſtit̉. ita etiā eſt de ip̄is celis et elenientis. cū em̄ ſint propter hoīem facta mutato homine mutabunt̉ illa. Vnde apl̓us ad rō. viij. Greatura liberabit̉ a ẜuitute corruptōnis. Vn mutabis ea ſcꝫ ad immutabilitatem. qꝛ finito vel cōpletonu̓o electorū motus celiceſſabit. Vel mutabis eaa corruptione ad incorruptonē. quia hoc corpuscorruptibile induet nicorruptōneꝫ ſcd̓m apoſtolūEt ſubdit. Tu aūt ideꝫ ip̄e es. id eſt cū omnia ſint