Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Nam examīatōne cordis id eſt intentōnis modusexaīatur vite. vt dicit ibidē glo. vn̄ qͣntum ſit dānoſa et ꝑiculoſa mala cogitatō. et qͣntum ſit vtiliset fructuoſa bona cogitatio ex tribꝰ patet. ſcꝫ ex ꝑteo. igis. diſpoſitōnis. teſtificatōnis. Primo ex ꝑte originis. Nam ſicut origo vel radix boni eſt bona. ita origo vel radix mali eſt mala. ſed cogitatiobona vel mala eſt radix vel pͥncipium om̄is boni etom̄is mali. vn̄ yſidorꝰ. Magna obẜuantia circacordis cuſtodiā eſt hn̄da. quia aut bone aūt malerei ibi ꝯſiſtit origo. Scd̓o cogitatio mala eſt ꝑiculoſa ex ꝑte diſpoſitōnis. eo ꝙ ip̄a mala cogitatio ad om̄e peccatū inducit et diſponit. vn̄ yſido.rus. Cogitatō pͥua delectatōnem parit. delectatōparit cōſenſum. ꝯſenſis vero actionem. actō parit ꝯſuetudinē. conſuetudo vero ncc̄itatē. ncc̄itaˢvero deſperatōnē. et ſic de pͥmo ad vltimū cogitatio mala indeſperatōem inducit. Tercio cogi.tatio praua eſt ꝑiculoſa ex ꝑte teſtificatōnis. Namd̓ om̄i cogitatōne pct̄i in die iudicij accuſabimur.ſaṗ. pͥmo. In cogitationibus impij interrogatioerit. qd̓ v̓bum duobꝰ modis exponit̉. Primo ſicIn cogitationibus impij erit iiterrogatio. id ē examinatio. quia dn̄s examīabit cogitationes iuſtorum et impioꝝ. pͣs. dn̄s interrogat iuſtū et impium. Scd̓o mō. ſic. In cogitatōnibꝰ impij erit interrogatō ſuijp̄ius. qꝛ ip̄met interrogabunt ſeipſos dicentes. Quid ꝓfuit nobis ſuꝑbia. aut qͥddiuitiaꝝ iactantātia nobiˢ ꝯtulit. qͣſi dicat nihil.īmo nocuit. Vbi ſciendū. ꝙ cogitatō vel impugnatio pct̄i duplr̓ vinci poteſt. aut reſiſtendo autfugiendo. Primo qͥdem mō impugnatio vel cogitatō pct̄i eſt vincēda reſiſtendo ei. ſcꝫ qn̄ cogitatio ꝑſeueras tollit incentiuuꝫ peccaati. qd̓ ꝓuenitex aliqua leui app̄henſione. et hoc cōtingit in pct̄oaccidie. vn̄ cum voluniuˢ vitare pct̄m accidie debemus de ſpūalibo cogitare. qꝛ qͣnto magis de ſpūalibus cogitamꝰ. tāto magis ſpūalia placētia reddunt̉ nobis. vn̄ caſſianꝰ in. x. li. de inſtitutis monaſterioꝝ ſic ait. Exꝑimēto ꝓbatū eſt accidie impugnatōem nō declinādo fugiendā. ſed reſiſtendoſuꝑanda. Scd̓o mō impugnatio peccati eſt vīcenda fugiendo. ſcꝫ qn̄ ꝯtinua cogitatio pct̄i augꝫincentiuū pct̄i vel peccādi. ſic̄ ē in pct̄o luxurie. qd̓qͥdem pct̄m vel quā impugnatōem nō reſiſtendoſfugiendo debemꝰ vincere. vt dicit apoſto. pͥme adcoꝝ. vj. fugite fornicatōem. vbi glo. ſic ait. Cumalijs nempe vicijs pt̄ expectari ꝯflictus. ſꝫ hanc ſcꝫfornicatōem fugite. qꝛ non aliter melius pt̄ vinciPro bt̄us tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxv. arti. j. inſo. iiij.ar. Eſt aūt impugnatō vel cogitatio pct̄i vincenda et vitanda p̄cipue ꝓpter tres rōnes. Primaeſt ꝓpter dei agnitudinem. Sicut eniꝫ latro ſibi afurto cauet in loco vbi ſe putat videri. ita qͥlibꝫ cōgitatōneꝫ malam debet vitare. eo ꝙ deus ſcit cogitatōnes hoīm qm̄ vane ſūt. vt dr̓ in pͣs. et iob vlt̓.Scio qm̄ potes es et nulla te lateat cogitatō. EtCogitudio corduꝫyſa. j. lauamīmundi eſtote ⁊cͣ. Scd̓a ratō ē ꝓpter damni magnitudinē. Sicut em̄ ſapiens famliā ſibi nociuam in domo non tenet. ſed cito de domo ſua expellit. ſic cogitatōnes peccati nō ſūt nutriēde ī corde. ſꝫ celerit̓ abſcindēde. qꝛ vt dr̄ ſap̓. .j.ꝑuerſe cogitatōnes ſeꝑant a deo. Qd̓ v̓bum duobus modis exponit̉. Primo ſic. ꝑuerſe id ē ꝑfecteuerſe cogitatōnes que nihil d̓ deo ſentiūt nec ip̄mq̄runt ſeꝑant a deo. Scd̓o mō. ſic. ꝑuerſe cogitatōnes. id eſt penitus adu̓ſe cogitatōnes ſeꝑantadeo. q. d. non ſoluꝫ impediūt ad hn̄dum. ſꝫ aufer̄thabitu. qꝛ nō eſt ſocittas lucis ad tenebras. Vn̄yſidorꝰ in ſoliloquijs. A cogitatōne noxia cuſtodi aīam tuā. et mentē tuaꝫ turpis cogitatō nō ſb̓reꝑat. deus iudex etiā de cogitatōibo aīam iudicatEt ibidem ſb̓dit yſidorus. Quādo te tangit cogitatio pͣua non ꝯſentias illi. ſed ſtatim cum apparūerit ſcorꝑio ꝯtere eum. calca ſerpentis caput. calca pͣue ſuggeſtionis inicium. culpam ibi emendavbi naſcitur. Tercia ratō ē ꝓpter ſupplicij eternitatē. ſicut em̄ infirmus cauet a noxijs et auis alaqo ꝓpter timorem mortis. ita qͥlibet malā cogitatōem vitare debet ꝓpter timorem eterne damnatōnis. hiere. iiij. Auferte malū cordis veſtri ne forte egred̓iat̉ vt ignis indignatio mea et ſuccendatvos. Et yſa. lv. derelinquat imprus viam ſuaꝫ etvir iniquus cogitatōnes ſtas ⁊cͣ. Ꝙ coitus conuigalis eſt licitus tribus rationibus et quibus. Capitulum pͥmum.Oitus coniugalis. ONota ꝙcoitus ꝯiugalis qui eſt de ſcd̓ꝫintegritate mr̄imonij que eſt q̄dam oꝑatō vel vſtis mr̄imonij.vt dicit bt̄us tho. infra mr̄imonium. vtrū carnalis cōmixtio ſitde integritate mr̄imonij. eſt licitus ꝓbibitus incritorius. Primo coitus cōiugaiis eſt licitus triplici ratione. Primo ratōne ꝓlis ꝓcreande. etẜm hoc eſt inſtitutus in officium nature multiplicande. vn̄ p̄cepit deus etiā ante peccatum gen̄. j.creſcite et multiplicamī. Et apoſ. pͥme ad thimo.v. volo tuniores viduas nubere qͣntum ad cordisconſenſum. et filios ꝓcreare qͣntum ad carnalemactum. Scd̓o eſt licitus ratōne fornicatōis vitandē. et ſic eſt inſtitutus in remedium ꝯcupiſcentie. vnde apoſ. pͥme ad choꝝ. j. vnuſqͥſqꝫ habeat ſiplaceat illi vxorem ſuam non cōcubinam. et vriaqueqꝫ ſi placet illi virum ſuū non amaſium. et hocpropter fornicationem vitandam vel in ſeipſo velaltero Tercio coitus conuigalis eſt licitus ratione debiti reddendi. et ẜm hoc eſt actus iuſticie.vnde apoſtolus prime ad chorin. ſeptimo ſic ait.Vxori vir debitum reddat ſcilicet carnalis cōpule quando fuerit requiſitus. mathei. xviij. Frodqd̓ debes. Similiter autem et vxor viro quandofuerit requiſita vt in hoc vnum ſint et concordes: