Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

ContricioVn̄ Auguſ. lacrime ſūt teſtes doloris. vt reponitAlex. iiij. ꝑte ſūme. q. ccxxxij. de rōe huiꝰ noīs ⁊tritio. arti. iij. in cor. q. Scd̓o tāgit ꝯtritōis mōdum. vn̄ dicit et humilitas mentis: et hoc conͣ mōbedientiā in auerſione. Nam humilitas ibi accipitur ꝓut opponitur ſuꝑbie. Sicut em̄ ſuꝑbia micium eſt om̄is pc̄ti. eo ꝙ ꝑ ſuꝑbiā homo diuine leginon ſubdit̓ vel tnͣſgrediendo vel omittendo. ſic ꝑhumilitatē ꝯtritꝰ a ſuo ſenſu recedit: et a pc̄to addeū accedit. Re. infra Hūilitas. et infra Suꝑbia. TTercio tangit Iidorꝰ cōtritōnis exteriorē effectum. vn̄ dicit veniens cū lacrimis. Vn̄ nota. ꝙiſte effectus cōtritōis non eſt de eſſe vel de neceſſitate cōfeſſionis. vt dicit Petrꝰ de taren̄. vbi ſutͣin ſolū. iij. argū. Quarto tangit Iſidorꝰ cōtri.tionis motiuū. Vbi nota ꝙ duplex eſt ꝯtritōismotiuū. ſcꝫ dolor culpe et timor pene. Primo ꝯtritionis motiur eſt dolorculpe. vn̄ dicit veniensex recordatōe pc̄ti. Nlā recordatio pōti inqͣntū tāle ſcꝫ inqͣntū eſt in offenſā dei nō eſt delectabile. etſic cōſiderat̉ in ꝯtritōe vt dicit Petrꝰ de tarēta.ibidē inſolu. v. argu. Vn̄ Auguſ. in libro de penitentia. dolendū eſt et de dolore purgādū nō ſolum qͥa peccauit: ſed qͥa virtute ſe priuauit. Adcuius autoritatis intellectum nota. ꝙ dolor pt̄ eode duobo. ſcꝫ de culpa et de pena. Primo de culpa inqͣntum culpa eſt offenſa dei. et talis dolor eſteſſentialiter ip̄a cōtritio. Scd̓o dolor pt̄ eē depena et hoc tribꝰ modis. Primo inqͣntū doloreſt de amiſſione virtutis ꝑ pc̄tm. et talis dolor nōeſt eſſentialiter ip̄a ꝯtritio ſed eſt pͥncipiū eius. qd̓t̓. vnopoit.patet. qͥa ſicut aliqͥs mouet̉ ad appetendū aliquidꝓpter bonū qd̓ inde expectat. ita mouetur ad dolendū de aliquo ꝓpter malū qd̓ inde eſt cōſecutꝰ.vt dicit bt̄s tho. iiij. ſcri. ſen. di. xvij. de cōtritōe.arti. ij. q. pͥma. Vtꝝ homo debeat ꝯteri de penisin ſolū. ij. argū. Scd̓o modo dolor pt̄ eē de pena. et hoc dupliciter. vel inqͣntū pena ē iuſte a d̓oinflicta. vel inqͣntū eſt leſiua. Primo mō inqͣntum eſt iuſte a deo inflicta. Et ſic dolor de pena h̓modo eſt malus. eo ꝙ pena inflicta ſemꝑ eſt ꝓpteraliqd̓ bonū eliciendū ex ea. vel ꝓpter decorē diuine miſcd̓ie qua ex pena bonū glorie elicit. vel pro.pter ordine diuine iuſticie que pc̄t̄m̄ impunitū nūqͣm relinquit. Scd̓o modo dolor pt̄ eſſe de pena inqͣntum ē leſiua. et ſic de penadolēdū eſt: nectn̄ de pena debꝫ eſſe cōtritio vt ex ſuꝑioribꝰ patet.Hec alexan. iiij. parte ſūme. q. cclxxxj. arti. pͥmo.Utꝝ debeat eſſe cōtritio de pc̄tis ſolū aūt de penispctoꝝ. in ſolū. iiij. argū. Scd̓m motiuū cōtritionis eſt timor pene: vn̄ dicit cōtritio eſt cōpunctio veniēs ex timore iudicij. Vbi nota. ꝙ timortudicij dei eſt pͥncipalis cauſa cōtritōis. Spes vero diuine miſericordie eſt cōcauſa ꝯtritōis qd̓ ptꝫquia timor ſine ſpe non cōtritōnē ſed deſperatōeꝫpoſſet face̓. vt dicit bt̄s tho. iiij. ſcri. ſen. di. xvij.de ꝯtritōe. arti. pͥmo. q. j. in cor. q. de diffinitōeIſidori quā de cōtritōe aſſigͣt. Qn̓ta debieē ꝯtritio de pc̄to. nota qͣtuor. Ca. vij.Ercio pͥncipaliter circa ꝯtritonē cōſiderare debemꝰ qͣntitatē augmētatōis qͣnta ſcꝫ debeat eē ꝯtritio. Circa eiꝰ intotione nota qͣtuor. ſcꝫ Reſpectu. exceſſum. defectūet grādū. Primo circa qͣntitate cōtritōis notaintenſionis reſpectū. Nam dolor ꝯtritōis qui ē diſplicentia volūtatis de pc̄to p̄terito a nobis cōmiſſo cōꝑatione vel reſpectu alioꝝ doloꝝ eſt maximꝰqd̓ ꝓbo triplici rōne. ſcꝫ cōplacētie. amicicie. culpe Primo rōne cōplacētie ſic. Qnͣto res aliquaaliciu placet tanto eiꝰ conͣriū diſplicꝫ. ſed finis vltimus ſcꝫ deus viſus et dei viſio ſupͣ om̄ia placet.eo ꝙ ꝓpter ip̄m om̄ia deſiderant̉. Et ideo pc̄tmqd̓ ab vltimo fine ſcꝫ a dei viſiōe auertit ſuꝑ omnadiſplicet. Scd̓o hoc idē ꝓbo rōne amicicie ſic.ẜm Auguſ. Om̄is dolor in amore tāqͣꝫ in cauſa fundatur. Nam amor eſt cauſa doloris et alioꝝ affectionū. vt patet ſupͣ Amor. ſed amorcharitatis ēmaximꝰ. ergo dolor ꝯtritōis cuiꝰ amor charitatiseſt cauſa eſt maximꝰ. Tercio hoc idē ꝓbo rōeculpe ſic. Dolor eſt de malo. ergo de maiori malodebet eē maior dolor. ſed culpa eſt maiꝰ qͣm pena.vt patet infra alū. ergo dolor cōtritōis qui eſtde malo culpe eſt maior dolor qͥ poſſit eē. Sedforte arguēs in oppoſitū. ſcꝫ ꝙ dolor ꝯtritōis nōſit maximꝰ cōꝑatōe alioꝝ doloꝝ. qd̓ ꝓbo qͣtuormodis. Primo ſic dolor eſt ſenſus leſionis. vn̄qͣnto magis leſio ſentit̉ tāto maior eſt dolor. Sedalique leſiones magis ſentiunt̉ qͣm leſio pc̄ti ſicutleſio vulneris. ergo cōtritio que eſt dolor vel diſplicentia de pc̄to non eſt maximꝰ alioꝝ doloꝝ. Reſpondeo et dico. ꝙ leſio pōti qͣmuis non ꝑcipiat̉ẜm ſenſū exteriorē. tn̄ p̄cipit̉ eē maxima ẜm ſenſūinteriorē ſcꝫ rōnis. Scd̓o ad idē argues ſic exeffectu iudicamꝰ de cauſa. Sed effectus dolorisſūt lacrime. Cum ergo aliquis magis emittat la.crimas corporales de morte amici qͥm de peccatisergo videtur ꝙ cōtritio que eſt dolor de peccatisnon ſit maximꝰ doloꝝ. Rn̄deo et dico. ꝙ de dolorē ſenſibili citiꝰ ꝑfluūt lacrimē qͣm de dolore ſpirituali ꝯtritōis non ꝙ dolor ſit maior. ſed quia corpales immutatōes immediate ſequūtur ad paſſiones ſenſitiue partis et eis mediātibo ad affectōneſappetitiue ſuꝑioris. Tercio ad idem argues ſicQn̓to aliqͥd plus habet de p̄mixtione conͣrij tātoeſt minꝰ intenſum. ſed dolor ꝯtritōis habꝫ multūde gaudio admixtū. qͥa ꝯtritꝰ gaudet de deliberatione et ſpe venie et de multis huiuſmodi. ergodolor cōtritōis non eſt maximꝰ. Rn̄deo et di.eo. ꝙ gaudiū illud qd̓ penitēs vel cōtritus habetnon minuit diſplicētiā ſed auget. ſicut verbi gr̄a qͥdelectatur in addiſcendo aliqͣm ſcientiā meliꝰ addiſcit. Similiter qui gaudet de diſplicētia vehemientiꝰ diſplicētiā habet. ſed bene pōt eſſe ꝙ illudgaudiū tꝑat dolorem in parte ſenſitiua reſultatē