Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Ebi ietus Quid ſit ebrietas et vtꝝ ſit pc̄tm. Ca. j.Brietas.Circa ebrietatem cōſiderarodebemus tria.Primo ſe mebriantis viciūSecundo aliūiuitātis animum. Terciopuniētis ſuꝑpliciū. Primo cōſiderare debemꝰ ſe mebriātis viciū. Nā ebrietas q̄ eſt quidā defectus penalis ſequens ex culpa.ſcꝫ ebetatō rōnis ex multo v̓iio potato ex quo hōnō eſt compos ſui. aliquando eſt ſine om̄ī peccatoaliqn̄ cū peccato veniali. aliqn̄ v̓o cū peccato mortali. Primo em̄ cū aliquis ignorat mēſurā et efficaciam vini. id eſt cū ignorat qͣntitatē vini ꝯpetentem vel nō cōpetentē corꝑis valitudini. et cū ignorat v̓tutem vim potentem mebriare. ſi talis ignorātia ſcꝫ qͣntitatis et v̓tutis vini ex negligētia hoīsnō cōtingit. tunc ebrietas eſt ſine peccato aliquo etſic credit noe inebriatꝰ fuiſſe. vt egit̉ gen̄. ix.Secūdo cū quis cognoſcit qͣntitate ſeu menſuraꝫeſſe immoderatā. id eſt nō ꝯpetere corꝑis valitudiin. et ignorat v̓tutem vel efficaciam vini ſcꝫ vinumpoſſe mebriare. tūc ebrietas eſt cū peccato veniali. Tercio cū quis cognoſcit et aduertit vtrūqꝫ ſcꝫqͣntitatē vel menſurā eſſe immoderatā hoc eſt contͣcorꝑis valitudinē. et virtute vini mebriantē. et tn̄magis vult ebrietatē incurrere qͣꝫ abſtinere a potuvt ebrioſus proprie nomīat̉ et facit. talis ebrietas ēpeccatū mortale. hoc aūt probo triplici rōne. Prima eſt talis. Quicūꝙ volens et ſciens ꝑiculo peccandi mortalit̓ ſe ꝯmittit mortalit̓ peccat. ſꝫ ita facit ebrius. gͦ ⁊cͣ. Secūda eſt talis. Quicūqꝫ volens et ſciēs pͥuat ſe vſt rōnis quo ẜm v̓tutē oꝑat̉mortalit̓ peccat. ſꝫ ebrius ita facit. gͦ ⁊cͣ. Terciarato eſt talis. Quicūqꝫ volens et ſciens pͥuat ſe eobono quo peccata declinant̉ mortalit̓ peccat. ſꝫ itafacit ebrius qͥ ſciens et volens vſu rōnis ex qͦ peccatum declinat̉ ſe pͥuat. gͦ ⁊cͣ. Hec bea. tho. ſcd̓a ſcd̓e. cl. arti. pͥmo. in cor. q. ꝑ totū. Vn̄ augꝰ ad boinfaciū tangens mala ebrietatis ſic ait. Ebrietasaufert memoriā. diſſipat ſenſū. ꝯfundit intellectūmuoluit linguā. reuelat ſecreta. impellit ad verbacorrupit ſanguinē. incitat ad libidinem. om̄ia mēbra debilitat. vitā diminuit et om̄eꝫ ſalutē t̓minat.Et ambroſiꝰ in ẜmone ſic ait. Ebrioſus cū abſorbet vinium abſorbet̉ a vino. aboīat̉ a deo. deſpicitalb angelis. cōfundit̉ a demonibꝰ. deridet̉ ab homībus. deſtituit̉ v̓tutibꝰ. cōculcat̉ ab omnibꝰ. Talisem cōfundit naturā. amittit gr̄am. ꝑdit gloriaꝫ. incarrit damnatōem eternaꝫ. Et ideo apl̓us ad ro.Alij. int̓ alia peccatū ebrietatis deteſtas et ꝓhibēsdicit̉: In die honeſte ambulemꝰ nō in ꝯmeſſatōibꝰex ebrietatibꝰ. nō incubilibus ⁊ impudicicijs. nō incontentōne et emulatōne. ſed indiuimi dn̄im ieſumchriſtū. In quibꝰ verbis apl̓us excludit mala queex gula. luxuria. ſuperbia. inuidia. et vana gloriaoriunt̉. Primo excludit mala q̄ naſcunt̉ ex guladicens. non in cōmeſſatōnibꝰ. Nam cōmeſſatōesſūt mutue̓ inuitatōnes et cōuiuia facta p̄ ſimbolaque prohibꝫ ſalomō. prou̓. xxiij. dicens. Noli eſſein cōuiuijs potatoꝝ et ebrietatibꝰ. que duo ex gula naſcunt̉ et ad luxuriā ꝓuocant. Ozee. iiij. Fornicatō vinū et ebrietas auferūt cor. Secundo excludit mala que ex luxuria oriunt̉ dicēs. Nō in cūbilibꝰ dormientiū et pigritātiū in lectis ſuis et impudicicijs. id eſt in immudicijs ad quas cubilia inducunt. Nā pigriciā dormientiū et quieſcentiū in cubilibus eſt pp̄aratiua luxurie. impudicicia v̓o eſt cōſūmatiua. Tercio excludit mala q̄ ex ſuꝑbia vana gloria et inuidia oriunt̉ dicēs. Vlo incōtentōeet emulatōne. Nā cōtentō orit̉ ex ſuperbia et vanagloria. ex qͥbus maior minorē cōtemnit p̄ferendoſe ei. Similit̓ emulatō orit̉ ex inuidia ex qua mīormaiori inuidet. Nllā emulato eſt q̄daꝫ indignatō etꝯtriſtatō mētis ꝓcedens ex inuidia de felicitate ſuperioris. Vtꝝ qͥ aliū ad potū inuitat peccetEcūdo pͥncipalit̓ circa Ca. ij.ebrietate cōſiderare debemꝰ aliū iniuitātisanimū. Nā ex vna ꝑte videtur ꝙ ille quialiquem inuitat ad potū quo mēbriat̉ peccet. Cuius ratō eſt. qꝛ ille qui alteri eſt cauſa peccandi peccat. ſed ita facit qͥ aliū inuitat ad potū quo inebriatur. et ſic videt̉ ꝙ ſic inuitans peccet. Ex alia v̓oꝑte videt̉ eſſe valde durū ꝙ ille qui aliū inuitat adpotuꝫ quo inebriat̉ ſemꝑ peccet. Rn̄deo et dico. ꝙſemꝑ ebrietas eſt peccatū mortale vel veniale. vt patet. c. p̄cedenti. nō tn̄ omīs qui aliū inuitat ad potum quo inebriat̉ peccat. Ad cuiꝰ euidentiā eſtſciendū. ꝙ aliquis pt̄ aliū inuitare ad potum quoinebriat̉ quatuor modis ſeu cauſis Primo. ſic.ꝙ vterqꝫ ſcꝫ inuitās et inuitatus ignorat fortitudinem vini. et ideo ſicut ille qui mebriat̉ excuſat̉ apeccato ſt ignorēt fortitudinē vini. ita etiaꝫ ille quiinuitat aliquē ad bibendū excuſat̉ ſi ignoret talemeſſe cōditōnem bibētis ꝙ ex hoc potū mebriet̉. ſedſ ignorātia deſit neuter a peccato excuſat̉. Hec beatus tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cl. arti. pͥmo argū. iij. et inſolū. eiuſdē. Secūdo modo ſi quis credit aliumeſſe verecūdū et ꝙ p̄ verecūdia nō accipiat neceſſitatem ſuā. tūc ſi alter inuitat ſolū ad hoc. vt ille qͥeſt verecūdꝰ accipiat neceſſitateꝫ ſuaꝫ. non peccateū inuitans. etiā ſi ille qui plus accipit mebriet̉ etpeccet. Tercio modo ſi inuitet quis aliū ad ſuꝑfluū accipiendū vt ſic beniuolentia et familiaritasexcitet̉. tūc inuitās venialit̓ peccat Quarto mōſi inuitās intēdit ſoluꝫ vt alter ſe ingurgitet. tuncinuitās mortalit̓ peccat. et hͦ ꝓpt̓ duas cauſas.Prima eſt. qꝛ talis intendit ſtatū mentis euertereet ſic maius bonū ei auferreſcꝫ vſum rōiijs. quod