Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

2boliūFrequent̓ cm̄ ꝓſperant̉ impij in hac vita vt manifeſtior appareat in iudicio contͣ eos diuina ſentencia. Ratio aūt quare bonis mala tꝑalia eueniant etimpijs mala tꝑalia non eueniāt nobis non apparetſꝫ ratō huiꝰ ordinis ſcit̉ a deo. ſicut medicus ſcit qͥre quibuſdaꝫ egris qn̄qꝫ det calida et qn̄qꝫ frigida.et ſimilit̓ ſanis qd̓ tn̄ ignorans artē admirat̉. vt boecius dicit. Hec beatus tho. pͥmo ſcripto ſen. dixxxix. de prouidentia dei. arti. ij. in ſolū. v. argū. Sextum eſt ꝙ bonū eſt in plus etiam qͣntum adnu̓m qͣꝫ malum. qd̓ duplicit̓ patet. ſcꝫ in rebꝰ natu.ralibus. et voluntarijs. Primo in rebꝰ nat̉alibo.qꝛ bonū eſt in rebus incorruptibilibo ſcꝫ in corꝑibꝰceleſtibus. malum autē eſt in corꝑibꝰ vel rebꝰ cor.ruptibilibꝰ que ſūt ꝑue qͣntitatis reſpectu corporūceleſtiū in quibꝰ nullū malum eſſe pt̄. Nam corꝑaceleſtia quo ad ſubſtantiam ſūt incorruptibilia et qͦad motum. nec mordinatōnē hn̄t nec pr̄t habere.qꝛ ſemꝑ eodē mō ſe hn̄t. Secūdo bonū eſt ī plꝰqd̓ patet in rebꝰ volūtarijs. in quibꝰ bonū eſt in plꝰqͣꝫ malū. vt in natura angelica. qꝛ multo plures fuerunt remanentes qͣꝫ cadentes. et forte etiā pluresqͣꝫ om̄es damnādi et demones et homīes. Hec bt̄stho. pͥmo ſcripto ſen. di. xxxix. de prouidentia dei.arti. ij. vtrum ꝓuidentia dei ſit oīm et p̄cipue maaqd̓ ex ip̄o eſtlorum in cor. q. Septimū eſt ꝙ in homībꝰ malūcipo malo a deo elicinuenit̉ vt in pluribꝰ et bonū vt in paucioribꝰ. hocautē cōtingit triplici ratōne Prima eſt ꝓpter ra.dicis corruptōnem. naꝫ ex peccato originali qd̓ inpͥmis parentibꝰ vt in radicē fuit natura hūana eſtcorrupta. Secūda ratō eſt ꝓpter deuīatōnē rōnis. naꝫ facilius eſt male agere qͣꝫ bene. Cuiꝰ ratōeſt. qꝛ pluribꝰ modis cōtingit deuiare a medio rōnis qͣꝫ mediū rōnis tenere. Vnde dyo. dicit. ꝙ bonū contingit vno modo. malū autē multifario.Tercia ratō eſt ꝓpter boni ſenſibilis cognitionem.nam bona ſenſibilia aput miultos ſūt magis notaqͣꝫ bona intelligibilia. et ideo multi magis ſequuturſenſū qͣꝫ rōnem. Dec bt̄us tho. vbi ſuꝑͣ immediatein cor. q. et in qͥſtōnibus diſputatis de malo. q. j.arti. iij. vtrum bonū ſit cauſa mali in ſolū. xvij. argumenti. Tn̄ deus p̄ordinauit om̄ia mala. ſꝫ nō ꝓhibuit vt natura maneret in ſta libertate. qua ſubtracta nature ratō deperiret. Ibidem in ſolū. iiij. argumenti. Octauū eſt ꝙ deus habꝫ ꝓuidentiā bonorum et tuſtoꝝ virorū quodā excellentiori modoqͣꝫ impioꝝ. inqͣntum non ꝑmittit circa eos aliquideuenire qd̓ finalit̓ impediat eorum ſalutē. Naꝫ diligentibꝰ deum om̄ia cooꝑant̉ in bonū. vt dicit apoſtolus ad rō. viij. Malos aūt et impios deꝰ dimittere dicit̉. in pͣs. dimiſit eos ſcd̓m deſideria cordiseorum. dū impios non retrahit a malo culpe. nontamē ꝙ etiā impijs non ꝓuideat et conſeruet. aliasin nihilum tenderent ſcd̓m beatum gregoriuꝫ. Hecbeatus thomas in pͥma parte ſūme. q. xxij. arti. ijin ſolu. iiij. argumenti. Ꝙ ratio boni conſiſtit in tribꝰ. Capi. jx.Ecundo pͥncipalit̓ circa bonū conſideranda eſt conſtantia rōnis. Nam ratō bonivt bonū dicit eſſe ꝑfectum cui nihil deeſtconſiſtit in tribus. ſcꝫ in mō. ſpecie. et ordine. Vn̄augꝰ in libro de natura boni ſic ait. Om̄ia quantomagis moderata ſpecioſa ordinata ſūt. tanto ma.gis bona ſūt. Hec tria vbi magna magna bona ſūtvbi ꝑua ꝑua bona ſūt. vbi nulla nulla bona ſunt.Et iterum augꝰ exponens illud verbum ſapiē. xj.om̄ia diſpoſiuſti in nu̓o pond̓e et menſura. dicit ibidem. ꝙ idem eſt menſura qd̓ modus. idem eſt ſpecies qd̓ mii̓s. idem eſt ordo qd̓ pondus. Ratō autē qͣre bonum in his tribus cōſiſtit eſt iſta. Quia vnūqd̓qꝫ intm̄ eſt bonum et ꝑ conſeques appetibile inqͣꝫtum eſt ꝑfectum. eſt autem aliqd̓ bonū ꝑfectum cuinihil deeſt eorum q̄ reqͥrunt̉ ſcd̓m modū ſue ꝑfectionis. Perfectō auteꝫ boniſiue ratio boni vt ꝑfectiintegrat̉ ex tribus. Primo ex ꝑte cauſe efficientis.Scd̓o ex ꝑte forme diſtinguētis. Tercio ex partenature inclinantis. Primo em̄ rō boni vt ꝑfectiintegrat̉ ex ꝑte cauſe efficientis. que quidem cōſti.tuendo bonū meſſe dat ſibi certum modū eſſendi.ſcꝫ eſſe cōmēſuratū vel ꝓportōnatū. et talia ſūt modus vel menſira. nam cauſa efficiens dat modumvel menſurā bono ex qua efficit̉ ꝓportōnatum vecōueniēs appetitui. et ſic efficit̉ appetibile. vn̄ dicitaugꝰ. ꝙ menſura modum p̄figit. Secūdo ratōboni vt ꝑfecti integrat̉ ex parte forme ſpecificantiset diſtinguentis. nam p̄ter cauſam efficiente ad ꝑfectōnem boni requirit̉ cauſa formalis q̄ bonū ſpecificat et diſtinguit. et ꝓpt̓ hoc ab auguſtino ponitſcd̓o forma vel nu̓s. Ratō quare ponitur forma eſtqꝛ vnūqd̓qꝫ a forma ſua ſpeciē habꝫ. Ratō autē qͣre ab auguſtino dicit̉ ꝙ nu̓s ſpeciem p̄bet eſt. qꝛ ſicut nu̓is vnitas addita vel ſubtracta variat ſpeciē̓nu̓i. ita in diffinitōnibꝰ dr̄a addita vel ſtibtracta variat ſpeciem boni et cuiuſlibꝫ rei create. vt dicit̉ in.iij. libro methaphiſice. Tercio rō ꝑfecti boni integrat̉ ex ꝑte nature inclinantis. Sic̄ emī a formacreatur ſpecificatio. ita etiā ex forma ſequit̉ inclinatio ad cōuenientē actōnem vel fineꝫ. nam vnūqd̓qꝫ ꝑformam ſuā agit et tendit in illud qd̓ ſibi cōuenit ẜm ſuam forma. et qͣntum ad hoc ponitur abauguſtino pondus vel ordo. ſicut em̄ corpus pon.derefert̉ ad locum ſuū ſtirſum vel deorſū. ita quelibet res ſua forma vel natura inclinat̉ et ordinat̉ adfinem ſuū. Hec bt̄us tho. pͥma ꝑte ſūme. q. v. ar.ti. v. argū. contͣ. et in cor. q. ꝑ totum ibidem.Si autē ſufficientiam hoꝝ breuiꝰ vis pone̓ dicas.ꝙ hec tria ſcꝫ ſpecies. modus. et ordo ſūt qͥdaꝫ diſpoſitōnes q̄ cōueniūt bono et cuilibꝫ rei create perreſpectū ad cauſam efficientem formalē et finaleꝫ. Nrimo em̄ modus vel menſuira eſt diſpoſitio reiꝓut refert̉ ad cauſam efficientē que dat eſſe t̓mīatum et menſuratum cuilibꝫ rei. Secūdo ſpeciesvel nu̓s eſt diſpoſitio rei ꝓut refert̉ ad cauſam formalē. ſcd̓m ꝙ q̄libꝫ res ꝑ formā ſpecificat̉ et ab alia