Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

malefactorū ordinat̉ ad pacem ꝯmunitatis. Hecbt̄us dyoniſiꝰ de diui. no. iiij. c. et bt̄us thomasin ſcripto ibidē Scd̓o deus ordinat malū deſꝑatiuū in futuro ad duo bona. ſcꝫ ad iuſticiam dei. etad leticiam ſanctorū. Hec alexander pͥma parte ſūme. q. xij. de modis diuine ꝓuidentie arti. pͥmo incor. q. Si vero eſt malum culpe tunc dico. ꝙ diuina ꝓuidentia om̄e peccatum qd̓ fit ordinat in bonu̓m. et hoc vel in bonum diuine iuſticie ꝑ punitionem. vel in bonum miſericordie ꝑ remiſſionem. itaꝙ omne peccatuꝫ deus ordinat. aut in bonū quodab homīe fit. aut in bonum qd̓ in homine fit. Prīomodo peccatum deus ordinat in bonum qd̓ ab homine deigratia et miſericordia fit. puta cū poſt peccatū reſurgens hūilior et feruentior ⁊ cautior efficit̉. Scd̓o peccatum deus ordinat in bonumqd̓ in homine fit. ſcꝫ dum per diuinam iuſticiā peccator obſtinatus punitur. Hec beatus thomas inqueſtionibus diſputatis de veritate de prouidentia dei. arti. v. Vtꝝ humani actus prouidētia regantur. in cor. q. Et per hoc excludit̉ error quorūdam qui ꝓpter mala que videbant in mundo dicebāt deū nō eſſe. Sicut Boeciꝰ pͥmo de ꝯſolatōneintroducit quēdā ph̓m querētē. Si deꝰ eſt vn̄ malū eſſet aūt econͣrio arguēdo. ſi malū eſt deus eſt.Vn̄ Iſaie. xlv. Ego dn̄s faciēs pacē et creās mala. Et Amos. iij. Nō eſt malū in ciuitate qd̓ deusnō faciat. Qd̓ intelligit̉ vel effectiue ut malū penevel ꝑmiſſiue ut malū culpe. vel ordinatiue vel diſpoſitiue ut malū culpe ſic̄ p̄ dicta patꝫ. Pec. bt̄s tho.congēti. li. iij. ca. lxix. ꝑ totū. Ꝙ nonlicet facere malum ꝓpter bonum Capi. viij.D maiorē tn̄ euidētiā capituli p̄cedentisnota hic octo. Primū eſt ꝙ aliud eſtA face̓ malū ꝓpter bonū. Aliud eſt ꝑmittēmalū ꝓpter bonū et ordinare malū in bonū. Primū em̄ ſcꝫ face̓ malū ꝓpter bonū nullo modo boniˢꝯpetit. Vn̄ hoc in homine eſt reprehēſibile. Et id̓oad Ro. iij. dr̄. Nō ſūt faciēda mala vt veniāt bo.na. nec hͦ ſcꝫ mala face̓ ꝓpter bonū deo pt̄ attribuiSed ſcd̓m ſcꝫ ꝑmitte̓ malū ꝓpter aliqd̓ magnū bonū: et ordinare malū in bonū hoc eſt bonū. Et id̓odeo attribuit̉ qͥ mala ꝑmittit ꝓpter aliqua bona exeis eliciēda. Hec. b. t. inqueſti. diſpū. de verite. qde ꝓuidētia dei. arti. iiij. Vtꝝ motꝰ et actōes hoꝝinferioꝝ corpoꝝ ſb̓dātur diuine ꝓuidētie. in ſolū.pͥmi argū. vn̄ Boeciꝰ de cōſolatōne ſic ait. Solvis diuina eſt cui mala bona ſūt. mala inqͣꝫ ip̄i creature cū eis cōpetēter vtendo alicuiꝰ boni elicit effectū. Et Auguſ. ſuꝑ illo v̓bo. ad Ro. ix. Suſtinuit in multa patiētia vaſa ⁊cͣ In glo. ſic ait. Nullū deꝰ vel hominū vel angeloꝝ crearet quē malū eēp̄ſciret. niſi pariter noſſet quibꝰ bonis vſibo eos accōmodaret vel tuſticie vel miſcd̓ie. Scd̓m eſt ꝙduplex ē ordo ſcꝫ nature et d̓ine ꝓuidētie. Vel ordo ꝑticularis qͥ eſt ordo nature. et generalis qͥ eſt2bouāordo diuine ꝓuidētie. Sonū igit̉ eſt dupliciter qꝛdinatū. ſcꝫ ordine ꝓprie nature. et ordine diuineꝓuidentie. Sed malū qͣmuis ẜm ꝙ exit ab agentoꝓprio et particulari ſit mordinatū. et ex hoc per p̄uatōnem ordinis diffiniatur. ſemper tam̄ a ſuperiori agente ſcꝫ a prouidentia dei malū ſemper eſt odinatū in bonū. Ibidē in ſolu. .iij. argu. Lerciūeſt ꝙ bonū ordinatur in bonū qͣtuor modis vel quatuor rōnibꝰ Primo rōne eiꝰ a quo eſt ſcꝫ ex parte cauſe efficientis. qͥa bonū eſt a bono. Scd̓orōne eius in quo eſt. ſcꝫ ex parte cauſe materialisquia bonū eſt in bono. Tercio rōne eius qd̓ eſtſcꝫ ex parte cauſe formalis. eo ꝙ bonū eſt quedāformalis ꝑ̄fectio alicuiꝰ Quarto rōne eius adqd̓ eſt ſcꝫ ex parte cauſe finalis qͥa bonū ſemꝑ ordinat̉ vel ordinabile ē ad bonū tāqͣm ad finē. Malūaūt ordinabile eſt ad bonū nō ex ſe ſed ex alio. Ethoc triplici rōne vel tribꝰ modis. Primo rōne eius in quo eſt. quia malum ſemꝑ eſt in bono. Vp̄Auguſ. i encheri. Et in libro de natura boni dicitꝙ natura in qua eſt malum ſemꝑ eſt bona. Secūdo rōne eius conͣ qd̓ eſt. ſcꝫ rōne boni conͣ poſi.ti. Nn̄ Auguſ. in encheri. xj. ca. dicit. Ꝙ malumbene ordinatū et ſuo loco poſitū eminētiꝰ cōmē.dat bona ut magis placeat et laudabiliora ſint dūcōꝑantur malis ercio rōne eius qd̓ ex ip̄o eſtſcꝫ a deo vel rōne eius qd̓ ex ip̄o malo a deo elicit̉Nam ex malo a deo non elicitur niſi bonū. vn̄ Auguſti. de natura boni dicit ꝙ deus nūqͣm ꝑmitteretmalū fieri niſi ex ip̄o eliceret̉ bonum. Hec Alexarder pͥma parte ſimme. q. xiiij. de ordine maloꝝ etbonorū. arti. pͥmo. in cor. q. Quartū eſt ꝙ bonum aliquod eſt qd̓ nō poteſt elici niſi ex malo. vtverbi gratia. Sicut bonū patientie non elicitur niſi ex malo p̄ſecutionis vel tribulatōis et bonumpnitētie ⁊cͣ. non elicitur niſi ex malo culpe. Hec bt̄stho. vbi ſupra in ſolū. v. argū. Quintū eſt ꝙduplex eſt bonum. Qd̓dam qd̓ non habet admixtionem mali. et quoddam qd̓ habet admixtionemmali. verbi gratia de vtroqꝫ bono. Eſt enim quoddam bonum hominis intrinſecum. ſcilicet bonummentis vel voluntatis quod eſt bonum virtutis.quod quidem bonum virtutis non habet admixtionem mali. imo opus virtutis ſemper habet adiunctum ſibi in cōſecutione beatitudinis premiū.Et ecōtrario eſt de malis extrinſecis. ſcilicꝫ demalis culpe que ſemper habent ſibi adiunctum in cōſecutione pene ſupplicium. Quedam vero ſūt bona que non ſunt bona intrinſeca hominis inquatum eſt homo. ſed ſunt bona extrinſeca ſcilicet bona corporalia. naturalia. et temporalia. et hec habent admixtionem mali. Tam̄ iſta admixtio ſemper ordinatur a deo in bonum miſericordie. gratieet glorie. ẜm apoſtolum ad Roma. viij. Diligen.tibus deum omnia cooperantur in bonum vel inbonum manifeſtationis diuine iuſticie.1 g