Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Contincioeſt facere conͣ deū. īpuniri aūt eſt aliqͥd pati cōtroſeip̄m. Vn̄ charitas reqͥrit ut quālibꝫ penā in generali homo ꝯtritꝰ p̄eligat culpe: nullā em̄ pura penam tantū refugit charitas qͣntū offēdere vel offēdiſſe deū. Et ideo magis eſt deteſtāda vna culpaqͣm om̄is pura pena in generali. Sed loquēdo depena in ſpeciali. ſcꝫ vtꝝ cōtritꝰ debeat magis velleꝑati penā inferni qͣm peccare. dico ꝙ nō tenemurdeſcendere ad hanc penā vel ad illā in ſpeciali: imoſtulte faceret ſiqͥs ſeip̄m vel aliū de huiuſmodi penis particularibꝰ ſolicitaret. Cuiꝰ ratio eſt. qͥa ſic̄delectabilia plus moue̓t in particulari ꝯſiderata qͣꝫin cōmuni. ita terribilia plus terrēt ſi in particulari cōſiderētur. Et aliqui ſunt qui minori tēptatōenō cadūt: qui forte maiori caderēt. vt v̓bi gratia.Sicut aliqͥs audiens adulteriū ad libidine nō in.citatur. Sꝫ ſi ꝑ ꝯſiderationē deſcendat ad ſingu.las illecebras magis mouet̉. Et ſimiliter aliquisnon refugeret pati mortem ꝓ chriſto. Sed ſi deſcenderet ad ꝯſiderādū ſingulas penas magis retraheret̉. Et ideo deſcēdere in talibꝰ ad ſingula ēinduce̓ hominē in tēptatōeꝫ et p̄bere occaſionempeccādi. Hec bt̄s tho. in pͥmo qd̓libe. q. ix. Vtrūcōtritꝰ debeat magis velle eſſe in inferno qͣm peccare. in cor. q. Scd̓o modo querit̉ an cōtritꝰ debeat p̄eligere penam inferni pc̄to ſine offēſione dei Nn̄dro et dico. ꝙ hec queſtio nulla e̓. Cuiꝰ rōeſt. quia vbi non eſt electio non debꝫ eſſe p̄electio.Illud aūt ſub electōe non cadit quo ſeꝑatur a deoſed ꝑpetratione pc̄ti et pena inferni homo ſeꝑatura deo. qd̓ patet. qͥa pena illata includit debitū patiendi illā ſcꝫ pc̄tm̄. Si aūt quadā abuſione electonis ſupponeret̉ inter p̄dicta poſſe fieri electionē.dico ꝙ p̄eligenda eſſet ꝑpetratio pc̄ti pene inferniGuiꝰ ratio eſt. qͥa vnū malū p̄eligēdū eſt. ſed pena eterna importat duo mala. ſcꝫ cruciatū infernivehemētiſſimū et debitū illiꝰ cruciatꝰ ſcꝫ peccatūquo anima a deo eternaliter ſeꝑat̉ et cruciat̉ in inferno. Ita ꝙ inflictio illiꝰ ſeꝑatōnis a deo ꝑpetueduplex malū importat. ſcꝫ pene et culpe. ꝓpctratioaūt pc̄ti vnū malum importat ſcꝫ malū culpe. Siaūt poneret̉ inter p̄dicta ſcꝫ inter ꝑpetratōnē pc̄tiet ſufferētiā pene inferni poſſe fieri electionē inqͣn.tū pena inferni eſt tātū penia ſine pc̄to inflicta. tūcdico ꝙ electio talis pene nō poſſet fieri ſine derogatione bonitatis diuinc: cuius miſcd̓ia ſuꝑ exal̓tat iudiciū. Iacobi. ij. Vn̄ talis pena non eſt p̄eligenda qd̓ ꝓbo duplici rōne. Prima eſt ꝙ talempenam. ſcꝫ inferni infligere ſine culpa derogat bonitati diuine cui ꝓpriū eſt ſemꝑ miſereri et parce̓. Scd̓a ratio et eſt cōfirmatio p̄cedētis eſt. quiamagis eſt a ſingulis deteſtādū fieri a deo aliquidqd̓ derogat bonitati diuine qͣm ab ip̄is fieri aliqͥdcon legem dei. v̓bi gr̄a. Sicut em̄ preeligendū eſtme non eſſe qͣm deū non eſſe. Ita p̄eligendū ē mealiqͥd iniuſte facere qͣm deū. vn̄ quia penā eternainferni inflige̓ innocēti derogat bonitati et pietatidiuine ut patet. ideo ⁊cͣ. Si aūt pena inferni innocenti poſſet infligi ſine derogatōe bonitatis diuine. tunc dico ꝙ p̄eligenda eſſet pena inferni ppe.trationi pc̄ti. Vn̄ Anſhelmꝰ in libro de ſimilitudinibꝰ ſic ait. Si hinc inqͥt pc̄ti pudorē illinc cernerem inferni horrorē: et neceſſario vni eoꝝ haberēimmergi. prius me in infernum mergerē qͣm peccatum in me immitterē. Et ſubdit. mallē em̄ purſa pc̄to et innocēs ingehennā intrare. qͣm peccatiſorde pollutꝰ celoꝝ regna tenere. Et ſubdit cauſāhuiꝰ dicens. innocēs in inferno non ſentiret penāEt pc̄tor in paradiſo nō gauderet de gloria. tam̄ꝯſtat ſolos malos in inferno torqueri: et ſolos bonos in beatitudine foueri et gloriari. id̓o ⁊cͣ. HecAlex. iiij. parte fūme. q. ccxxxiij. arti. vj. Vtꝝ penitens tm̄ debeat dolere de pc̄to ꝙ mallet omnē penam tā tēporalē vel eternā ſuſtinere: qͣm pc̄tm mortale cōmittere vel cōmiſiſſe. in cor. q. Ꝙ primꝰ effectꝰ cōtritōis eſt remiſſio culpe. Exto et vltimo pͥncipali­ Ca. xvj.ter circa cōtritionē cōſiderare debemusvtilitatem oꝑatōis. Nam virtus ſeu effectus cōtritionis eſt triplex. ſcꝫ Remiſſio culpe. ablatio pene. collatio glorie. Primꝰ effectꝰ cōtritionis eſt remiſſio culpe. Virtute em̄ ꝯtritōnis remittitur culpa. qd̓ tripliciter probo. ſcꝫ autoritate.conͣrietate. et rōne. Primo autoritate pſal. dicentis. Sacrificiū deo ſpūs ꝯtribulatꝰ. Vbi gloſa ſic dicit. Gōtritio cordis eſt ſacrificiū quo pc̄taſoluunt̉. Et Origenes. iiij. omelia. qͣnto ampliuscōpungimur tanto ampliꝰ pc̄toꝝ vincula relaxantur. Et ſubdit̉ in pſal. Cor cōtritū et humiliatumdeꝰ nō deſpicies. Gloſa qͣi dicat deꝰ ſpernit thaurum et hircum vel om̄ia que tempꝰ habuerūt dūaliqͥd ꝓmiterēt futuꝝ. Sed tu deꝰ non deſpiciescor cōtritū tibi diſplicēdo offenſam. ⁊ humiliatumſacerdoti ꝯfitendo culpā. non elatū pc̄tm excuſando ſed humiliatū ꝯfitendo. prius dicit cōtritū poſtea humiliatū. quia nō pt̄cor humiliari niſi priſfuerit ꝯtritū. Scd̓o ꝓbo hoc idē conͣrietate ſicVirtus et viciū ex eiſdē cauſis conͣrio modo acceptis generant̉ et corrūpunt̉. vt dr̄. ij. ethi. Sedpc̄tm cōmittit̉ ꝑ amorē mordīatū. Sed amor charitatis cauſat dolorē cōtritōis. ergo cōtritio peccatum delet. Tercio ꝓbo hoc idē rōne ſic. Cōtritio eſt dolor gr̄a informatꝰ ſed gr̄a gratū faciēsomnē culpā delet. ergo et cōtritio. Sed forteargues in oppoſitū. ſcꝫ ꝙ cōtritio non delet culpātali rōne. ſolus deus remittit pc̄ta. ita dr̄ Luce. vQuis pt̄ dimitte̓ pc̄ta niſi ſolus deꝰ. ſed nos ſumus aliqualiter cauſa ꝯtritōis. quia actus noſtereſt cauſa cōtritionis. gͦ ⁊cͣ. Rn̄deo duobꝰ mocͣ. Primo ꝙ ꝯtritio inqͣntū eſt dolor ē a libero arbitrio et ſic non delet pc̄tm. Inqͣntū vero cōtritioeſt dolor gratia informatus immittit̉ ⁊ deo. et ſicdelet pc̄tm. Scd̓o modo rn̄deo et dico. ꝙ cauſa remittēs pc̄tm̄ ē triplex. ſcꝫ effectiua pͥncipalit̓.