Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Primū eſt imimenſitas potētie. Secūdū eſt eterniraq ꝑmanētie. Terciū eſt incircūſcriptibilitas cōti.nentie: Quartū eſt incōprehenſibilitas noticie.Crimū eſt immenſitas potentie. ita ꝙ deus ratōneſue infinitatis eſt imimenſurabilis. int̓minabilis. incircūſcriptibilis. incomp̄henſibilis. Primo em̄ſoli deo cōuenit imimnenſitas potentie. Eſt em̄ ſolꝰdeus om̄ipotens. Ratio autē dīne om̄ipotentie ſcꝫquare ip̄e dicat̉ om̄ipotens aſſignat̉ a quibuſdaꝫquatuor modis Primo em̄ quidā dicunt ꝙ deꝰeſt om̄ipotens. qꝛ eſt infinitus quod ſic ꝓbant. Indeo eſt eſſentia et potentia. ſed eſſentia dei eſt infinita. nō qͥdem infinita pͥuatiue. qꝛ infinitū pͥuatiuedicit imꝑfectionem. eo ꝙ infinitum pͥuatiue eſt qd̓natum eſt finiri non tn̄ finitū. ſed eſt infinita nega.tiue ſcꝫ ꝑ abnegatōnem finis. et ſic dicit̉ infinitumid cuiꝰ non eſt finis. Hoc modo eſſentia dei eſt infinita quod patet. ꝙ nullo mō finit̉. ſcꝫ neqꝫ in ſb̓iecto. qꝛ in nullo recipit̉. neqꝫ pͥncipio. nec temꝑenec virtute. gͦ ſi eſſentia eſt infinita vt patet. ergopotentia dei eſt etiam infinita. ſed iſti non ratōnemſed cauſam om̄ipotentie aſſignāt. Secūdo quidam alijfuerunt dicentes. ꝙ deus ideo eſt omipotens. quia non pt̄ pati. cogi. nec impediri. nec abaliquo adiuuari Primo emr̄ quia non pt̄ pati. dicit hugo de ſancto victore in ſentencijs ſuis. ꝙ omnipotentia dei eſt duplex. vna ad aliquid faciendū.alia ad nihil patiendū. Secūdo quia non poteſtab aliquo cogi. dicit augꝰ in encheridion. Om̄ipotens deus dicit̉. quia voluntas eius coginon p̄t̄ Tercio quia non pt̄ impediri. dicit augꝰ ibidemlod aliud. eſtom̄ipotens dicit̉. quia volūtatis eius non impediteffectus. Quarto quia nō indiget ab aliquo adiuuari. Augꝰ in libro de ſimbolo ſic dicit. Om̄ipotentem deū dicimꝰ: qꝛ om̄ia faciens factus non eſtetideo om̄ipotens. qꝛ ex nullo fecit quecunqꝫ fecitSimilit̓ iſti inſufficient̓ de ratione om̄ipotentie ſūtlocuti. eo ꝙ om̄ia ſupͣdicta non ad ratōnem ſꝫ ad ꝑ̄fectionem potentie ꝑtinent. Quidā vero dixerūtꝙ deus ideo eſt om̄ipotens. qꝛ pt̄ quidquid vult.dugꝰ mencheridion dicit. Nō ob aliud vocat̉ deus om̄ipotēs niſi quia quidqͥd vult pt̄. ſed nec iſtiaſſignauerūt rōnem diuine om̄ipotentie. ſꝫ ſignūomīpotentie ſcꝫ voluntatem dei. Et ideo qͣrto modoet vero deus om̄ipotens dicit̉. quia pt̄ omnia q̄ſūt poſſibilia ẜm ſe. Hec bt̄us tho. in qͣſtionibꝰ diſputatis de potentia dei. q. pͥma. arti. vij. in cor. ſolutōnis. Ꝙ aūt deus ſit om̄ipotens iſto modo. ſcꝫꝙ om̄ē poſſibile et factibile pt̄ probo triplicit̓. ſcꝫ autoritate. ratōne. ſufficienti diuiſione. Primo ꝓbo alutoritate duplici. ſcꝫ fidei articulo. et angeli teſtimonio. Primo fidei articulo. Nā fide tenemusdeū eſſe om̄ipotentē. ita dicit̉ in ſimbalo apoſtolorum. Credo in deum partem omnipotentem ⁊cͣ.Secūdo hoc idem patet angelico teſtimonio. Luce pͥmo. Non ē inquit impoſſibile apud deū omnēvbum. Secūdo