Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

amorem. Secūdo ꝓut eſt abſens et alliciēs cauſatꝯcupiſcentiā. Tercio ꝓut eſt pn̄s et in appetitu qͥeſcens cauſat delectatōnem. vt patꝫ. Hec bt̄s. t.pͥma ſcd̓e. q. xxx. arti. ij. Vtruꝫ cōcupiſcentia ſitpaſſio ſpālis potentie .ſ. cōcupiſcibilis. in cor. qin fine. Ꝙ cōcupiſcentia aliqn̄ eſt meritū. aliquādo nullum peccatum. ⁊ aliquado venialoet aliqn̄ mortale pct̄m et quomō. Ca. ij. Ecūdo pͥncipaliter circa cōcupiſcentiaꝫꝯſiderare debemꝰ qͣlitate pct̄i. Vbi nōta. ꝙ ꝯcupiſcentia aliqn̄ eſt meritū. ali.qn̄ nullum eſt pct̄m. aliqn̄ eſt veniale. aliqn̄ mortale pct̄m. Primo em̄ dico. ꝙ ꝯcupiſcentia aliqr̓eſt meritum ſicut ꝯcupiſcentia ſapīe et alioꝝ bonorum ſpūaltuꝫ. qd̓ tali rōne on̄do. Meritū eſt qd̓ deducit ad p̄miū. ſed vt dr̄ ſapͥ. vj. concupiſcētia ſapientie ꝑducit ad regnū ꝑ̄petuū. Glo. qd̓ eſt ī cōgnitōne dinitatis. gͦ ⁊cͣ. Dicit̉ aūt appetitus ſapiētie et alioꝝ bonoꝝ ſpūaltum interdum ꝯcupiſcētiaduplici ratōne. ſcꝫ ꝓpter qͣndam ſimilitudinem. etꝓpter appetitus ſuꝑioris ꝑtis intenſionem. Primaratō eſt ꝓpter qͣndam ſimilitudinem. vt ſicut appetitus bonoꝝ ſenſibiltum dr̄ concupiſcētia. ſic appetitus bonoꝝ ſpūaliū vocat̉ cōcupiſcētia. Scd̓a rō ēꝓpter appetitus ſuꝑioris ꝑtis intenſionem ex quofit redundātia in appetitum inferiorē. vt ſimul etiāip̄e inferior appetitus ſuo mō tendat ad ſpūale bonum conſeq̄ns appetitū ſuꝑiorē. et etiam ip̄m cor.pus ſpūalibꝰ deſeruiat. ſicut etiam in pͣs. dr̄. Cormeum et caro mea exultauerunt in deū virium.Hec bt̄us tho. pͥma ſcd̓e. q. iij. arti. j. Vtꝝ concupiſcentia ſit ſoluꝫ in appetitu ſenſitiuo. in ſo. j. ar. Scd̓o dico ꝙ ꝯcupiſcētia aliqn̄ nullū eſt pct̄mſcꝫ ꝑ rōnem determīatū qd̓ eſt licitū ꝯcupiſci. vn̄ ſitunc ſenſualitas in id feratur nullum eſt pct̄m.Tercio dico. ꝙ ꝯcupiſcentia aliqn̄ eſt veniale peccatu. puta cum aliqͥs ad vxorem ſtiam accedit ex ꝯcupiſcētia dumodo nō excedat limites mr̄imonij.vel cum aliqͥs id qd̓ de ſe vel ex ſuo genere eſt mortale ſb̓ito hoc eſt indelibertate ꝯcupiſcit. Quarto dico. ꝙ ꝯcupiſcentia aliqn̄ eſt mortale pct̄m .ſ.qn̄ quis ex cōcupiſcentia ad vxorem ſiam acce.dit excedens limites mr̄imonij. vel qn̄ qͥs ex concupiſcentia actum fornicatōnis committit. vel qn̄ qͥsid quod ex ſuo genere ē mortale deliberate cōcupiſcit vel facere intedit. Hec bt̄us tho. inq̄ſtionibusdiſputatis de veritate. q. xxv. d̓ ſenſtialitate. arti.v. Atꝝ in ſenſualitatē poſſit eſſe pct̄m. in ſo. j. argū. Re. infra ſenſualitas. his em̄ duobo mōis ſuꝑillo v̓bo math̓. v. qui viderit mulierē ad ꝯcupiſcēdum ea iam mechatus eſt ea in corde ſuo. hiero. īglo. de ꝯcupiſcentia veniali et mortali diſtinguensſic ait. Inter paſſionem et ꝓpaſſionē hoc inter eſt.ꝙ paſſio reputat̉ in viciū. ꝓpaſſio vero licet ī cul.pam vicij hereat. tn̄ nō tenet̉ ī crimīe. gͦ qui viderit muliere et aima eius fuerit titillata hic ꝓpaſſione ꝑcuſſus eſt. Si vero ꝯſenſerit et de cogitatōneaffectum fecerit. ſicut ſcriptū eſt in pͣs. Franſier̄tin affectum cordis: de ꝓpaſſione tnͣſiuit ad paſſionem. et huic voluntas peccati non deeſt ſed actio.quicūqꝫ gͦ viderit ad cōcupiſcendum. id eſt eam hͦfine et aīmo aſpexerit vt ea cōcupiſcat et facere di.ſponat vel intendat qd̓ iam nō eſt titillari. ſed plene libidini conſentire vt ſi facultas ſit ꝑagat̉. Iſteergo recte dr̄ mechatus eaꝫ in corde ſtio. Vultohiero. dice̓ ibidem. ꝙ ꝯcupiſcentia aliqn̄ eſt ꝓpaſ.ſio ſuie motus ſb̓itus. et tunc non ꝯfumat pct̄m ſꝫinchoat ⁊ eſt veniale. Aliqn̄ vero ꝯcupiſcentia ē paſſio ſiue motꝰ vel appetitus deliberatus et intentusſcꝫ qn̄ cōcupiſcentie conſentitur cum intentōne ꝑducendi ad actuꝫ. vn̄ licet tūc deſit peccandi occaſio vel facultas. tamē qꝛ non deeſt peccandi voluntaſ. ideo ꝯcupiſcentia eſt peccatum mortale. Iacobi. j. concupiſcētia cum ꝯceꝑit parit pct̄m. Cuiꝰratō eſt. qꝛ concupiſcētia cōcipit delectatōnem. parit cōſenſum. ꝓducit ad actum. et inducit ad mortem cōſtietudinis cōtemptus et deſperatōnis. ⁊ iōꝓhibetur tanqͣꝫ mortale pct̄m. Exo. xx. et ad rovij. non concupiſces. vbi. glo. augꝰ ſic ait. Noncōcupiſcere oīno ꝑfecti eſt. non ire poſt concupiſcentias luctatoris. et eccͣ̄i. xviij. Poſt concupiſcētias tuas. glo. carnales ⁊ malas. nō eas ſcꝫ adiniplendo eas ꝑ conſenſum. Ecc̄i. v. non ſequaris īfortitudine tua ꝯcupiſcentias cordis tui. Vbinota. ꝙ quidam p̄cedunt concupiſcentias. ſicutilli qui prouocant et procurant. quidam vero concomitantur concupiſcentias. ſicut illi qui in cogitationibus illicitis commorantur. Quidam autēſequūtur concupiſcentiaſ. ſicut illi qui cōſentiuntvel cooperantur eis. Et ſb̓dit. et a voluntate tua.glo. carnali auertere. qͣſi dicat. non ſequariſ volūtatem tuam. ſed potitis abijce ſi vis ſequi deum.Luce nono. ſiquis vult poſt me venire ⁊cͣ. Vbinota. ꝙ non ire poſt concupiſcentias eſt non obedire motibus concupiſcentie. Auerti vero a voluntate eſt elongare ſe ab omnibus ex quibus oriturvoluntas peruerſa. Ꝙ concupiſcentia vel alia paſſio ſcientiam ſu.perare non poteſt. Capitulum terctum.Ercio pͥncipaliter circa concupiſcentiaˢconſiderare debemus qͣntitateꝫ nocuniēti. Vbi nota. ꝙ alia fuit opinio ſocratis. et alia veritas ariſtotelis. Opinio enim ſocra.tis fuit vt dicit ph̓us pͥmo ethicoꝝ. ꝙ ſcientia nunqͣm poſſit ſuperari a paſſione. putabat em̄ ꝙ nullꝰqui recte extimat vel iudicat operaretur aliquid inſi quod eſt bonum. et ꝙ omne peccatum accidat ꝓpter ignorantiam. hoc autem ꝓbabat duplici ratione. Prima eſt. quia fortius non vincitur adebiliori. ſcientia autem propter ſuam certitudineꝫeſt fortior paſſione. Scd̓a ratio eſt. quia volū.tas nō eſt niſi boni vel apparētis boni. cum gͦ paſſioconcupiſcentie vel alia trahit voluntatem mid qd̓eſt vere bonum nō inclinat voluntatē ꝯtra ſciam: