Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

VrriſicNam iſta qͣtuor pct̄a lingue. ſcꝫ cōuiciatō. detrctio. ſuſurratio. et deriſio ꝯueniūt ī materia. quiaom̄es malū loquūtur de alio. ſꝫ dr̄nt vel diſtīguumtur in fine vel intentōne. qꝛ aliam et aliā intentōeꝫhn̄t. qd̓ ptꝫ ꝑ ſingula. Primo em̄ ꝯuiciator interdit derogare honori vel reuerētie. vt ptꝫ ſupͣ cōtumelia. Scd̓o detractor intēdit derogare nomī ſeufame. vt ptꝫ infra detractō. Tercio ſuſurrato intendit derogare paci ſeu cōcordie vel amicicie. vtptꝫ infra ſuſurratō. Quarto deriſor intēdit derogare honori ſeu leticie quē v̓tuoſus apud alios etſua cōſcientia habꝫ de oꝑe v̓tuoſo. Scd̓o hͦ idēon̄do rōe ſic. Virtuoſuˢ em̄ ex oꝑe v̓tuoſo qd̓ facit meret̉ duo. ſcꝫ bone cōſcientie gloriam. ⁊ leticiāapud ſeip̄m. ẜm illud. ij. ad coꝝ. j. Gloria nr̄a heceſt teſtimoniū ꝯſcientie rire. et famā et reuerentiaꝫapud alioˢ. Et ecōtrario de oꝑe vicioſo homo meret̉. ſcꝫ ablatōem leticie in cōſcīa apd̓ ſeip̄m. et ablationē fame ⁊ reuerētie quo ad alios. Modo ſicutcontumelioſus et detractor intendūt dicere turpiaꝑ que apud alios tollat̉ homīs honor reuerētia velfama. Itaderiſor ad hoc dicit turpia vt homīs cōſcientie et leticiā et gloriā apud ſeip̄m tollat ꝑ quā.dam cōfuſionē et erubeſcentia. Hec bt̄s tho. ſcd̓aſcd̓e. q. lxxv. arti. j. in cor. q. et in ſolū. triū argu Ꝙ deriſio aliqn̄ eſt peccatummentoꝝ.veniale aliqn̄ mortale et quo. Capi. ſcd̓m.Ecundo pͥncipt̓ circa deriſionē ꝯſidera.redebemꝰ gͣuitatē offenſe. Vbi nota. ꝙderiſio aliqn̄ eſt peccatū veniale quādoqmortale. Primo dico. ꝙ deriſio ē pct̄m venialeqd̓ ex duobꝰ cognoſci pt̄. ſcꝫ ex aīmo et ex malo.Primo ex aimo. qn̄ em̄ deriſio ex malo aīmo. putex cōtemptu alterius nō ꝓcedit. ſꝫ potius ex ſolatio vel ex ludo. tūc deriſio eſt pct̄m veniale. Scd̓oex malo qd̓ ex deriſione infert̉ alteri. qn̄ em̄ aliqͥsponit vel dicit in ludū vel riſum defectū vel malū alterius qd̓ eſt paruū. tūc etiā talis deriſto eſt pct̄mveniale. ſic̄ defectus pueroꝝ vel ſtultoꝝ parū ponderare ſolemꝰ. vt de eius malo nō ſit curanduꝫ ſꝫꝓ ludo hn̄dū. Scd̓o dico ꝙ deriſio ē pct̄m mo̓tale. et hoc duplici rōne. ſcꝫ rōne motiui et debitiPrimo rōne motiui. Cum em̄ aliqͥs ex cōtemptualteriꝰ aliū deridet vel paruipendit tunc rōne taliscōtemptꝰ deriſio ē pct̄m mortale. et tanto guiorqͣnto eſt maior cōtemptus. Scd̓o deriſio eſt peccatū mortale rōne debiti. Namſi aliqͥs deridet ꝑſona cui magna reuerētia vel honor debet̉. talis ꝯtēnens et derides eū qui eſt dignus magna renerentia et honore mortaliter peccat. et tanto deriſio eſtguiꝰ pct̄m. qͣnto ꝯtemptus vel reuerentia eſt maſor: vn gͣuiſſimū pct̄m eſt. Primo deridere deūet ea que ſunt dei. Vn̄ dicit̉ yſaie. xxxvij. Cui exꝓbraſtis et quem blaſphemiaſtis ⁊cͣ. et ſb̓dit̉. ad ſāctum iſrael. Scd̓ario v̓o eſt parentum irriſio.On̄ ꝓuer. xxx. Oculū qui ſb̓ſamnat pr̄em. et depicit partuꝫ matris ſue effodiant eum corui et detorrētibꝰ. et comedēt eum filij aquile. poſt hͦ iuſto.rūderiſio qͥ honorē merent̉ et p̄miū. Iob. xij. deridet̉ iuſti ſimplicitas. que quidem deriſio eſt valdenoctua. q ꝑ hoc homīes a bene agēdo impediūturẜm illud greg̓. qͥ in aliorū actibo exoriri bona cōſpicuit. mox ea ampliꝰ manu peſtifere exprobratōniſeuellūt. Hec bt̄us tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxv. arti. ij.Vtꝝ deriſio ſit peccatum mortale. Ꝙ deriſio ꝓpter contemptū et nocuniētū meretur penam eterniam. Capitulum terciūErcio pͥncipalit̓ circa deriſionē ꝯſiderare debemꝰ qͣntitatē ſeu acerbitatē pene.Nam deriſio que fit in cōtemptum ꝑſone et in nocumiētum reuerētie meret̉ pena eternā.qd̓ ꝓbo duplici rōne. Prima eſt talis. om̄e peccatum mortale meret̉ penā eternā. ſꝫ deriſio duplici rōne eſt pct̄m mortale. vt ptꝫ ca. p̄cedenti. gͦ deriſio penā eternā meret̉. Scd̓a rō ē taliˢ. Irri.dere dei eſt pct̄ores illuſores eternaliter punire. ſeddeus deridet illuſores. vt dr̄ ꝓuer. xxx. gͦ ⁊cͣ.ercio ꝓbo hoc idem autoritate pͣs. qui habitat īcelis irridebit eos. vbi glo. ſic ait. Ꝙ deriſio eſt inſultatō que fit bucca et cachīno immoderatā leticiam denuncias. ꝓpter qd̓ dr̄. Qui habitat in celisirridebit eos. Subſānatō v̓o eſt inſultatō q̄ fit naſo cōtracto vel rugato. Vn̄ dr̄. Et dn̄s ſb̓ſānabiteos. Hec bt̄s tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lcxv. arti. ij. Vtꝝderiſio ſit pct̄m mortale. ar. ꝯtra. Quarto ꝓbohoc idem alia rōne. ſic. Cauſa dānatōnis eſt pec.catum mortale. ſed de damnatis dr̄ſap̓. v. Hi ſūtquos aliqn̄ habuimꝰ inderiſū illudentes bonis ſi.gnis v̓bis et factis. et in ſimilitudinē imꝓperij iniꝓperantes eis ꝙ in hoīem vilem vel pauperem ⁊ abiectū et tandem crucificum crediderūt. qd̓ tamē rīerat veꝝ improperiū. ſꝫ tm̄ ſimilitudo improperij.gͦ deriſores bonoꝝ eternaliter punientur a deo. Etiō tales n̄ ſūt deridēdi. qꝛ ibidē ſb̓dit̉. Et ecce quocōputati ſūt inter filios dei. q. d. Quicūqꝫ vileset abiectideputabant̉ et deridebant̉ in mundo cōputati et annu̓ati ſūt inter filios et ſct̄os dei in celoHāc rōem et autoritatem aſſignat allexāder ſcd̓ īꝑte ſum. q. lxxv. arti. ij. Vtꝝ. deriſio ſit peccatuꝫ Ꝙ aliqͥderidēt deū qd̓ eſt gͣimortale.ſimū peccatum et nota qͣliter. Ca. iiijD maiorē tn̄ eiudentiam p̄dictorū circaderiſionē ꝯſiderare debemus tria. ſcꝫ obiectum qd̓ offendit̉. nocumentuꝫ qd̓ incurrit̉. meritū qd̓ acqͥritur. Primo ꝯſiderare ⁊bemus obiectū qd̓ offendit̉. Nā aliqͥ deridēt deumcreatorem. pr̄em genitorē. tuſtū innocente̓ et ſimplicē. Primo aliqͥderident deū creatorē. vn̄ ip̄odicit hiere. xx. Factus ſum in deriſum tota die iōſb̓ſānāt me. et hoc eſt gͣuiſſimū peccatū ſcꝫ cōtemnere et deridere deū cui maximā reuerentiā exhibere debemꝰ. Et ideo yſaias abomīat̉ et deteſtatdicēs. lvij. Suꝑ quē luſiſtis et dilataſtis os et eieciſtis līguam vr̄am. Que verba glo. de chriſto et