probo hoc idem ratione hugonisEſedede ſancto victore. qui de om̄ipotentia dei ſic dicit.Si eternitate dei non equat tempus nec inimēſitatem locus. nec ſapientia ſenſis. nec bonitatē v̓tusſed nec potentiā opꝰ. excedit em̄ in infinitū dei om̄ipotentia ip̄m opus. Sercio hoc idem probo perlocum a ſufficienti diuiſione. ſic. Ꝙ em̄ effectꝰ aliquis potentie agētis nō ſubſit. ita ꝙ potētia agētis effectum non poſſit produce̓. contingit ſolumꝓpter tres cauſas. ſcꝫ ꝓpter diſſimilitudinē. celſitūdinem. ineptitudinem. Primo ꝓpter diſſimilitudinem. quia om̄is effectus qui cū agente affinita.tem vel ſimilitudine non habit non ſtibeſt potentieagentis. cum om̄ē agens aliquo modo agit in ſibiſimile. ſicut exemplo patet. qꝛ virtus que eſt in ſemine oliue non pt̄ produce̓ pi̓rū vel arborem aliamSimilit̓ v̓tus que eſt in ſemine homīs non pt̄ producere brutū vel plantam ſꝫ homīem ſic. qui tn̄ prodicta excedit. hoc modo ſcꝫ ꝓpter diſſimilitudinemeſſe diuinū et eſſe aliorū a deo nihil eſt impoſſibiledeo. eo ꝙ om̄e ens in qͣntum habꝫ eſſe eſt ei ſimile. Secūdo impedit̉ potentia alicuiꝰ agentis ꝓpt̓celſitudinē. Nam qn̄ effectus excellit v̓tutem cauſe non ſubeſt potentie eius. Sicut verbi gra. Virtus actiua corꝑalis non pt̄ produce̓ ſubſtantia ſopatam propter excellentiaꝫ eius. Similit̓ nec iſtomodo limitat̉ vel minuit̉ omīpotētia dei. eo ꝙ deꝰomīa entia in bonitate et ꝑfectōne excellit. Tercio modo impedit̉ potentia alicuiꝰ agentis propt̓limitatōnem. puta qn̄ aliquis oꝑatur per artem qͥreſpicit certam et det̓minatā materiam. tūc ita limitatur ad illam materiā ꝙ non pt̄ in aliā. ſicut exemplo patet. Carpentariꝰ em̄ non pt̄ facere ſerram.qꝛ ſua arte non pt̄ agere in ferrū quo fit ſerra ſꝫ inlignū. Similit̓ nec hoc modo dei om̄ipotentia impeditur vel limitat̉. eo ꝙ cum deus ſit cauſa materieque non poteſt niſi ꝑcreatōneꝫ produci ip̄e in agēdo materiam non requirit. Vn̄ manifeſte patet ꝙdiuina potentia ſeu v̓tus ad alique effectum nō limitatnr neqꝫ det̓mīat̉. vt quidā heretici poſuerūtdicentes. ꝙ deus producit primū. et illud aliud etdeſcēdendo gͣdatim. ſed ſimplicit̓ om̄īa pt̄. Hec beatus tho. contra gentiles li. ij. c. xxij. iuxta finem. Quarto probo hoc idem autoritate anſhelmiſiodicentis. Deus eſt quo maius excogitari non pt̄.Mauus aūt eſt om̄ipotentiā habereqꝫ aliqua potētiam habere cui aliquid de plenitudine potentie deſit. gͦ relinquit̉ deū eſſe omīpotente. Sed fortedabis inſtantiā in actibus corꝑalibꝰ. culpabilibuset penalibus Primo in actibus corꝑalibus. Nōeſt om̄ipotens qui non om̄i ī p̄t̄. ſꝫ deus nō pt̄ anibulare. currere. vel moueri. vel ſi eſt om̄ipotens pt̄hec. Rn̄deo et dico. ꝙ cum iſta non ſint ꝑfectōnisſed indigentie vel impfectionis non cōueniūt dinepotentie. et ideo non ſūt ei attribuēda. Secūdodabis inſtantiā in actibus culpabilibꝰ. ſic. Deꝰ nōpoteſt mentiri. peccare. et huiuſmodi. gͦ non om̄iapoteſt. Rn̄dro et dico. ꝙ iſta attribue dine potētie.