Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Aeor Secundo modo bonū increatū quale eſt deus ſicdeſcribitur. Bonum increatū eſt ex quo om̄ia ſubſiſtunt. et ex hoc habet rationem non ſolum om̄iaefficientis. ſꝫ etiam om̄ia conſeruantis. qd̓ triplicit̓probo. ſcꝫ autoritate. ſimilitudine. et ratione.Primo probo autoritate gregorij qui ſic dicit. Omnia nec ad momientum ſubſiſtere poſſent. ſꝫ in nihilum tenderent. niſi oꝑatōne diuine virtutis in eſſecōſeruarent̉. Et augꝰ qͣrto ſuper gen̄. ad lrām ſicait. Virtꝰ dei ab eis q̄ creata ſūt regendis ſi aliqn̄ceſſaret. ſimul et illorum ceſſaret ſpeciēs om̄iſqꝫ natura concideret. Secundo probo hoc idem ſimilitudine. Quia ſicut aer ſtatim pn̄te lumine fit lucidus. ſic homo deo pr̄te illuminat̉. et ſicut aer necad momientū remanet illuminatus ſꝫ continuo obtenebratur ceſſante actione ſolis. ita cratura necad momentum in eſſe remanet ceſſante actōne deivt dicit augꝰ. viij. ſuper gen̄. ad lrām. Ratio aūtquare aqua calefacta retinet calorem ceſſante actōne ignis. non autem aer etiam ad momentū remanet illuminatꝰ ceſſante actōne ſolis eſt. quia aquaeſt ſuſceptiua caloris ignis ſcd̓m eandem ratōnemvel formā ſcd̓m quā eſt in igne. et ideo ſi ꝑfecte perducatur ad formā ignis retinebit ſemper. ſi auteminꝑfecte ꝑticipet calorem ignis calor non ſemꝑ remanebit m igne. ſed plus vel minꝰ ſcd̓m ꝑticipatōnem caloris. Ver autem nullo modo lucem recipitſcd̓m eandem rōnem qua eſt in ſole. vt recipiat formiam ſolis que eſt pͥncipium lumīs. vnde quia nōhabꝫ lux ſolis radicem in aere ſtatim ceſſat ceſſan.te actione ſolis. Sic a ſimili. quia eſſe non recipit̉in creatura ſcd̓m eandem rationem qua eſt in deo.ideo ſtatim ceſſat ceſſante influentia diuine virtutis. Hec bt̄us tho. prima parte. q. ciiij. arti. j. incor. q. per totum. Tercio probo hoc idem ratione. ſic. Effectus qui depēdet a cauſa quo ad ſuum fieri tī et non qūo ad ſuū eſſe bene poteſt manere ſūbtracta cauſa. et hoc dupliciratione. ſcꝫ ꝓpter ſubiectum. et ꝓpter reſpectum. Prima ra.tio eſt ꝓpter ſubiectum. ſicut videmus ꝙ ceſſanteactione edificatoris non ceſſat eſſe domus. eo ꝙduricies ſeu ſoliditas lignilapidum et huiuſmodieſt nata retinere formam impreſſam ab artifice. etcuiꝰ forme artifex eſt cauſa ceſſante influentia artificis. ſed deus non eſt cauſa ſolius fieri creatureſed totius eſſe. et ideo creatura ad momentū ſeruari non poteſt ceſſante influentia dei. Secun.da ratio eſt ꝓpter reſpectum. ſicut videmus ꝙ lu.men vnius candele generatum vel accenſum a lumime alterius candele non extinguitur extincto lumine alterius candele a quo generatum eſt. eo ꝙlumen vnius candele poſtqͣm eſt accenſum habetimimediatū ordinem in ſuo eſſe ad aliquod terciuꝫa quo vtrumqꝫ immediate dependet in ſtīo eſſe vtad virtutem celeſtē. ſicut ignis ē generās. Vn̄qꝛeſſe omnis creature mmimediate reſpicit deū a quodependet. ideo conſeruari nō pt̄ ceſſante influētiadei. Et ideo ſicut deus non poteſt cōmunicate crature vt creatura ſit et deus nō ſit cauſa etus eſſita nō poteſt cōmunicare creature vt creatura cōſeruetur in eſſe ſua oꝑatione ceſſante. Hec beatustho. tercia parte ſūme. q. ciiij. arti. j. in cor. q. et.in ſolū. ij. argu. ibidem. Et ingr̄ herueꝰ in tractatu de materia celi. q. vj. vtrum celum ſit cauſa tm̄infieri et non conſeruatōnis rerum. in cor. q.Tercio modo bonū increatū quale eſt deꝰ deſcribitur ſic: Bonū increatum eſt quod om̄ia appetuntvel concupiſcunt. Nam om̄ia ſuo modo deſiderantdeum. et hoc quatuor rōnibus. vt dicit dyoniſiꝰin libro de diui. no. iiij. c. Primo em̄ om̄ia deſiderant deum vt pͥncipium quo creant̉. Nam ipſeeſt omnia in om̄ibus ꝑ cauſalitatem inqͣntum om̄sꝑfectiones eſt ip̄e deus cauſaliter. licet em̄ quelibetres creata ſit bona ſeip̄a formaliter. non tn̄ eſt bona ſeipſa cauſaliter. exemplariter. et finaliter. Nālicet quelibet res creata ſit bona ꝑ bonitatem ꝓpriāei formaliter inherentem et ꝑficientem. multo magis ē bona bonitate dei efficiēte. et ideo ceſſante bonitate dei efficiente exemplari et finali ceſſaret tota bonitas creature. Nn̄ augꝰ. viij. de trinitate ſic ait.Bonum hoc et bonum illud. tolle hoc et tolle illud.et vide ipſum bonū ſi potes. ita deum videbis nonalio bono bonum. ſꝫ omnis rei bonum ſcꝫ cauſalit̓.ita ꝙ vna eſt bonitas omniū per cauſalitatem ſcꝫ bonitas diuina. et multe ſūt bonitates formalit̓. quelibet enim res formaliter ſua bonitate eſt bona.Secundo omnia deſiderant deum vt auxilium quoin eſſe conſeruant̉. Nam ip̄e deus portat id eſt cōſeruat omnia verbo virtutis ſte. vt dicit apoſtolꝰad hebreos pͥmo. Require ſupra. quomō om̄ia ineſſe ſeruantur a deo. Tercio omnia deſiderantdeum vt terminū quo omnia quirtant̉. Quarto omniadeſiderant deum vt bonum quo nobilitantur. Nam deus eſt bonum pͥmū. totum. ꝑfectum.integrum. Primo enim deſiderant deum. eo ꝙip̄e eſt bonum pͥmū. Nam ſicut omnes nu̓i participant vnitatem. vnitas autem non eſt participansnu̓m aliquem. ſic deus eſt per ſe bonꝰ id eſt eſſentialiter bonus. vnde ſicut ip̄e eſt eſſentialiter ſua deitas. ita eſt ꝑ ſe id eſt eſſentialiter ſua bonitas. omnis auteꝫ creature bonitas eſt ꝑticipatōne bonitatis diuine. Del hoc dyoniſiꝰ dicit. ad excludendūerrorem arrij et origenis qui poſuerunt deitateꝫ etbonitatem filij eſſe participatā a patre. vt ergo ondat ꝙ deitas entitas bonitas equaliter cōuenit filio ſicut patri dicit filium eſſe bonum primum.Secundo omnia deſiderant deum. eo ꝙ deus eſt bonum totum. Vbi nota. ꝙ totum dicitur duobomodis. ſcilicet totum ex partibus. et totum quodeſt ante partes. Verbigratia. Domus prout eſtin materia eſt totum ex partibus. domus vero ꝓut eſt in arte vel in mente edificatoris eſt totum arpartes. quia preexiſtit domui fiende.