Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

ad credit alios videntes eū elemoſinā facere ſcandaliſari nūqͥd debꝫ dimittere. Rn̄deo et dico. ꝙ ingletio conſililiorū et largitō elemoſinarū. aut ſuntde neceſſitate ſalutis aūt n̄. ſi ſūt d̓ neceſſitate ſalutis propt̓ ſcandala alioruꝫ non ſūt differenda necoccultanda. Vbi nota. ꝙ extribus ſunt aliqͣ deneceſſitate ſalutis. ſcꝫ ex voto. ex p̄cepto. ex officio. Primo ex voto. ſicut in his qui iam vouerūtconſilia que et ſi an̄ votum obmitti poterāt poſt votum ad ſui obẜuantiā obligant. nec obmitti pn̄t ſine peccato mortali. Secundo ex officio. ſic̄ patꝫin p̄latis et in his qͥbo ex debito officij mniminet aliorum defectibꝰ ſubuenire vel in temꝑalibꝰ paſcendoeſurientem ⁊cͣ. vel in ſpūalibꝰ puta docendo ignorantem. Iercio ex p̄cepto qd̓ ad p̄dicta obligattempe et loco ſuo. Vn̄ oꝑa miſericordie fiūt debita his tribus modis. et p̄cipue propter indigentisneceſſitatem. Si vero impletio conſiliorū et largitio elemoſinarū non ſūt de neceſſitate ſalutis. tūointerdū ſūt occultanda vel differenda propt̓ vitāibus vt videmnt̉ ⁊cͣ.dum ſcandalum puſillorū. At dicit bt̄us tho. ſcd̓aſcd̓e. q. xliij. de ſcandalo. arti. vij. Vtrū bona ſpūalia vel corꝑalia ſint dimittenda propt̓ vitandū ſcādalum. in ſolū. iiij. argū. Ita ꝙ ille cui faciēda eſtelemoſina vel eſt ī extrema necceſſitate et forte alioonte ſic ait. etemꝑe non occurret ei ſcilicet qui poſſit ſibi elemoas eſt. ſed ideo hocſinam facere. quia forte pauꝑ ꝑegrinus tranſit per⁊t ab hominibus videaris. Hocviam aut ꝑ eccleſiam quē nunqͣꝫ poſtmodū eſt viſtirus. et tūc non debꝫ homo dimittere qͥn elemoſinam faciat propt̓ tale ſcandalum. quia paſſiuū eſtet non actinū. Vn̄ in tali caſu extreme neceſſitatisfacere elemoſinā eſt debitum iuſticie. que nō ē ꝓpt̓proximi ſcandalū paſſiuū dimittenda. Si v̓o taliscui elemoſina facienda eſt nō ē in extrema neceſſitate. et occurrerit homī qui in occulto poſſit illi elomoſinā facere̓ debꝫ differre ne elemoſinam in manifeſto faciat ꝓpter ſcandalū aliorū vitandum.Sꝫ forte q̄res hūc caſuꝫ. Sūt duo in extrema neceſſitate et non poſſum niſi alteri ſubuenire. ſi demtm̄ vniſcandaliſo alium et ſic pecco. nam inquantum poſſum ſine peccato debeo vitare ſcandalū ꝓximmi. Si nō demn tranſgredior p̄ceptuꝫ qd̓ me obligat ad ſubueniendū proximo in extrema neceſſitate. et ita vtroqꝫ modo pecco ſiue dando ſiue nō dāco. quid gͦ teneor facere in tali caſu. Rn̄deo ad carum propoſitū et dico. ꝙ ſi ambo ſunt in extremaneceſſitate et res quā habro ad dandum ꝓ elemoſina eſt diuiſibilis vtriqꝫ ē ſubueniendū. ſi v̓o resſſori eſt diuiſibilis nec ſufficit ad releuandā neceſſitatem vtriuſqꝫ. in medio ponat̉ et qui pͥus veneritaccipiat aut ꝑ ſe aūt ꝑ interpoſitā ꝑſonam. Hunccaſū tangit alexander ſcd̓a ꝑte ſūīme. q. liiij. de ſcā.dalo. arti. vj. quid ſit dimittendū propt̓ ſcandalūpaſſiuū. inſolu. pͥmi argumenti. Re. infra ſcandaſam que ſunt dimittenda. vel differenda. vel occultarda propt̓ ſcandalum aliorum. Quis poteſt elemoſinā facere. Ca. xx.UcilioſiuaDmaiorem tn̄ euidentiā p̄dictorū circaelemoſinam q̄ro quatuor q̄ſtiones .ſ. qͥspoſſit elemoſinam facere. de quo poſſitelemoſinam facere. quō poſſit elemoſina fieri. cuidebet magis elemoſina fieri. Prima q̄ſtio eſt qͥspoſſit elemoſinaꝫ facere. Rn̄deo et dico. ꝙ ille quieſt ſub pt̄ate alterius conſtitutꝰ de re ẜm quā ſuꝑiori ſubijcit̉ non poteſt nec debet elemoſinaꝫ facereniſi qͣtenus ei fuerit a ſuꝑiore cōmiſſum et ꝑmiſſuꝫCuiꝰ ratio eſt. qꝛ ille qui eſt ſub pt̄ate alterius cōſtitutus inqͣntum huiuſmodi ẜm pt̄atem ſuꝑiorisregulari debꝫ. hic em̄ eſt ordo naturalis vt inferiora ſcd̓m ſuꝑiora regulent̉. Si vero ei nō ſubijciturpoteſt de illa re ẜm quam nō ſubijcit̉ elemoſinā dare. Vt dicit bt̄us tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxij. arti. viijVtꝝ ille qui eſt ſub pt̄ate alterius cōſtitutꝰ poſſuelemoſinam facere. in cor. q. Et ideo iſta quatuorgenera ꝑſonarū. ſcꝫ vxor. filius. ẜuus. vel ancillamonachus aliquo modo nō pn̄t elemoſinā facerealiquo vero modo ſic. Primo igit̉ dico. ꝙ vxorde rebꝰ mariti non debꝫ elemoſinā facere. qd̓ tali ratione oſtendo. Membrū non pt̄ aliquid ſine capitefacere. ſed vxor eſt membrum viri. ita dr̄ pͥme adchoꝝ. .xj. caput autē mulieris vir. et ideo debꝫ ei eēſubiecta ſicut membrum capiti. geneẜ. iij. ſub viript̄ate eris. Ex quo talem ratōne formo. Quidatelemoſinā debet eſſe dn̄s illius qd̓ dat. gͦ qui ẜuitutis manibꝰ eſt aſtrictꝰ vt eſt mulier. nō eſt dn̄s regͦ ⁊cͣ. Sꝫ contͣ. vxor in ſocietatem mr̄imonij ſumitur. propter qd̓ vt augꝰ dicit non de capite neqꝫde pedibus femīa eſt formata ſed de latere. gͦ poteſtfacere elemoſinā de rebus domus ratōne predicteſocietatis ſicut vir pt̄. Et cōfirmo hoc ꝑ exemplūdebeata lucia que ignorante ſponſo elemoſinas dedit. nec ex hoc rep̄hendit̉ ſed laudat̉. Rn̄deo et dico. ꝙ qͣꝫuis vxor ad ſocietatem mr̄imonij aſſumatur. et in ip̄o actu mr̄imonij ſūt equales. tn̄ in hisque ad diſpenſatōnē domus ꝑtinent vir eſt caputvxoris. ideo non pt̄ ⁊cͣ. Beata aūt lucia ſponſū habebat non maritum. vn̄ de conſenſu mr̄is poteratelemoſinam facere̓. Excipiunt̉ tn̄ quatuor caſusin quibꝰ vxor ſine conſenſu viri pt̄ elemoſinam facere. Primꝰ caſiis eſt in articulo extreme neceſſitatis. in quo licitū eſſet ei furari vt elemoſinā in extremā neceſſitate exiſtenti daret. nec eſſet furtū. eoꝙ extrema neceſſitas facit om̄ia cōmūia. Secundus caſtis eſt. ſi mulier habꝫ res alias p̄ter dotemſcꝫ ꝑafernū. nam bona pafernalia ſūt ea q̄ vxor reſeruat ad dominiū ſtū vltra vel ſipͣ dotem. Tercius caſtis eſt. ſi vxor eſt lucratiua ſcꝫ ſi habꝫ aliqͥdexproprio lucro. vel ex dono. vel quocūꝙꝫ alio lici.to modo Quartꝰ caſtis eſt. ſi ſint elemoſine cōmuries et modice̓. de quibꝰ ſatis ei conſtare poteſtꝙ place̓t viro ſi neceſſitateꝫ pauꝑis inſpiceret. Inhis em̄ qͣtuor caſibus ſupͣdictis poteſt etiam vxorirrequiſito aſſenſu viri elemoſinas dare modeatane ex ſt ꝯfluitate earuꝫ virdepauꝑet̉. Alias autem