Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Cncrei aodiſpoſittua virtualiter. adhibita inſtrumetali. er. Prima cauſa pc̄tm remittens eſt effectiua pr̄ircipaliter et ſic ſolus deus remittit pc̄ta vt d̓r Luce. v. Scd̓a cauſa pc̄tm remittens eſt diſpoſitiua virtualiter et talis eſt cōtritio que diſponit aninia ad remiſſionē pc̄ti. Tercia cauſa pc̄tm remittens eſt adhibita inſtrumētaliter ſicut etiā ſacͣmētum eſt. Et qͥa cōtritio eſt pars ſacͣmenti penitentie. ideo ip̄a cōtritio inſtrumentaliter operatur adremiſſionē pc̄ti. OVbi nota. ꝙ in pc̄to ſunt tria.ſcꝫ Actio mala. interior macula. et peccati ſequelaActio em̄ mala tollit̉ timore pene. Interior macula tollitur rōne gratie. Peccati ſequela. tollitcharitatis ardore. Hec bt̄s tho. iiij. ſcri. ſen. di.xvij de cōtritione. arti. v. q. ij. Vtꝝ pc̄ti remiſſioſit effectꝰ cōtritionis. in arguinētis conͣ. et in cor.q. et in ſolū. pͥmi argū. Et Alexan. iiij. parte ſtīmeq. ccxlv. de iuſtificatōe. arti. ij. Vtꝝ cōtritio habeat efficaciā in iuſtificatōe impij. in ſo. vlt̄i arguꝘ ſecūdꝰ effectꝰ cōtritionis eſt ablatio pene.Ecūdus effectꝰ cōtri­ Capi. xvij.tionis eſt ablatio pene. Nam virtute cōpliciter ꝓbo. ſcꝫ Rōne et cōꝑatione. Primo rōetritōis penitēs abſoluit̉ a pena. qd̓ duſic. In cōtritōe ē duplex dolor ſcꝫ mentalis et ſenſibilis. Primꝰ dolor qui eſt in cōtritōe eſt mentalis ſcꝫ diſplicētia pc̄ti cōmiſſi ex charitate ꝓcedēset talē dolorē ꝯtingit tm̄ intēdi. ꝙ nō ſolū a culpaſꝫ etiā ab om̄i pena abſolutōnē merebit̉. Scd̓sdolor qͥ eſt in cōtritōne ē dolor ſenſibilis quē volū.tas in cōtritione ꝓ pc̄tis aſſumit. et quia talis dolor eſt pena quēdā: pt̄ etiā tm̄ intēdi ꝙͣ ſufficiet addeletionē non ſolū culpe ſed pene. Scd̓o probohoc idē cōꝑatōe ſic maioris ponderis eſt apud deūaffectus interior qͣm effectꝰ exterior. Sed ꝑ effe.ctū pͥme exterioris pt̄ tota pena dimitti. gͦ multomagis ꝑ affectum pͥme interioris ſcꝫ ꝑ ip̄aꝫ cōtritionē. Si vero hac rōne̓ aliter vis formare dicasſic. Plus acceptat deꝰ interiorē cordis affectū qͣꝫexteriorē actū. Sed ꝑ actus exteioris penitētie abſoluitur homo ab om̄i culpa et pena. ergo multomagis ꝑ affectū interiorē cordis ſcꝫ ꝑ contritōneet diſplicētiā de pc̄tō. Sed forte arguēs in oppoſitū ſcꝫ ꝙ ꝑ ꝯtritōne nō abſoluat̉ qͥs a pena duplici rōne. Prima eſt talis. ꝑ que quis peccat debet puniri. vt dr̄ Sapi. xj. Cū ergo nō ſolū cordepeccetur ſed alijs mēbris: neceſſe eſt etiā alia mēbra puniri. Rn̄deo ⁊ dico. ꝙ cōgruitas eſt nōneceſſitas ꝙ homo puniat̉ per eadē mēbra. Cuiꝰrō eſt. quia ꝑmēbra nō peccat̉ niſi inſtrumētaliterſed ꝑ cor id eſt ꝑ voluntatē pͥncipaliter. Scd̓oad idem arguēs ſic. Dolor cōtritōis eſt finitꝰ. ſedꝓ pc̄to aliquo ſcꝫ mortali debet̉ pena infinita. ergonūqͣm tāta pt̄ eē ꝯtritio ꝙ deleat totā penā. Reſpōdeo et dico. ꝙ dolor cōtritōis qͣmuis ſit finitꝰqͣntū ad intēſionē ſicut etiā pena