Et ſic ſūt duo pͥncipalia bona. ſcꝫ bonum honeſtuꝫet delectabile. quibꝰ opponūt̉ duo mala. ſcꝫ malumculpe et malū pene. ita ꝙ maluꝫ culpe opponit̉ bonohoneſto. et malum pene opponit̉ bono delectabiliNec bt̄s tho. in queſtōnibꝰ diſputatis de malo. q.pͥma. arti. iiij. vtrum malū cōuenient̓ diuidat̉ perculpam et penā in ſolū. xij. argū. ibidem.¶ Ꝙ vnum bonū maius eſt altero ſex rōnibo¶ Capi. xiij.Varto pͥncipalit̓circa bonū cōſideranda eſt ꝑ̄minentia ꝑfectōnis. Nam vnū bonum eſt maiꝰ velmelius altero ſex rōnibo. vel qꝛ diutniꝰ. impmixtiꝰcōmūius. ſufficientiꝰ. eligibilius. honorabiliꝰ. ¶Primo vnū bonū eſt maius altero qꝛ duuitͣnius.Ubi nota. ꝙ aliter ſe habꝫ in malis et alit̓ in bonisNam in malis nota tria. ¶ Primū eſt. ꝙ in malisillud qd̓ eſt diut̓niꝰ eſt peius et ꝑ conſeq̄ns magisreſpuendū. Verbigratia. Sgrotari ꝑ annū eſt pe.ius et magis reſpuendū qͣꝫ egrotari ꝑ diem. Similiter peccatū vniꝰ diei eſt peius qͣꝫ peccatum vniushore. et peccatū vniꝰ anni ē peius qͣꝫ peccatū vniꝰdiei. nam conſu̓̓etudo peccandi et habituatō in peccato peccatum aggrauat. ¶ Secūdū eſt. ꝙ plushabet de rōne malimalum culpe qͣꝫ malum perie. etideo om̄e malum pene qͣntumcūqꝫ malum eſt eligēdum et tolerandū ad vitandum qͣntumcūqꝫ mini.mū malum culpe ſcꝫ veniale ¶ Tercium eſt. ꝙ inmalis culpe nullū eſt eligendum ꝓpter aliud vitandum. Cuiꝰ ratio eſt. qꝛ ſi vnū peccatum qͣtucūqꝫmīmum deberet eligi ꝓpter aliud vitandum. ſeq̄retꝙ peccatū haberet rōnem boni qd̓ falſū eſt. In bonis autē contͣrio modo ſe habꝫ. qꝛ quāto bonuꝫ eſtdtut̓niꝰ tanto eſt melius et magis eligendū. Cuiꝰratio eſt. qꝛ qͣnto bonū qd̓ habet̉ eſt duitͣnius. tanto eſt ſecurius poſſideri et non amitti. ¶ Secūdovnū bonum eſt maius altero qͥa eſt imꝑmixtiꝰ ſiuepuriꝰ. ſicut bonū qd̓ eſt ſine malo eſt maius et magis eligendum qͣꝫ bonuꝫ qd̓ habꝫ adinixtōnē mali.et ſimilit̓ gaudiū quod eſt ſine triſticia eſt maius ꝙͣꝫgaudiū qd̓ habet annexam triſticiam. Rō autē huius eſt. qꝛ bonum quāto delectabilius tanto meliuset magis eligendū. ſed bonum quāto eſt malo iniꝑmixtius et a malo purius tanto eſt delectabilias.gͦ ⁊cͣ. In caſu tn̄ et ſub conditōne bonū admixtummalo eſt melius et magis eligenduꝫ. et hoc duobimodis. ſcꝫ reſpectu amici. et reſpectu ſui. ¶ Prīoreſpectu annci. Nam ſi amicus triſtat̉ ad cōſeruatōnem amicicie meliꝰ eſt triſtari qͣꝫ gaudere. ſi veroamicus ꝓſperat̉ melius eſt gaudiū qͣꝫ triſticia. eoꝙ de ratione amicicie eſt idem velle et idem nolle.Secundo reſpectu ſui. bonum admixtuꝫ malo eſtmelius et magis eligendū. Verbigratia. Nam ſuꝑpoſita culpa maius et melius bonum eſt penitere ettriſtari qͣꝫ gaudere. ¶ Tercio vnū bonum ē mai̓ꝰaltero. qꝛ cōmuniꝰ. Vbi nota. ꝙ bonum aliquoddicit̉ tribus modis cōmune eſſe. Primo qd̓ pt̄.ticipari ſcd̓m ſe totum a diuerſis et a pluribꝰ. nō tn̄Abonudin eodem tꝑe. ſicut qn̄ ſūt duo vel plures qui habētin cōmuni vnā