Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Con iniuaaPrimo em̄ ꝯcupiſcētia naturalis ẜm ph̓m. iij. ethicoꝝ quā plato ꝯcupiſcentiā neceſſaria vocat eſt eorū a qͥbus abſtineri nō poteſt. ſicut cōcupiſcentiacibi et ſomni. huiꝰmodi aūt ꝯcupiſcētie ideo dicūtur naturales cōmunes et neceſſarie: qꝛ ad eas exnat̉a om̄es nat̉aliter īclinam̄. ⁊ eis qd̓libꝫ indiuidūum neceſſario cōẜuat̉. Scd̓o cōcupiſcentia aīmalis eſt eoꝝ bonoꝝ ad que ex natura nō incliriam̉ſꝫ potius ex nr̄a ad inuentōne. et tales cōcupiſcētionon dicunt̉ propͥe eſſe naturales et neceſſarie. ſedcōmunes nō naturales neqꝫ etiā neceſſarie. vt verbi gr̄a. quia non om̄es homīes deſiderāt talē vel talem lectū. putaſtratum plumiˢ aūt p̄cioſis teginētis et pānis ſericis. Silt̓ nō om̄es deſiderāt talemvel talem cibum. puta p̄cioſii aūt delicate ꝑatum.neqꝫ etiā idem omēs ꝯcupiſcunt. ſed qͥdam in talibus cōcupiſcūt hoc. qͥdam aliud. nō em̄ eadē ꝯcupiſcūt colerici et ſanguinei. ⁊ flegmatici. et minuseadem concupiſcunt homo et equus ⁊ alia q̄ diu̓ſaArum ſpēꝝ exiſtūt. Tercio dico. ꝙ eſt ꝯcupiſcētia culpalis ſꝫ que. cum em̄ ſit ꝯcupiſcētia naturalis et nō naturalis ſꝫ aīmalis. vt ptꝫ. cōcupiſcentiaem. Re. mfra.naturalis nō eſt pct̄m. Cuiꝰ rato eſt. qꝛ naturalistromntinoriū. ⁊ercicauſa ꝯcupiſcendi ē indigentia. et ideo ſi naturalinuat̉ a lbidirister cōcupiſcit̉ qd̓ natum eſt implere indigentiā naturalem. ſicut ꝯcupiſce̓ cibum qͥ eſt. vel ꝓut eſt naturalis indigētie repletiuꝰ non ē pct̄m. Cuiꝰ rō oqꝛ in naturali cōcupiſcentia nō eſt aliqua dr̄ia boniet mali. om̄es em̄ appetunt cibū vel ſomnū. Cōcū.piſcentias nonipiſcentia v̓o aimalis poteſt eſſe peccatū. Nam ī ꝓprijs ꝯcupiſcentijs peccat̉ multiplr̓. et qͣntum adit apoſ. pͥme ad cipim. vdiuerſos et qͣntum ad eundem. A diu̓ſis em̄ diuerſaſūt propria et concupita in cibis et venerijs. vtpatꝫ ſupͣ de ꝯcupiſcētia aīmali. et ſic ī his diu̓ſimode peccat. Silr̓ vnus et idem in vno cōcupito veldeſiderato multiplr̓ peccat ẜm om̄es circūſtantiaqꝛ q̄libet circūſtantia efficit̉ finis voluntatis. vn̄ qͥdā diu̓ſimode delectant̉ in materia in qua nō oportet. et filr̓ de alijs. et ſic ẜm om̄es c̓cumſtātias ſuntdiuerſimodi peccādi. Et in gula in qua bt̄us gregoriꝰ qͥnqꝫ modos gule ponit qui cōtinent̓ in hocv̓ſū. Irep: opere laute nimis ardenter ſtudioſe. vtpatꝫ infra. gula. et infra. lnxuxria. Re. ſupͣ. circūſtantie. Quarto dico. ꝙ ꝯcupiſcētia aliqua eſtintermiabilis id eſt infinita. ſed que cōcupiſcentiaeſt infinita. Rn̄deo et dico. ꝙ cum ſit duplex cōcupiſcentia ſcꝫ naturalis et nō naturalis ſꝫ aīmalis.Vrimo dico ꝙ ꝯcupiſcētia rei naturalis actu infi.nnita eſſe nō poteſt. qd̓ duplr̓ ꝓbo. Primo rōe. eoY ꝯcupiſcētia rei naturalis eſt eius qd̓ natura reqͥrit. Ratura aūt ſemꝑ intendit aliqͥd finitum et certum. Scd̓o hoc idem ꝓbo ex ſimilitudine. qꝛ homovel aliud aīmal naturali appetitu nunqͣm appetit infinitu cibū vel ī finitū potū. Sꝫ ſucceſſiue ꝯcupiſce̓tia rei naturalis pt̄ eſſe infinita vt poſt adeptum cidum. Iteꝝ alia vice ꝯcupiſcat