Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Corinueīacum vero trahit volūtatē in id qd̓ eſt apparēs bonūet non exiis trahit eam in id quod ratōni videtur.hoc aūt eſt in ſcientia ratōnis qd̓ ei videt̉. Veritaꝫaūt ariſtotelis eſt et exꝑimēto patꝫ. ꝙ multi agūtcontra ea quoꝝ ſcīam hn̄t. Cuiꝰ ratō eſt. ꝙꝛ cū adrecte agendum homo duplici ſcīa dirigat̉. ſcꝫ ſcīavniu̓ſali et ꝑticulari. et ſcīa in hītu et ſcīa ī actu. defectus vtriuſqꝫ ſcīe ſufficit ad hͦ ꝙ impediat̉ rectitudo oꝑis vel volūtatis. Primꝰ defectus eſt ſi ſciat in vniu̓ſali aliqͥd et non in ꝑticulari. verbi grā.Contingit eniꝫ freq̄nter ꝙ aliqͥs hn̄s ſcīam in vniu̓ſali de aliquo nō cōſideret illud in ꝑticulari. putanullam fornicatōnem eſſe faciendam. ſed tamenex paſſione cōcupiſcentie nō cognoſcit vel ꝯſideratin ꝑticulari hūc actum qͥ eſt fornicatō nō eē faciēdum. ideo pct̄m ſeqͥtur in voluntatē et oꝑe ꝯtra ſcientiā vniu̓ſalem. Scd̓us defectus eſt ſi ꝯſideretaliqͥd habitu et non actu. contingit em̄ freq̄nter ꝙillud qd̓ hītualiter ſcit nō cōſiderat actu ex pluribꝰcauſis de qͥbus ſtatim patebit. ꝓpter quas ſciēs hīmn. ſtxo. xx. ct ad̓n.tū et nō ꝯſiderans actu peccat. et ideo pͥmo rn̄deoIa iutꝭ ſtut. load rōnes et poſtea expͥma veritatē. Ad pͥmā gͦrōnem qua dr̄. ꝙ fortiꝰ a debiliori nō vincit̉. ſcīa efortior paſſione. gͦ ⁊cͣ. rn̄deo ⁊ dico. ꝙ ſciētia vniu̓ſalis nō eſt pͥncipilis in oꝑe ſꝫ magis ſcīa ꝑticulaalas. nō eas ſcꝫ adimris. paſſio aūt ꝯcupiſcentie vel alia agit̉ contra ſcifet. v. jo.entiā ꝑticulare manente vniu̓ſali. Ad ſcd̓am rōnem qua dr̄. ꝙͣ voluntas non ē niſi boni vel apparētis boni rn̄deo: ꝙ hocip̄m qd̓ volūtati videt̉ in ꝑticulari aliqd̓ bonum qd̓ non eſt bonū ꝯtingit ex cōcupiſcētia vel ex aliqͣ alia paſſiōe. Similiter ad idqd̓ dicit augꝰ. ꝙ om̄e pct̄m eſt ex errorē. in ſciētiaaut vniu̓ſali non eſt error rideo et dico. ꝙ omnepeccatū eſt ex errore ī ꝯcluſiōe et ī mīori ꝓpoſitōevt patebit ſtatim. Et ſilr̓ exponit̉ illd̓ ꝓuer. xiiij.Errant qͥ oꝑant̉ malum. Et ideo teneo ꝓ veritatecum areſtotele. vij. ethico. ꝙ cōcupiſcentia ⁊ q̄libꝰpaſſio alia ſuꝑat et obnubilat iudiciū rōnis in ꝑticulari ꝯtra ſcīam ꝑticulareꝫ. qd̓ duplr̓ ꝓbo. ſcꝫ autoritate et rōnibꝰ. Primo autorite ſcripture ſa.cre luce. xij. vbi dr̄. Seruus qͥ cognouit voluntatam dn̄i ⁊ nō fecit plagis vapulabit multis. Et autoritate iacobi qͣrto vbi dr̄. Sciēti bonū ⁊ nō facienti pct̄m eſt illi. ex qͥbus patꝫ ꝙ homo oꝑat̉ in pticulari ꝯtrariū eius qd̓ nouit ī vniu̓ſali. Scd̓oꝙ ꝯcupiſcētia et q̄libꝰ paſſio alia liget ſuꝑet et obnubilet iudiciū rōnis ī ꝑticulari cōtra id qd̓ nouitin vniu̓ſali ꝓbo triplr̓. ſcꝫ ꝑ qͣndā oppoſitōem. tnͣſmutatōem. et diſtractōnem. Primo ꝯcupiſcentia obnubilat et ꝑuertit iudiciū ratōnis in ꝑticularirone oppoſitōnis. qꝛ ꝯcupiſcentia vel paſſio alia vtplurimū inclinat ad ꝯtrariū huiꝰ qd̓ ſcīa vniu̓ſalihabꝫ. vt dicit apoſ. ad ro. vij. Video aliā legē inmēbris meis repugnantē legi mentiſ mee ⁊cͣ. Qd̓vbuꝫ augꝰ expones dicit. Duplex ē ꝯcupiſcentiaſcꝫ mentis et carnis. vel