Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Et ibidem arti. iiij. Vtꝝ cōcupiſcentia finis ſit finita. ar. cōtra. et in cor. q. et inſo. ij. argumēti. Ꝙ cōcupiſcentia appetitus ſenſitiuipter chriſtumēt bt̄am v̓ginem in om̄ibo inuenit̉. et vtꝝ eoliter reꝑiat̉ in om̄ibus. Capitulum. vj.Ercio ꝯcupiſcentia quāti mali vel damniſit patꝫ ex ſua gn̓alitatē ex qua ē meuitabilis. Nam cōcupiſcentia appetitus ſenſitiui p̄ter chriſtum et bt̄am v̓ginem in om̄ibꝰ reꝑit̉. Sed forte q̄res. vtꝝ cōcupiſcētia ſit eqͣliter inom̄ibꝰ in quibꝰ eſt. an in qͥbuſdā magis vel minusinueniatur. Rn̄deo et dico. ꝙ aut loqͥmur ex ꝑtenature. aut ex ꝑte ꝑſone. Primo em̄ ſi loqͥmuiexꝑte nature hūane dico. ꝙ ꝯcupiſcētia equaliterin om̄ibꝰ ſe habet. qd̓ ꝓbo duplici ratōne. ſcꝫ rōneculpe. et pene. Primo rōne culpe. ſic. Concupiſcētia ſeqͥtur corruptōnem hūane nature. ſed corruptō hūane nature eqͣlit̓ inuenit̉ in om̄ibꝰ hn̄tibusnaturam hūanam. gͦ ⁊cͣ. Scd̓o hoc idem ꝓbo rōeſic. Equalitas pene rn̄det eqͣlitaticulpē. ſꝫ culpa eſtequalis ī om̄ibus ſcꝫ pct̄m originale. gͦ et pena .ſ.ꝯcupiſcentia. Si vero loqͥmur de ꝯcupiſcētia exꝑte ꝑſone dico. ꝙ ꝯcupiſcētia in vno magis qͣꝫmalio inuenit̉. et hoc dupliciratōne. ſcꝫ ratōne complexionis. et aſſuefactōnis. Primo rōne cōplecionis ex qua vnus eſt ꝓnior ad cōcupiſcendumqͣꝫ alius. Vn̄ ſicut vnus ex naturali complexionenaſcitur ꝓnior alio ad intelligndū vel rōcinanduꝫvel iraſcendum. vel alio potentior ad oꝑandū vel laboranduꝫ. Ita ex naturali cōplexione vnuſ naſcitꝓmor alio ad concupiſcēdum. Scd̓o hoc idemꝓbo rōne aſſuefactōnis. qꝛ p̄ ꝯſuetudinē ꝯcupiſcibilis vel iraſcibilis vnus eſt efficacior vel feruētiorad ꝯcupiſcēduꝫ veliraſcendū qͣꝫ altus. Cuiꝰ ratioeſt. qꝛ ex ꝯſtietudinē actuū vel diſſuetudine relinqͥtur in agente ꝑ voluntateꝫ facultas vel difficultasad aliqͥd agendū. Sꝫ cōtingit aliquos ab oꝑibꝰ ꝯcupiſcentie retrahi et honeſtis exercicijs occupari īquibꝰ inuenit̉ minor cōcupiſcentia. Aliquos veroꝯcupiſcentie oꝑbꝰ opera dare in qͥbus inuenit̉ intenſior ꝯcupiſcentia. vn̄ augꝰ ad valeriuꝫ ſic ait.Qui ꝯcupiſcentie neqͥter ſeruiūt tatas vires ī eiaccipit vt plerunqꝫ iam etatē deficientibꝰ membriseiſdemqꝫ ꝑtibꝰ corꝑis ad illud opus admoueri innus valētibꝰ. turpius et ꝓcacius inſanire non deſinunt. Hec bt̄us tho. ſcd̓o ſcripto ſen. di. xxxij.arti. iij. Vtꝝ fomes vel ꝯcupiſcētia in qͥbuſdā minus in qͥbuſdā magis inueniat̉. ī cor. q. Quāto aūt ꝯcupiſcētia fuerit intenſior vel remiſſior. ideſt maior velminor. tato magis vitupat̉ et laudatur qui erga eas bene vel male ſe habꝫ. et ꝓpter hocintemꝑatus plus peccat qͣꝫ incōtines. qd̓ ꝓbo ſpāliter ꝓpter tres rōnes. ſcꝫ cōplacentia. ꝑmanentiā. vehemētiā. Prima rō eſt ꝓpter cōplacentiā.ſic. Ille cuiꝰ volūtas inclinat̉ ad peccādū ex ꝓpriaelectōne magiſ peccat qͣm qͥ inclinatur ad peccandum ex paſſione. ſed intemperatus inclinatur adCoicupiapeccandum ex prropria electione inquātum actupeccati ſibi placꝫ. incōtinēs aūt inclinat̉ ad peccādum ex paſſionē. gͦ ⁊cͣ. Scd̓a ratō eſt ꝓpter ꝑmanentiā. ſic. Quāto aliqͥs diutiuſ ꝑmanet ī peccato. tāto gͣuius peccat. ſed intꝑatus drutius pmanet in pct̄o qͣꝫ incōtinēs. qd̓ ptꝫ. qͥa incōtinensſtatim penitet paſſione ceſſante. intemꝑatus autenō penitet īmo gaudet ſe peccaſſe. vt dr̄ ꝓuer. ij.letant̉ cum male fecerint. ⁊cͣ. Et ꝯfirmo hoc idemalia rōne ſcꝫ ꝓpter impenitentiā. ſic. Impenitentiaaggrauat omē pct̄m. vn̄ augꝰ in li. de v̓bis dn̄i.ꝙ imixenitētia eſt pct̄m in ſpm̄ ſct̄m. ſed ſicut dicit.ph̓us. vij ethicoꝝ. Intꝑatus non eſt penitiuus inminet em̄ electōni. Omīs aūt incōtinens eſt impnitiuus. gͦ intꝑatus gͣuius peccat qͣꝫ incontinēs.Hec bt̄s tho. ſcd̓a ſcōe. q. clvj. arti. iij. Vtꝝ incōtines plus peccat qͣꝫ intꝑatus. ar. ꝯtra. et in cor.q. Tercia ratō eſt ꝓpter paſſionis rehementiaꝫ.ſic. Ille em̄ qui circa delectatōnes appetitus ſenſitiui peccat. nulla vel modicā ꝯcupiſcentiaꝫ patiendo peior eſt et grauiꝰ peccat vt faciat intꝑatus qͣꝫhomo qͥ in p̄dictis ꝓpter vehementē ꝯcupiſcentiampeccat qͣlis ē incōtinēs. Quiꝰ ratō ē. qꝛ ille qͥ abſqꝫconcupiſcētia peccat vt intꝑatus qͥd faceret ſi adeſſet ei fortis ꝯcupiſcentia vt incōtinens habet. qd̓ꝑ exemplū ph̓i ꝓbo. Quia ſicut peiꝰ diſpoſituſ eſtẜm corpus qͥ defacili et a modico vino mebriaturqͣꝫ qui a multo. ita intꝑatꝰ qui vincit̉ a miori paſſione ꝯcupiſcentie peior eſt incontinente qui vincitur a maiori paſſione concupiſcētie. Hec ph̓s. vijethicoꝝ ca. iiij. Vtꝝ aūt aliquis eſt incōtines. infra ca. ibi. propter quod magis ⁊cͣ. Et ibideꝫ ca.viij. Eſt auteꝫ intemꝑatus. Infra capitulum ibi.ip̄orum aūt ⁊cͣ. Et bt̄us tho. in ſcrip. ethicoꝝ ibi.dem. Eſt aūt ſcienduꝫ. ꝙ magnitudo ſeu debilitas concupiſcentie ex duplici cauſa ingenerali poteſt ꝓcedere. ſcꝫ ex cauſa corporali. ⁊ ſpirituali.Primo quidem ex cauſa corꝑali dupliciter. ſcꝫ exnaturali cōplexione. Nam ex naturali cōplexionecorꝑis qͥdam magis ad concupiſcentiā ira et pec.cata alia inclinant̉ qͣꝫ alij. vt patet ſupͣ. Scd̓o exfaciliori adeptōne. Nam qͥdaꝫ hn̄t oportunitatesdelectactōnum ꝯcupiſcentiaꝫ inflāmantes magisꝑatas qͣꝫ alij. Ex his duobꝰ modis magnitudo ꝯcupiſcētie in cōtinente: uget meritum. eo ꝙ continēs qͣnto naturalē corꝑis cōplexionē habꝫ magisad ꝯcupiſcentias inclinantem. et maio: es oportūnitates habet delectatōnum concupiſcentia infla.mātes. qͣnto plus reſiſtit tanto plus commedatet meretur. Debilitas vero cōcupiſcentie his duo.bus modis diminuit meritum. eo ꝙ quāto minushabet complexionem naturalem ad concupiſcentias inclinantem. et minorem concupiſcibiliuꝫ opotunitate et ꝑ ꝯſeq̄ns ꝯcupiſcentiā mīorē et pugria.tanto minꝰ habet de merito cū reſiſtit. et plꝰ de demerito cū ſuccūbit. nā peior eſt qͥ ſuꝑat̉ a mīori qͥqͥ ſuꝑat̉ a maiori. vt ptꝫ ꝑ exemplū ſupͣ qͣrta rōe.