et deſideret cibuꝫ veIocunqꝫ aliud natura deſideret. vn̄ dn̄s ioh̓is. iiijdicit. Quibiberit ex hac aqua ſitiet iteꝝ. et hͦ duplici rōne. ſcꝫ propter defectōnem. et propter falſam extimatōem. Prima ratō qͣre ꝯcupiſcentiarei tꝑalis eſt infinita ſucceſſione eſt propter eiudefectōnem. qꝛ bona tꝑalia cū adueniūt nō ꝑpetuomanēt ſꝫ deficiūt. ſaṗ. v: tranſierunt om̄ia qͣſi vnibra. et ideo eoꝝ ꝯcupiſcentia vel appetitꝰ oportet ꝙceſſet. et alia cōcupiſcētia vel appetitꝰ ſuccedat. ſcꝫindeficientis boni. Scd̓a rō eſt propter falſamopinionē. et ī hoc eſt dr̄ia inter rem tꝑalem et ſpūalem. qꝛ res tꝑalis anteqͣꝫ habeat̉ exſtimat̉ magni pͥcij et ſufficiens. ſꝫ poſtqͣꝫ habet̉. quia nec tanta necſufficiens inuenit̉ ad qͥetandum deſideriū. ideo nōſatiat deſideriū. vn̄ ad aliud cōcupiſcenduꝫ et deſiderandum mouet vt habeat̉. Res v̓o ſpūalis nōꝑfecte cognoſcit̉ niſi cum habeat̉. apoca. ij. nemonouit niſi qͥ accepit. et ideo nō hīta mouet deſiderium ad hn̄dum. cum vero habetur et cōguoſciturdelectat affectu et mouet deſiderium ut ꝑfecte cogſcatur habeat̉ et teneat̉. vnde eccͣi. xxiiij. dicit̉. qͥedunt me adhuc eſuriēt. et quibibunt me adhucſitient. Hec bt̄us tho. in poſtilla ſuꝑ ioh̓em exponens illud verbū. qui biberit ex hac aqua ⁊cͣ. Io.iiij Sꝫ ꝯcupiſcētia nō naturalis id eſt animalisoīno ē infinita. qd̓ duplicit̓ ꝓbo. ſcꝫ ex ꝑte rōnis ⁊finis. Primo ex ꝑte rōnis ſic. quia cōcupiſcētiaaīalis app̄henſione ſequitur rōis. rōni aūt cōpetitin infiniitum ꝓcedere. eo ꝙ ratio quodāmodo ē īfinite v̓tutis inqͣntū infinitū pt̄ aliqͥd deſiderare. utpatꝫ in additōne nu̓oꝝ et linearū. vn̄ qui cōcupiſcit diuitias poteſt eas concupiſcere. non vſqꝫ adaliquem certum terminum. ſed ſinipliciciter ſe diuitem eſſe qͣntumcūqꝫ poteſt. Scd̓o hoc ideꝫ ꝓbo ex ꝑte finis. Nam ph̓us dicit pͥmo politicoꝝ capitulo. viij. ꝙ q̄dam ꝯcupiſcentia eſt infinita. q̄dāvero finita. qd̓ duplr̓ ꝓbat ſcꝫ rōne et exemplo.Primo rōne. qꝛ finis ẜm ſe ꝯcupiſcit̉ et appetitur.qd̓ aūt eſt tale ẜm ſe ſi maius fuerit erit magis taleſicut ſi album ẜm ſe diſgregat viſuꝫ. Scd̓o hocidem ꝓbo exemplo. qͥa ſi ars medicinalis intenditẜm ſe ſanitatē nō ponit menſuraꝫ in ſanitate. ſꝫ qͣntumcūqꝫ pt̄ ſanitatē inducit. Cōcupiſcētia v̓o eiꝰqd̓ eſt ad fineꝫ non eſt infinita ſꝫ ẜm illam menſurāappetitur q̄ cōuenit fini. ſicut ars medicinalis q̄ adfinem ſanitatis ordinat medicinā. nondat medici.nā qͣntumcūꝙͣ poteſt magnaꝫ. ſꝫ ẜm illā v̓tutis velqͣntitatis menſurā que eſt vtilis ad ſanandū. Similiter qͥ finem in diuitijs ponūt hn̄t cōcupiſcentiādiuiciaꝝ in infinitū. Qui vero diuitias ꝓpter vitenece ſitatē appettunt ꝯcupiſcūt diuitias finitas ſufficientes ad vite ncc̄itatē. et eadem rō eſt de cōcupiſcentia qͣrumcūqꝫ aliaꝝ reꝝ. Hec ph̓us. iij. ethicoꝝ. et pͥmo rethorice. ⁊ pͥmo politicoruꝫ ca. viij.Et albertus in cōmento ſuꝑ. iij. ethicoꝝ. et bt̄uˢtho. in ſcrip. ibidē. Et iteꝝ bt̄us tho. pͥma ſcd̓e. q.xxx. arti. iij. Vtꝝ alique ꝯcupiſcentie ſint naturales et alique nō naturales id eſt aīmales. in cor. q.