Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Cuiꝰ ratōnem ſcꝫ reddendi debiti apoſtolꝰ aſſigͣtdicens. mulier ſii corꝑis non habet poteſtatē. velvt iungat ſe alij. vel vt debitum neget ei. et ſimiliter vir non habet poteſtatē vt aliene ſe iungat velvt ſue petēti explicite vel implicite debitum neget.Ita ꝙ pͥma cauſa velratō coitus cōuigalis. ſcꝫ ꝓlis griatio ordinat coitum conuuigalem ad deum.Scd̓a cauſa ſcꝫ crimis vel fornicatōis vitato ordinat cōiuigalem coitū ad ſeip̄m. Tercia cauſa ſcꝫ debiti reddito ordinat coitum ꝯiugalem ad ꝓximūVn coitus ꝯtugal̓is qͥnqꝫ modis conſideraript̉ Primo mō ꝓut eſt in officiū multiplicāde nature. vn̄ quia nature ꝓcreatio etl multiplicatio eratneceſſaria etiā peccato nō exiſtēte. ideo mr̄imoniūan peccatū inꝑadiſo fuit inſtitutū. vt patꝫ ex p̄cepto dei. gen. j. Creſcite ⁊ multiplicamī. ⁊cͣ. Secūdo modo poteſt ꝯſiderari ꝓut ē in remediū concupiſcētie inqͣntum p̄bet remedium contra vulnuspeccati. et ſic mr̄imonium inſtitutum fuit poſt peccatum tꝑe legis nature. Vn̄ poſt peccatum finitodiluuio p̄cepit deus ſcd̓o gen. ix. Greſcite et multiplicamī ⁊cͣ. Tercio mō pt̄ ꝯſiderari coitꝰ cōuigalis vt ē determīatiuꝰ ꝑſone cōgrue. et ſic matrimoniū in lege moyſi inſtitutū fuit. Quartopoteſt ꝯſiderari ꝓut eſt rep̄ſentatiuꝰ ꝯiunctōnischriſti et eccleſie. et ſic mr̄imoniū eſt ſacramentuminſtitutū in noua lege. Quinto poteſt cōſiderari coitus cōuigalis ꝓut eſt cōmunicatiuꝰ operūamicicie inter cōuigēs; et ẜm hoc mr̄imoniū in lege ciuili eſt inſtitutum. Hec bt̄us tho. qͣrto ſcrip.ſen. di. xxvj. de mr̄imonio ẜm ꝙ eſt ſacramentuꝫarti. ij. Vtꝝ mr̄imoniū debuit inſtitui an̄ pct̄m. incor. q.. Et pe. de thare. et dn̄s ambaldꝰ. et ingiromanus qͣrto ſcrip. ſen. ibidem qd̓ bt̄us tho. Etalex. ſcd̓a ꝑte ſum. q. xcj. de coitu cōiugali. arti. j.ī fine. q. Re. infra mr̄imoniū. Ꝙ cōitꝰ cōuigalis ē malus et ꝓhibitꝰ qͥnqꝫ rōnibꝰ. Ca. ij.Ecūdo pͥncipaliter coitꝰ ꝯuigalis eſt ꝓhibituˢ et hoc ſpāliter ex qͥnqꝫ cauſis.Prima eſt ex motiuo libidioſo. Cum eīaliquis ꝓpter voluptatē ſeu delectatōeꝫ ſolū et nōpropter bonū aliqd̓ mr̄imonij cōiuigi miſcet̉ ſemꝑpeccat. et hoc dupliciter. vel venialiter ſcꝫ qn̄ delectatōem querit ſolum infra linites mr̄imonij: videlicꝫꝙ illā delectatōem cū alia muliere nō intendet necquereret. vel mortaliter ſcꝫ cum delectatōem illam ītendit ⁊ q̄rit in vxorē vt in meretrice. ſcꝫ extēdēdoaffectū vel appetitum extra limites mr̄imonij. ita ꝙſi non eēt vxor cum ea hoc ideꝫ face̓t. hoc eſt pct̄mmortale. Vn̄ hiero. dicit. et habet̉ in textu ſen. ꝙvoluptates qͥ de meretricuꝫ amplexibꝰ capiunt̉ danande ſūt tanqͣꝫ mortales. Ex qua autoritate talērōnem formo. Quīcunqꝫ voluptates vel delectatonēs meretricas in vxore q̄rit mortaliter peccat.ſed ita facit qͥ appetit vel q̄rit delectatōem in vxoreextra limites mr̄imonij. gͦ ⁊cͣ. Hec bt̄us tho. qͣrtoſcripto ſententiarū diſtinctōe. xxxj. de excuſatōneCoitꝰ roiugulisactus mr̄imonialis ꝑ bona mr̄imonij. arti. iij. Vtꝝquicūqꝫ vir cognoſcit vxorem ſuā ⁊ ecōuerſo nōintendens aliqd̓ bonum mr̄monij ſꝫ ſolā delectatōeꝫmortaliter peccat. ī cor. q. et in ſo. j. ar. Scd̓acauſa qͣre coitꝰ cōtugalis ē ꝓhibitus et illicitꝰ eſtex modo indebito. ſcꝫ qn̄ fit contra naturā .ſ. quādo vas debitū p̄termittit et tūc ſemꝑ eſt pct̄m mortale. qꝛ ꝓles ſeqͥ nō poteſt. vn̄ totalis intentō nature fruſtrat̉. Hec bt̄us tho. qͣrto ſcrip. ſentē. di.xxxj. in expoſitōne lr̄e ī fine. ¶Scd̓o hoc idem cōfirmo alia ratōne ꝑ locū a mīori. ſic. Minus pct̄meſt coitꝰ fornicariꝰ qͣm cōcubitꝰ ꝯtra natura. ſedcoitus fornicariꝰ qui eſt p̄ter naturā et ꝯtra bonūꝓlis ē pct̄m mortale. gͦ multo magis coitꝰ cōtrūnaturā ex quogn̓atio nature impedit̉ eſt peccatamortale. vn̄ inordinata emiſſio ſemīſ repugnatbono nature qd̓ eſt gr̓atio indiuidui et cōſeruatioſpēi. et ideo poſt peccatū homicidij quo natura humana in actu exn̄s deſtruit̉. hoc genus peccati videt̉ ſcd̓m locū tenere quo humane nature gn̓atioimpeditur. Hec bt̄us tho. contra gentiles li. iij. cacxxij. iuxa finem. Tercia cauſa qͣre coitus coruigalis eſt ꝓhibitus et illicitus eſt ex ſuo ſtatu īfirmō. ſicut ē tempꝰ menſtrui. vn̄ ſuꝑ illo v̓bo yſalxiiij. om̄es iuſticie nr̄e qͣſi pannuˢ mēſtruate hieronimꝰ ſic ait. Tūc em̄ ſcꝫ tempe menſtrui viri abſtinere dn̄t a mulieribꝰ. Et aſſignat rōnem. qꝛ tūccōcipiunt̉ membris danati ceci̓ claudi leproſi. ethoc in penā parentū. vn̄ qꝛ parentes nō erubuer̄tī cōclaui miſceri. eoꝝ pct̄a pateāt cūctis. P. b. t.qͣrto ſcrip. ſen. di. xxxij. arti. ij. q. ij. ar. ſcd̓o ꝯtͣ. Quarta cauſa qͣre coitus ꝯiugalis eſt ꝓhibitꝰet illicitꝰ ē ex tꝑefeſtiuo. nam diebꝰ ſolēnitatum ettēporibꝰ ieiunioꝝ nō licꝫ petere debitū. qd̓ duplicit̓ꝓbo. ſcꝫ rōe et ſimilitudine. Primo roe. qꝛ actꝰvel coitꝰ coiigalis ſeu matrimanialis qͣꝫuis culpacareat. tn̄ qꝛ rōem depͥmit ꝓpter carnalē libidinē.homineꝫ ineptū ad ſpiritualia reddit. et ideo in diebus ſacris in qͥbus p̄cipue ſpiritualibꝰ ē vacandūnon litꝫ petere debitū. Scd̓o hoc idem ꝓbo ſimilitudine vel exemplo qd̓ ponit bt̄us gre. dicit enimbt̄us gregoriꝰ in pͥmo dijalogoruꝫ. Ꝙ mulier q̄in nocte cognita ē a viro mane ad ꝓceſſionē venieiis a dyabulo eſt arrepta. que mulier mortaliternon peccauit neqꝫ a dyabolo pūita fuit ꝓpter hocqd̓ debitū reddidit. ſꝫ qꝛ poſtmodū ſe temere ad dina cōtra ꝯſcīam ingeſſit. Hec beatus tho. quartoſcrip. ſen. di. xxxij. ar. v. q. j. Vtruꝫ tꝑibꝰ ſacrisliceat pete̓ debitū in cor. q. Et ibidem q. ij. in ſo. j.argunēti. Quinta cauſa. qͣre coitꝰ cōiugaliseſt ꝓhibitꝰ ⁊ illicitus ē ex ſacro loco. Nam in locoſacro nō litꝫ debitum petere ſicut nec in tꝑe ſacro.eo ꝙ ſicut aliqua tempora ſunt ſacra. deputata ſacris propter quoꝝ reuerētiā nō licꝫ debituꝫ petereut patet ſupͣ mimēdiate. ita aliqua loca ſunt ſacraqꝛ ſut deputata ſacris ꝓpter quoꝝ reuerēti ī nōlicet in loco ſacro debitū petere. ut dicit bt̄us tho-