Druckschrift 
Summa universae theologiae : P. 3
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queritur poſteaꝯtractibꝰ p̄dictis. Et pͥmo de ꝯtractu venditionis emptōis. Na uolens lex ſeruare iuſticiā in uēdendo emendo ſicut dictū eſtDedit legē de ponderibꝰ de mēſuris. Un̄Seu. 25º habebis in ſacculo diuerſadera: minꝰ maiꝰ. nec erit in domo tua modius maior minor ⁊cͣ. Querit̉ que res vendant̉ in poudere. quedā in meſura. quedā in numero. quare lata eſt lex iudicialis de ſeruāda iuſticia in ponderihꝰſuris: in numero. Ad qd̓ breuit̓ dd̓ꝫeſt. circa iſta circa que ꝯtingit error deceptio. neceſſaria eſt lex ars rectificansactionē eliminans errorē ſeu fraudē. Ubiꝟo ꝯtingit errare nec decipi hn̄tē rōem erit neceſſaria lex ſeu ars. Quia inderibꝰ mēſuris ꝯtingūt deceptōes fraudes. In numero ꝟo noͣ. data eſt lex iudicial̓de ponderibꝰ mēſuris: de numero.Itē querendū eſt circa ꝯtractū mutui: ꝗavr̄ lex ꝯcedere vt poſſit dari mutuū ad vſu alieno. ꝙͣuis fratri. Deut. 23º. Sedqueſitū eſt ſupͣ de mandato legis. nonfurtū facies. It ē querit̉ circa ꝯtractūmēdationis ſeu depoſiti. nam diſtinctiōeꝫlegis Exo. 22. Si depoſita pecunia furto ablata eſſꝫ: īueniret̉ fur ille qui receperatdepoſitū. aliqn̄ iudicabat̉ ad duplū. Si ꝟoꝯmēdatū uel depoſitū eſſet iumētū aſinꝰ vl̓bos furto ablatū eſſet: nūꝙͣ iudicabaturniſi ad reſtituēdū damnū. plus puniebat̉ī depoſito amiſſio pecuīe qͣꝫ amiſſio bouis lquis. Sꝫ ꝯtra. plus puniebat̉ furtū bouisvl̓ ouis ꝙͣ furtū pecunie. furtū bouis inqͥntuplū. Furtū ouis in quadruplū. Furtū ꝟopecunie niſi in duplū. Exo22º. Ergo īdepoſito plus debuit puniri amiſſio bouisuel ouis amiſſio pecunie. ℟º in amiſſione depoſiti punit̉ negligentia. In amiſſione ꝟo furti punit̉ audacia. quia in amiſſione pecunie depoſite ſeu ꝯmendate maioraccidit negligentia ſi furto diſtrahat̉: qͣꝫ inamiſſione bouis vel ouis ꝯmēdat e. quia pecunia ſolet dꝫ arciꝰ cuſtodiri vt in archaſub claui qͣꝫ bos uel ouis. minor ē oportunitas furi ad furandū pecuniā ad furā bouē uel ouē. Maior at̄ negligentia ī depoſitorio. amittit pecuniā: qͣꝫ cum amittitboue vel ouē. Itē quia in amiſſione furtipunit̉ audacia malefaciendi. maior aūt audacia ꝯtingit in maleficiis. ubi maior ꝓnitas ibi maior ꝓnitas. ubi maior oportunitasMaior aūt oportunitas eſt ad furandū bo uel que leuiter cuſtodiunt̉ ad furand̓pecunia que artiſſime cuſtodit̉. plus puniri dꝫ fur bouis uel ouis ꝙͣ fur pecunie.Itē querit̉ ſpecialit̓ circa ꝯtractū locationis. vr̄ ꝯtractꝰ locationis ſil̓is eſſe ꝯtractui vſurario. qui locat agꝝ vel domuꝫuel equū: rem ſuā cōmodat: vt accipiat p̄tſortē. Si ergo ꝯtractꝰ vſurariꝰ. ideo peccatūeſt. quia ex mutuo accipit̉ ſupͣ ſorte: vel ſperat̉ accipi. ſil̓is eſt ꝯtractꝰ locationis contractui vſurario. Si ꝯtractꝰ vſurariꝰ ẜꝫ legem illicitꝰ eſt. contͣctꝰ locationis. ℟ºẜm Io. criſo. ſuꝑ illud Math̓. 21. Eiecit uendentes emētes ⁊cͣ. dicentē ſic. Qui agꝝ locat vt agrariā accipiat. aut domū ſuam vtpēſiones accipiat. eſt ſil̓is ei qui pecuniādat ad vſura abſit. Primo quidē: qm̄ pecunia eſt diſpoſita. niſi ad emēdū. Secūdoqm̄ agꝝ habes arādo accipit ex eo frumen. hn̄s domū vſum māſionis capit ex ea. qui locat domū uel agꝝ ſuum vſū darevr̄: quodāmō vr̄ mutare lucro lucrumex pecunia repoſita nullū vſum capit. Tertio ager vel domus veteraſcit pecunia vero. Itē querit̉ circa ꝯtractū ꝯductionismercenarii. de quo dicit lex: eadē die reddet ei preciū. Deū. 24º. Leui. 19º. morabit̉ opꝰ mercenarii tibi apud te vſqꝫ mane. īoꝑis merces. Querit̉ ergo ſi mercenariuſdanificet̉ niſi illa nocte receꝑit mercedem.aut qͥa hꝫ vn̄ ſuſtentet̉: aut qͥa totū tenet̉eadē nocte ſoluere. Nūquid reſtone mercedis tenet̉ etiā reſtituere danum qd̓ paſſꝰeſt. ille qui ꝯduxit mercenariū. Pretēaꝙͣtum tenet̉ reſtituere. dr̄. 34º. eccleſiaſ.Qui defraudat mercedē mercenarii: quieffundit ſanguinē fratres ſūt. iacobi.. dr̄diuitibꝰ Ecce merces oꝑarioꝝ ueſtroꝝ quefraudata eſt a uobis: clamat clamor eoruꝫin aures dn̄i ſabbaoth ītroiuit. ℟º dd̓m tenet̉ reſtituere damnū etiātm̄ qͣꝫtummercenarius ſuſtinuit. Un̄ Leui. 19. ſuꝑ illd̓ facies calumniā ⁊cͣ. Augꝰ Oīa q̄ꝓhibēt̉ꝯmitti in ꝓximū: ad hoc vnū referenda ſūtnoͣ nocebis ꝓximo. dd̓. quātū nocuittm̄ reſtituere debet.Icto de legibus¶iudicialibꝰ circa coīcationem reruꝫ