pc̄to mortali de.bita eſt finita qͣntū ad intēſionē: habꝫ tn̄ cōtritioinfinitā virtutē ex charitate qua informat̉. Et emhoc pt̄ valere ad deletione culpe et pene. Hec hē̄gtho. iiij. ſcri. ſen. di. xvij de cōtritōe. arti. v. q. p̄Vtꝝ cōtritio poſſit totaliter tollere reatū pene. mcor. q. et inſo. iij. argū. Et petrꝰ de taren. ibidēarti. vj. q. ij. in ſolū. ij. argū. Ꝙ tercius effectus contritionis eſt collatioglorie. Capi. xviij.Erciꝰ effectꝰ ꝯtritōis ē collatio vel adexxiꝑtio glorie. Nam v̓tute ꝯtritōis quilibꝫin fine meret̉ et ꝯſeqͥtur vitā eternā qd̓dupliciter ꝓboſcꝫ rōne et ſimilitudine. Primorōne ſic. Homo abſolutꝰ ab om̄i culpa et ab om̄pena cū decedit ſtatim ad celū euolat. eo ꝙ in talinullū impediēs obſtaculū reꝑit̉: ſed ꝯtritio perfecta abſoluit ab om̄i culpa et ab om̄ī pena vt ex premiſſis patet. gͦ ⁊cͣ. Scd̓o hoc idē ꝓbo ſimilitudine ſcꝫ exemplo latronis cui dictū eſt a chriſtonfine: hodie inecueris in paradiſo. qd̓ exemplū allegat bt̄s tho. iiij. ſcri. ſen. di. xvij. de cōtritōne arti. v. Vtꝝ ꝯtritio poſſit totalit̓ tolle reatu pene argu. coij. VnChriſo. in quodā ẜmone oſtēdenqͣnta ſit virtꝰ cōtritionis ſic ait. cōtritio deo miſerante peccata relaxat. Cōtritū ſanat. triſtem exhilarat. paradiſum reſerat. qd̓ ꝑ multa exempla oſtendit dicens. per penitētiā ciuitas niniue nō ſolūpericulū mortis euaſit ſed vite incognite et eternecorona accepit. per penitentiam filiꝰ ꝓdigus poſtqͣm om̄ia male viuēdo cōſūpſit paternū amplexūmeruit adipiſci. Dauid poſt flagiciū felix factusiteꝝ recepit ſpiritum. Petrꝰ poſtqm̄ chriſtū negagauit indulgētiam recepit. Latro ꝑ penitētiā iuitad celū. vīj Prouerbi xiiij. Cor qd̓ nouit amaritudinem anime ſue in gaudio eius nō miſcebit̉ extraneus. qd̓ verbum exponit̉ quatuor modis. Primō ſic. cor qd̓ nouit amaritudinē anime ſue id eſtſenſualitatis ſue: que amaritudo eſt preſens tribulatio. qͣm bona qͣm fructuoſa qͣm precioſa ſit. Ingaudio eius ſcilicet de tribulatione habita non miſcebitur extraneus id eſt inexpers tribulatōis. huiuſmodi enim pati non eſt quorūlibet ſed dilectorūet electiſſimorum. Apoca. iij. Ego quos amo corrigo et caſtigo. Scd̓o exponitur ſic ẜm gloſaCor ſcilicet iuſti qd̓ nouit amaritudine anime ſuque amaritudo eſt ex dilatione future glorie vel deincolatu preſentis miſerie. In gaudio eius qd̓ expectat non miſcebitur extrancus id eſt reprobus qͥpropria ſponte cecatus non videt qd̓ in preſentipatitur. et non preuidet qd̓ in futuro paſſurus evtiriam ſaperent et intelligerent ac nouiſſima prouiderent. Tercio exponitur ſic. Cor qd̓ nouiamaritudinem anime ſue. id eſt qui nouit amariconteri de peccatis. licꝫ in culpa ſit dulcedo carmitam̄ eſt amaritudo mentis. Et ideo corqd̓ nouitamaritudinem anime ſue ſcilicet conſcientie de pec.cato ad delendum et confitendum et ſatiſfacieri.dum. ſicut faciebat ille qui ait Iſaie xxxviij. capi