Ca.XXI

a ⁊ iudicatū eſt de ſingulis ẜmbopera ipſorum. Et infernus⁊ mors miſſi ſunt in ſtagnume ignis: Hęc eſt mors ſecūda.g Et qui non eſt inuentus in lih bro vitę ſcriptus: miſſus e̓ſt īſtagnum ignis. ¶ Ca. XXIT vidi cęlum nouume ⁊ terram nouam. Primmum e̓nim cęlū ⁊ prin ma terra abijt ⁊ maͣre iā nō ē.

a ¶ Et iudicatū eſt de ſingulis ẜm opera ipſorum.Sap̄. vj. b. Non enim ſubtrahet perſonam cuiuſqꝫ dominus:qui eſt omnium dominator: nec verebitur magnitudinem cuiuſqͣꝫ. b ¶ Et infernus ⁊ mors miſſi ſunt in ſtagnumignis. Tertia particula quartę partis capituli: vbi oſtenditdamnationem diaboli cum toto corporeſuo/ vel pęnā quaꝫ habebit ex hoc ꝙ omnes decępit. Dicit ergo: Et infernus ⁊mors: id eſt diabolus: qui vtroqꝫ nomine cenſet̉/ ẜm Augꝭ. xx. libro de ciuitatedei: capl̓o. xv. Dicit̉ enī infernus: qꝛ pͥncipaliter et ꝓprię pęna inferni ei debet̉:quia Eſa. xxx. g. Pręparata eſt ab heritophet .i. pęna inferni creata a prima diequę habuit heri: hęc fuit ſecunda dies/ inqua dicit̉ angelus peccaſſe. Item diciturmors: quaſi mortis auctor. Sap̄. ij. d. Inuidia diaboli mors intrauit in orbem terrarum. Uel infernus .i. omēs impij quifecerunt de cordibus ſuis loca tenebrarūin quibus diabolus dormit. Iob. xl. c.Sub vmbra dormit. c ¶ Et mors .i. diabolus eorum caput. d. ¶M iſſi ſunt: ſimul vtriqꝫ .ſ. ⁊ mēbra ⁊ caput. e ¶ In ſtagnū ignis. Per ſtagnum ſtabilis etꝑpetuitas pęnę ſignificat̉: per ignem acerbitas. Eſa. xxxiij. b.Quis poterit habitare de vobis cū igne deuorante? ecce acerbitas. Aut quis habitabit ex vobis cum ardoribus ſempiter/nis? ecce diuturnitas et ꝑpetuitas. fHęc eſt mors ſecūda. q. d. Cauete vobis a morte prima: quia ex illa ſequit̉ ſecūda. Mors prima eſt peccatum: mors ſecunda ęternum ſupplicium. sͣ. ij. c. Eſto fidelis vſqꝫ ad mortem ⁊ dabo tibi coronaꝫvitę. Et paulo pꝰ: Qui vicerit nō lędet̉ a morte ſecūda. Necſolū diabolus miſſus eſt ibi: immo: g¶ Et qui nō eſt inuētus ſcriptus in libro vitę .ſ. in pagina p̨̄deſtinationis. hMiſſus eſt in ſtagnum ignis: ſicut ⁊ diabolus ⁊ ſui angeli: Qui bene poſſunt intelligi ꝑ infernū: vt ſic fiat diſtinctio:ꝙ per mortem ſignificet̉ diabolus: ꝑ infernum mali angeli: ꝑeos qui nō ſūt inuenti in libro vitę / omnes mali: qui omnes ſimul damnabunt̉ in pęna inferni. Matth̓. xxv. d. Diſcedite ame maledicti in ignem ęternum/ qui paratus eſt diabolo ⁊ augelis eius.¶ Expoſitio Ca. XXIT vidi cęlum nouum ⁊c̄. In hac ſeptima ⁊ vltima viſione agit de innouatione elementorum ⁊ glorificatiōe ſanctorum/ deſcribens merita ꝑ quę ſancti itaglorificādi ſūt/ vt dicit Glo. In p̨̄cedēti em̄ viſiōe ęgit de hisq̨̄ circa iudiciū ⁊ in iudicio ⁊ pꝰ iudiciū ſūt futura circa malos:in hac notat̉ de his q̨̄ poſt iudiciū ſūt futura circa bonos. Cōtinet autē hęc viſio duo capitula: Et diuidit̉ ī quinqꝫ partes.In quarū prima agit de gloria ſanctorū. In ſecūda de dignitate cęleſtꝭ hieruſalē: ibi: Et venit ad me vnus de ſeptēangelis ⁊cͣ. In tertia parte de refectione cęleſtis patrię: ibi:Et oſtendit mihi flumen. jͣ. xxij. capl̓o in principio. Inquarta ad maiorem operis auctoritatem commendat̉ opus ⁊viſio tota a fidelitate ⁊ veritate: ibi: Et dixit mihi: hęc verba fideliſſima ſunt. In quīta vt opus ſollicitiꝰ amplexet̉⁊ puriꝰ et ſinceriꝰ ſine diminutiōe vel augmēto cuſtodiat̉: ſubiūgit excōmunicationē aliqͥd īmutāti: ibi: Cōteſtor em̄ ⁊cͣ.Et ẜm hoc iam patet ꝙ hoc capituluꝫ .xxj. habet duas ꝑtes.In quarum prima agit de gloria ſanctorū. Et dicuntur octoin ipſa. Primo oſtenditur gloria exterior ſanctorum: quā ſcilicet habebunt de innouatione mūdi: quia eo bene vſi ſunt. Secundo deſcribitur gloria ſanctorum/ quā in ſeipſis habebūt:ibi: Et ego iohannes ⁊cͣ. Tertio ne hoc incredibile videret̉ cōfirmat̉ auctoritate ſanctorum patrū qui hoc p̨̄dixerūt:ibi: Et audiui vocē ⁊cͣ. Quarto vt huiꝰ rei teſtimoniū firmius ⁊ certius habeat̉/ cōfirmatur hoc idem auctoritate dei:ibi: Et dixit qui ſedebat in throno. Quinto p̨̄cipit̉ iohāni vt hęc ſcribat ad vtilitatē ſequētiū qui ea ſunt viſuri: ibi:Et dixit mihi ſcribe ⁊cͣ. Sexto ne cōtemnat̉ ⁊ poſtpona-

tur qd̓ ſcripſerit/ oſtendit̉ ei ꝙ cito cōplebunt̉ hęc oīa: ibi: Etdixit mihi: factū eſt. Septimo vt oīs dubitatio amoueat̉:ꝓbat hoc idē ꝑ locum a minori/ ſumptū a potentia dei: qꝛ quicreare potuit/ poterit ⁊ innouare: ibi: Ego ſum alpha ⁊ o.Octauo ſubiungit exhortationē ꝑ cōꝑationē pęnę ⁊ p̄mij: vtoēs ad hāc īnouationē laborēt: ibi: Egoſitiēti dabo ⁊cͣ. Dicit ergo: i ¶ Et vidi cęlū nouū: qͣſi aerē īnouatū/ k Etterra nouā .i. īnouatā. Hęc aūt īnouatio fiet ꝑ illū maximū ignem qui p̨̄cedetfaciē iudicis: ẜm ꝙ dicit Glo. ſuꝑ. ij. Petri. iij. c. Elemēta quattuor qͥbus mūduscōſiſtit ille maximꝰ ignis abſumet. Quidautem ſit ille maximus ignis/ dicit Augꝰxx. libro de ciuitate dei: ca. xvj. ꝙ ille ignis erit conflagratio mundanorum ignium .i. mūdani ignes cōflagrati .i. ſimul ardentes: ſicut diluuiū fuit inundatio mundanarū aquarū. Omnes enī materię ignibiles tūc incendent̓ ⁊ cōburent̉. Ex hocvidet̉ ꝙ aqua om̄ino peribit: qꝛ cū aquanō ſit cōbuſtibilis ſed potius ꝑ ignē euaporabilis/ videt̉ ꝙ tūc nō erit. Pręterea Augꝰ. xx. de ciuitatedei: ca. xvj. dic̄: Cęlū quippe nouū et terraꝫ nouā futuram legimus: de mari autem nouo aliquid me vſpiam legiſſe non recolo. Item hoc idem videt̉ de igne: quia ſubtractis et cōſumptis materiebus ignibilibꝰ deficiet ignis: ẜm illud: Subtraheligna foco protinus ignis abeſt. Sed hoc fiet in illa conflagratione igniū: qꝛ aliter ſemper arderet ille ignis niſi conſumeretur materia ignibilis. Sic ergo videtur/ ꝙ duo elementa ſcilicet ignis et aqua omnino cōſumētur. Et hoc videt̉ expreſſe dicere Glo. ſuper. ij. Petri. iij. c. Quę talis eſt. Nec cuncta intantum abſumet ille maximus ignis vt non ſint: ſed duo intotum conſumet: duo vero in meliorem reſtituet faciem. Solutio. Omnia elementa innouabuntur ⁊ manebunt innouataẜm ſubſtantiam ſuam: etſi pręteribit et deficiet eorum figura.Qualitates etiam eorum manebunt inquātum ſunt .ſ. et noninquātum ſunt agentes vel patientes. Hoc enim .ſ. agere eorum et pari competit hominibus exiſtentibus in ſtatu vitę huius mortalis qͣꝫdiu indigent elemētis ⁊ qualitatibus ſuis: ſedtunc non indigebūt eis. Et hoc eſt qd̓ dicit Augꝰ. xx. de ciuitate dei. ca. xvj. Elemētorum corruptibilium qualitates quęcorporibus noſtris corruptibilibus congruebāt/ ardendo penitus interibunt: atqꝫ illa ſubſtantia eas qualitates habebit q̨̄corꝑibꝰ īmortalibꝰ mirabili mutatione cōueniūt: vt mundꝰ inmeliꝰ īnouatꝰ: aꝑte accōmodet̉ hoībꝰ etiā carne ī meliꝰ īnouatiſ. De hac materia ſatꝭ habes ſuꝑ. ij. Petri. iij. c. ¶¶ Primūem̄: qͣſi bn̄ dixi ꝙ īnouata ſūt cęlū et t̓ra: m ¶ Em̄ .i. qꝛ: Primū cęlū et pͥma t̓ra abijt: a pͥori ſtatu: qꝛ iā ille neceſſariꝰnō erit. Sed qͣre nihil dicit de igne? Solutio. Quia ignis minus habet corruptiōis. ni Et mare iam non eſt. Verū ēẜm priorem ſtatum: quia amaritudo aquę ⁊ groſſitudo auferetur ⁊ remanebit in primo ſtatu ſuo/ meliorato tamen ⁊ innouato. Sed per quid innouabitur ignis: cum plus non aſcendat ille maximus ignis/ qͣꝫ aſcendit aqua diluuij: et illa nō aſcēdit vſqꝫ ad ignē elementū: quia vſqꝫ ad illū nō aſcenderāt oꝑahominū. Itē per qͥd purgabit̉ aqua: cū ipſa nō ſit ignibilis/ ſꝫpotiꝰ euaporabilis per ignem? Solutio. Forte ignis elementum ſeipſo purgabitur et innouabitur: ignis enim virtutē habet purgatiuam. De aqua vero dicit Glo. hic ꝙ eſt dubium dicens: Immutatio aeris et terrę dubitabilis non eſt qͥnper ignem fiet: ſed de aqua dubitatur: nam purgationem inſeipſa habere credit̉. De hac innouatione tamen loquens petrus. ij. Canonica. iij. c. dicit: Elementa calore ſoluentur. Perhoc videtur ꝙ omnia per ignem debeant innouari et aqua etalia. Scd̓m Augꝭ. moralit̓: per mare. ſignificatur mundus:qui ſicut dicit. xx. de ciuitate dei: ca. xvj. Noīe maris ſignificauit hoc ſęculum turbulentum ⁊ procelloſum. Psͣ. Hoc mare magnū et ſpacioſū manibꝰ: illic reptilia qͦrū nō eſt nūerus.G Et ego iohannes

H

sͣ. 13. b.

A

2. Pet̓. .3. c.

Moraliter

Psͣ .103.