corꝑalis et ſpūalis. de cōcapiſcentia mentis apoſ. loqn̄s ait. Condelectorem̄ legi dei ẜm interiorē hoīem. de cōcupiſcētia carnis loq̄n̄s ait: video aliā legem ī mēbris meis. Nālex q̄ eſt in mēbris ē ꝯcupiſcentia carnis vel fomespeccati que eſt in mebris. vt in oculo ad ꝯcupiſce̓dum. et in manū ad oꝑandū. et q eſt in mēbris ideſt in carne et ex carne tanto eſt ꝑiculoſior quātovicinior. Et ſb̓dit. repugnanteꝫ legi mentis mr̄e.id eſt rōni recte vel cōcupiſcētie mentali. Augꝰ em̄xij. de trinitate dicit. ꝙ ad interiorē hoīeꝫ ꝑtinet qd̓eſt ꝓprium aīme rōnalis. Ad exteriorē aūt hoīem ꝑtinet quidqͥd homo cōmune cum beſtijs habꝫ. Hecrepugnantiaduaꝝ legū vel ꝯcupiſcentiaꝝ in aīmafuit figurata. gen. xxv. vbi legit̉. ꝙ ꝑuuli in vtero collidebant̉. Gala. v. Caro cōcupiſcit adu̓ſusſpm̄ ⁊cͣ. Dicit̉ aūt ẜm augꝰ talis ꝯcupiſcentia lex.qꝛ legitime factum eſt. vt qui non obedit ſuo ſuꝑiori ſcꝫ rōni et deo. ꝙ nō ẜmat eiſuū inferiꝰ ſcꝫ corpus. Supͣte ē dn̄s tuꝰ. infra te eſt caro tua. ẜuimeliori vel ſuꝑiori vt ẜuiat tibi vilior et inferior. cōtempſiſti ſuꝑiorem. torq̄ris ab inferiorē. ideo dicitrepugnante. Hec augꝰ in glo. ibidē. Scd̓o cōcupiſcentia carnis vel alia paſſio ligat ⁊ obnubilatiudiciū rōnis in ꝑ̄ticulari rōne tnͣſmutatōnis corꝑalis. inqͣntum corꝑalis concupiſcentia vel paſſioalia iudiciū rōnis in ꝑticulari ligat ne libere in actūexeat. Cuiꝰ ratō eſt. qꝛ ſicut ſomnꝰ et ebrietas iudiciū rōnis ligāt. ita ꝯcupiſcētia et alia paſſio. vn̄qd̓ peiꝰ eſt. cū ꝯcupiſcētia et aliepaſſiones multūintendunt̉. homo totaliter vſum rōnis amittit. qd̓patꝫ. qꝛ exꝑimento videmꝰ ꝙ multi ꝓpter vehemētiam amoris odij ire et concupiſcentie in inſaniamſunt ꝯuerſi. Et ſicut ebriꝰ qn̄qꝫ ꝓferre poteſt verba ſignificantia ꝓfundas ſententias quas talimōte diuudicare nō poteſt. Ita in paſſione ꝯcupiſcentie vel alia paſſione exn̄s. et ſi ore ꝓferat non eſt hͦfaciendum. tn̄ interiꝰ hoc aīmo ſentit ꝙ ſit facien.dum. Tercio ꝯcuipſcētia carnis vel alia paſſioligat et obnubilat iudiciuꝫ rōnis in ꝑticulari rōnediſtractōnis. inqͣntum ꝯcupiſcētia trahit et impedit rōnem ne ꝯſideret in ꝑticulari qd̓ nouit in vniu̓ſali. verbi gratia in gula et ī luxuria. Primo īgula. Vbi nota. ꝙ ſilogiſmꝰ in cōtinētis vel cōcupiſcentis qͣtuor ꝓpoſitōnes habꝫ. duas vniu̓ſaleset duas ꝑticulares. Dn̄a vniu̓ſalis eſt rōnis q̄ di.cit vel ꝓhibet guſtare dulce mordinate. dice̓s. nullum dulce eſſe guſtandum extra horā. Alia vniu̓ſalis eſt cōcupiſcentie que dicit. ꝙ om̄e dulce eſt delectabile qd̓ eſt ꝑ ſe q̄ſitum a concupiſcentia. et qͥaꝯcupiſcentia ligat rōneꝫ in ꝑticulari. non aſſumt̉hec particula p̄ter horam ſb̓ vniu̓ſali rōnis. vt dicatur. hoc dulce eſt p̄ter horam. ſed aſſumit̉ ſb̓ vniu̓ſali ꝯcupiſcētie. vt dicat̉. hoc eſt dulce ideo delectabile et guſtandū. et ſic ſeqͥtur ꝯcluſio oꝑis vt aliqͥs ex cōcupiſcētia incōtinēter agat ꝯtͣ rōem ſcīamvel opinionē vniu̓ſalem. Scd̓o hoc idem on̄doꝑ exemplū in luxuria. ſic. Ratō vniu̓ſalis dicit nullam fornicatōem eſſe cōmittenda. Tōcupiſcentia