veſtem. vnū agrum. vnum equumvel huiuſmodi. ¶ Secūdo eſt aliqd̓ bonum cōmūeqd̓ non poteſt ꝑticipari ſcd̓m ſe totū neqꝫ in eodeꝫtemꝑe. ſed ſcd̓m ꝑtem. vt puteus et ſimilia. et iſtisduobus modis bonū ꝓprium eſt maius et magiseligendum qͣꝫ bonū cōmune. Cuiꝰ ratio eſt. quiaillud bonū quod om̄i tꝑe habetur eſt maius illo qd̓aliquo tꝑe habetur. et ideo magis eligendū. et hocquo ad pͥmū modum boni cōmunis. Similit̓ illudbonum qd̓ ſcd̓m ſe totum habet̉ eſt meliꝰ et magiseligendū qͣꝫ aliud qd̓ habet̉ ſolum ſcd̓m ꝑtem. et hquo ad ſcd̓m modum boni cōmunis. ¶ Tercio eſtaliquod bonū cōmune qd̓ ſcd̓m ſe totum et in eodētemꝑe pt̄ a multis ꝑticipari. vt aſpectꝰ ludi in theatro. et tunc bonum quanto cōmuniꝰ tanto meliꝰet magis eligendū. Guiꝰ ratio eſt. qꝛ bonum ſimplicit̓ eſt maius et magis eligendū qͣꝫ bonū alicui.ſed bonum ſimplicit̓ id eſt ex ſe et ex ſua natura eſtbonum cōmune. bonū autē ꝑticulare vel ꝓprium eſtbonum alicui ſcꝫ iſti vel illi. gͦ ⁊cͣ. ¶ Quarto vnumbonū eſt maius altero qꝛ eſt ſufficientiꝰ. Naꝫ illudbonum quo habito nullo alio indigemꝰ eſt maiuset magis eligendum illo bono quo habito nihilo.minꝰ indigenius. Verbigra. Iuſticia eſt maiꝰ bonum qͣꝫ fortitudo. Cuiꝰ ratio eſt. qꝛ habita fortitudine adhuc iuſticia indigemꝰ. ſed habita iuſticiafortitudine non indigemus. nā ſi omēs eſſent fortes nihilominꝰ iuſticia indigerent. ſꝫ ſi om̄s eſſenttuſti ad nihil eſſet vtilis fortitudo vel temperantia.¶ Vbi nota. ꝙ fortitudo duplicit̓ poteſt cōſiderari. Vno modo ſcd̓m actum. et ſic hn̄tes iuſticiamnon indigent fortitudinē. Cuiꝰ ratio eſt. qꝛ cū fortitudo ſit ad repellendū nociua et aduerſa. cū talianon ſemꝑ occurrant nō ſemꝑ fortitudo ſcd̓m actūnobis eſt neceſſaria. Alio modo fortitudo pt̄ conſiderari ſcd̓m habitū. et ſic fortitudo ſemꝑ eſt neceſſaria et eligenda. qꝛ ſcmper debemꝰ et indigemꝰ habere habitum vel v̓tutem fortitudinis qua aduerſapoſſimꝰ expellere ſi occurrant. Poſſumꝰ autē cognoſcere vnū bonum ſufficientius eſſe altero tribusmodis ¶ Primo modo qn̄ vnū bonū eſt ꝑ ſe ſufficiens ſine altero. aliud vero bonum nō ſit p ſe ſiifficiens ſine alio. ¶ Secundo. qꝛ tale bonum eſt finisqd̓ poteſt eſſe ſine his q̄ ſūt ad finem non tn̄ econuerſo. vn̄ habito bono qd̓ eſt finis non indigemusbonis que ſūt ad finē ſicut ecōuerſo. vt patꝫ in ſanitate. et medicina. et diuitijs. et bt̄itudine et ſimilibus. ¶ Tercio. qꝛ tale bonum eſt pͥncipiū oīm qd̓poteſt eſſe ſine bono qd̓ non eſt pͥncipiū non auteꝫecōnu̓ſo. ¶ Quinto vnum bonū eſt maius alteroqꝛ eligibiliꝰ. ¶ Vbi nota. ꝙ vnū bonum eſt eligibilius duplici ratōne. ſcꝫ ex parte eligibilis. et ex ꝑteeligentis. ¶ Primo ex ꝑte eligibilis. namquāto bonū eſt eligibilius tanto eſt melius. Eſt autem aliqd̓bonū eligibiliꝰ altero triplici rōne. ſcꝫ rōe maiorisdeſiderij. p̄cij. et damni. ¶ Primo ratōne maioris
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten