Ca.VI
a Uidē̓te qͣlibꝰ litterꝭ ſcripſi vobbis mea manu. Qu̓icūqꝫ enī? volūt placere in carne: hi cō-? gunt vos circūcidi: tm̄ vt cruscis chriſti ꝑſecutionē nō patihant̉. Ne̓qꝫ eī qͥ circūcidunt̉ le
gem cuſtodiūt: ſad volūt vosicircūcidi/ vt in carne vr̄a glo.inrient̉. Mihi aūt abſit gloriarin niſi in cruce dn̄i noſtri ieſuo chriſti: per quē mihi mūduscrucifixus eſt/ et ego mundo.
xeliquid licet. Hęc eſt vltima pars huiꝰ epiſtolę: inad id qd̓ pͥncipalit̓ intendit .ſ. vt nō ſe ſubijciāt lega-coopieruātijs. Et nota ꝙ ex hoc loco vſqꝫ in finē epl̓ę ſcrip9mria manū: ſcriptura .ſ. qͣſi loco ſigilli vtens/ vt ſic magisaat eis quę hic dicunt̉: ⁊ ne crederēt ab aliqͦ qui eos vellet.atliduſeret ꝓpter pſeuqulin ꝑſona eiusalſa ſcribebant̉ eis.g.bqcte qlibus lr̄isſcripſi vobis manuſuea l. obationerona que eſt inſcripio vel ſigillū inſcriſrquis. vel ſicut antiqͥtꝰ in fine lr̄arum ſolebant ſcribere ꝓpriananu loco ſigilli. Ideo dicit. Ecc̄j. xxix. d. Quę habes in manu ciba ceteros. Sed modo omēs noſtrę lr̄ę .i. p̨̄dicatiōes facre ſunt ſine ſigillo .i. oꝑis ꝯfirmatiōe. Et ideo nō credit̉ nobiſſicut nec lr̄is falſis. Et dicit ſignant̉: Uidete: nō audite. Illani predicatio ē efficax q̄ in oꝑe oſtēdit̉ viſui nō ſolū auditui.cia lij. b. Propt̓ hͦ ſciet ppl̓s meꝰ nomē meū in die illa: quiapipſe qͥ loq̄bar ecce aſſum. q. d. talē exhibeo me in oꝑe: qͣlisful in p̄dicatiōe. Abacuk. ij. a. Scribe viſū ⁊ explana ſuꝑtahulas vt ꝑcurrat qͥ legerit eū. Apoct. j. c. Cōuerſus ſū vt viderē vocē quę loq̄bat̉ mecū. b Quicūqꝫ eī. Cōtinuatio. Iōaſcripſi: qꝛ bn̄ erat neceſſarium: Quicūqꝫ enim .i. pſeudo.ciolūt placere/ iudęis. d. ¶ In carnę .i. in carnalibꝰ obſeruātijs. eſhi cogūt vos circūcidi. Actꝭ. xv. a. Quidam deſcēdētes de iudęa docebāt fratres: qꝛ niſi circūcidaminl ẜm morē moyſi nō poteritꝭ ſalui fieri. f ¶ Ut nō patiant̉ab infidelibꝰ iudęis qͥ tm̄ legē eſſe tenendā adhuc credebant.¶Perſecutionē crucꝭ .i. q̨̄ ꝓ cruce/ chriſti/ īfert̉ .j. Corꝭedicamꝰ chriſtū crucifixū: iudęis qͥdē ſcandalū: gētijͣ. d.bus aūt ſtulticiā. Perſecutionē crucꝭ. Iſti enī iudęi ꝑſeq̄bant̉ chriſtianos crucē prędicātes: et iſti p̄ſęudo crucē prędicabāt: vt a chriſtianis emolimētū acciꝑent/ ⁊ cū hͦ circūciſionē: vt ſic euaderēt manꝰ infideliū iudęoꝝ. Vel hͦ dicit iō ꝙ romani imꝑatores legē dederāt vt oībꝰ iudęis liceret vti ſacrificijs ſuis. Un̄ oēs circūciſi licet eſſent chriſtiani: reputabant̉iudęt: nec ꝑſeq̄bant̉ eos gētiles. Alij aūt chriſtiani qͥ nō erantcircūciſi cogebant̉ adorare idola. Un̄ ꝑſeudo ſuadebant iſtisgalathis vt circumciderent̉ ſub ſpe euadendi illā ꝑſecutionemꝯgaudēdo ritui iudęoꝝ. Sed licet ſic dicerēt ob hͦ monebanteos / ne ꝑſecutionē paterent̉ ꝓ p̨̄dicatiōe crucꝭ ꝓpter quā dabatur eis emolumētū tꝑale. h ¶ Neqꝫ enī qui circūcidūt̉qͣſi nō debetꝭ eis credere: qꝛ ipſi hͦ p̨̄dicāt ⁊ tn̄ nō cuſtodiūt. Ethͦ ē. Neqꝫ eī qͥ circūcidūt̉ legē cuſtodiūt .i. onꝰ alioꝝlegaliū nō cuſtodiūt: ⁊ tn̄ tenēt̉. s. v. a. Teſtificor oī hoī circūcidēti ſe: qꝛ debitor ē vniuerſę legꝭ faciēdę. Vel i ¶Legem:cuſtodiūt .i. decem pręcepta legꝭ q̨̄ ſine fide/ ſpe ⁊ charitate nō pn̄t cuſtodiri. k ¶ Sꝫ volūt vos circūcidi vt incarne vr̄a .i. in carnali circūciſiōe. l Glorient̉/ apud iuueos: qꝛ .ſ. faciūt multos ꝓſelytos. Mat. xxiij. b. Uę vob̓ ſcripe ē phariſęi qͥ circūitis mare ⁊ aridā vt faciatꝭ vnū ꝓſelytū.NMihi aūt ⁊cͣ. niſi in cruce dn̄i nr̄i ieſu chriſti. ij.coti. xiij. a. Nā etſi crucifixꝰ ē ex īfirmitate: ſꝫ viuit ex ꝟtute.o ¶er quē .ſ. chriſtū crucifixū. pMihi mūdꝰ crucifitus e. i. ea q̨̄ mūdi ſūt .ſ. delectatiōes mihi crux ſūt ⁊ ecōuerioi en̄ Bern̄. Qui raptꝰ ē vſqꝫ ad tertiū cęlū: crux illi ē oē cuinūdꝰ inhęret ⁊ his adhęret q̨̄ mūdo crux eſſe vident̉: Ꝙͣͣuisin vbis his nō incongrue poſſit intelligi crucifixū ei mundumſeputatione ipſum ꝟo mūdo crucifixū cōpaſſiōe. Crucifixūeſt mnūdum videbat obligatiōibꝰ vitiorum: et ipſe crucifigedat ꝑ cōpaſſiōis affectū. Moralit̓ m¶Mihi autē abſitgtoriari niſi ī cruce. In tribꝰ maxīe q̨̄ ſūt ī cruce gloriādūpauptate/ amaritudīe/ vilitate. Sꝫ qͥdā gl̓iant̉ de pauꝑtate:biūt aūt amaritudinē. Alij aūt gloriant̉ ī pauꝑtate ⁊ amarindine: ſꝫ vilitatē ſuſtinere nō pn̄t/ vt ſint cū chriſto opprobriūadim ⁊ abiectio plebis. Chriſtꝰ illa tria ī cruce ſuſtinuit: Nu
dus enī pepēdit ī cruce. In nuditate pauꝑtas/ in ſuſpenſioneamaritudo in cruce vilitas oſtēdit̉. Thren̄. iij. c. Recordarepauꝑtatꝭ meę: ecce pauꝑtas: et trāſgreſſiōis meę .i. exceſſusqͥ in me cōpletꝰ ē cū tam vilit̓ fuit crucifixus. De hoc exceſſuLucꝭ. ix. d. Erāt aūt moyſes ⁊ helias viſi in maieſtate ⁊ dicebāt exceſſū quē completurꝰ erat ī hieruſalē: Abſinthij ⁊ fell̓:ecce amaritudo. R.Mihi autē abſitgl̓iari. Tria q̨̄dā ꝑcipua ī oꝑe nr̄ę ſalutis ītueor: formā humilitatꝭ qͣ ſemetipſūdeꝰ exinaniuit: charitatis mēſurā: quā vſqꝫ ad mortē crucis extēdit: redēptiōis ſacramentū: quo per ipſam mortē quā ꝑtulit abſtulit mortē noſtrā. Hoꝝ duo pͥma ſine tertio ſunt ac ſi ſuper mare pingas.n ¶ Niſi in cruce ⁊cͣ. Bern̄. Ergo crux amari pōt ⁊ habetgloriationē: ita ſi ſit qͥ colligat ſuꝑ lignū crucis/ vitā gemīat:crucifigat iocūditatē oleū lęticię ſtillat balſamū ſudat ſpūalium chariſiuatū. Item Hugo d̓ ſanc. vic. In cruce chriſti gloriatio: in cruce dextri latronis ꝯſolatio: ī cruce ſiniſtri ꝯfuſio.In prima pęna ſine culpa ⁊ poſt gloriatio. In ſcd̓a pęna proculpa: ⁊ poſt remiſſio. In tertia pęna pro culpa: ⁊ poſt damnatio. Et infra. Si ꝓ culpa pateris erubeſcere: ſi ſine culpagloriare. Latro vis magis eſſe qͣꝫ chriſtꝰ: et forte ſiniſter blaſphemator non forte confeſſor. Tu enim pro culpa pateris:non agnoſcis nec iudicem veneraris: ſi ſaltem dexter fuiſſesculpam humiliter agnoſceres patienter penam proferres etmox veniamoppoſitum peccat: ſed nonne ſine peccato poteſt quis diligere magis beatum petrum qͣꝫ patrem ſuum? ⁊ conſtat ꝙ ſic.Soluunt ergo ẜm primam opinionem: Ad hoc qd̓ hic dicit̉:Pari dilectiōe .i. ſimiliter. Et habetur ſimile: Sap̄. vj. b. Puſillum ⁊ magnum ipſe fecit ⁊ ęqualit̓ eſt ei cura de oībus. Similiter illud Deut̉. Ęque diligēdi ſunt .i. ſimilit̓. Ad illud: Aliquis poteſt plus diligere beatū petrū: Verum eſt: qꝛ ille ordoattendit̉ omnibꝰ alijs circūſtantijs paribꝰ. Tn̄ in libro de doctrina chriſtiana/ videt̉ eſſe quędā auctoritas aꝑte cōtra hoc:nō diliges te ⁊cͣ. Sed retractata eſt in pͥmo libro retractationū. Inuicē mēbra: Eph̓. iiij. f. Eiuſdē mgr̄i: qꝛ dicit̉ Matth̓.xxiij. a. Vnꝰ eſt mgr̄ vr̄. In quo pręponendi ſunt iuſti: ergo ſihabeam patrē malū ⁊ vicinū iuſtū ⁊ vterqꝫ ęqualit̓ indigeatcitiꝰ debeo impēdere bn̄ficiū iuſto qͣꝫ patri meo malo. Sol̓.Eſt impenſa quędā temꝑaliū quędam ſpūaliū. Scd̓m impenſam temꝑaliū potius debeo ſubuenire pr̄i meo malo qͣꝫ vicino iuſto. Scd̓m impenſam ſpūaliū vt eſt prębēda vel promotio in eccleſia dei: potius debeo ſubuenire iuſto qͣꝫ patri velfratri iniquo. Da miſericordiam. Eccͣj. xij. a. Alia littera: Damiſericordiā. Ideo bene quia peccator eſt: qd̓ faciunt quidāhiſtrionibꝰ: quia ſunt hiſtriones: ⁊ eis qui adducūt ſibi meretriculas. Pręputio p̨̄ferebat: id eſt oſtendebat legis nouę pręcęptoꝝ .ſ. Non occidere. Exo. xx. b. Quę niſi in charitate ⁊cͣ.adimpleri non pn̄t. Sed quilibet tenetur ad iſta decem pręcę.pta ſine quātitate: ẜm ꝙ ſunt pręcępta: Cum enī dicit: Diliges dn̄m deum tuum ⁊cͣ. modus non eſt in pręcępto niſi habenti charitatem. Qd̓ autem dicitur hic ītelligit̉ de impletione meritoria. Multos proſelytos. Hi erant conuerſi de gentibus qui recipiebant circumciſionem. Nota Glo. Ecce vnde mūdi plioſophus erubuit: ibi paulus theſaurum reperit ⁊cͣUnde. j. Corꝭ. j. d. Prędicamꝰ chriſtum crucifixū: iudęis quidem ſcandalum ⁊cͣ. Et ī eodem. Chriſtum dei virtutem ⁊ deiſapientiam. Nota Glo. Ideo eī crux chriſti ⁊cͣ. vſqꝫ ibi: Diligat. Roma. j. b. Non erubeſco euangeliū. Vnde dominꝰ pręuidens ꝙ multi debebant erubeſcere crucem dixit Lucꝭ. ix.c. Qui me erubuerit coram hominibus: erubeſcam et ego eūcoram patre meo. Sub velamine. j. Corꝭ. x. c. Hęc omnia in figura contingebant illis. Dominus geſtans. Ioh̓. xixc. Eſa. ix. b. Factus eſt principatus eius ſuper humerumeius: id eſt crucē
ExpoſitioGlo.
A