EpiſtoleadCorinthiosprime
gata eſt legi: quāto tꝑe vir eiꝰviuit. Ꝙ ſi dormierit vir eiꝰ:ꝫliberata eſt a lege: cu̓i vult/ nubat: tm̄ in domino. Be̓atiorē autem erit ſi ſic ꝑmanſerit ẜmt meū ꝯſiliū. Puto autem ꝙ ⁊s ego ſpiritū dei habeam.Ehis a̓u ¶ Ca. VIII.d Atem quę idolis ſacrifi¶ cātur ſcimus: quia omnes ſcientiam habemus. Scikentia inflat: charitas v̓o ędifi
redit. a ¶ Liberata eſt a legę/ viri .i. a matrimonio: quo ligata erat cū viro quaſi per quādā legē. Ro. vij. a. Quę ſub viro eſt mulier viuēte viro ⁊cͣ. Propter hoc aūt dixerūt apoſtoli dn̄o Mat. xix. b. Si ita eſt cauſa hominis cū vxore non expedit nubere. Ibidē. a. Qd̓ deꝰ coniunxit homo nō ⁊c̄. a ¶ Liberata eſt: ergo vxor lacari ſi nupſiſſetnō potuiſſet repeti. b ¶ Cui aūt vult.Gen̄. xxiij .ſ. Vocemus puellam ⁊ quęramus eiꝰ voluntatem: c ¶ Tm̄ in dn̄o:id ē cū fideli. Similit̓ alligato legi quātotꝑe vxor eius viuit. Et correlatiue vir alligatus eſt vxori quāto tꝑe ipſa viuit. Hāccorrelationē multi volunt/ ſꝫ cōuerſam nolunt. Nolunt em̄ aliquo mō ꝙ eccl̓ię ⁊ p̨̄bendę recedant ab eis: immo vt verius loquar nullo mō ꝑmittunt redditus a ſe diſcedere: ſed ipſi ſemꝑ illis abeſſe ⁊ in ſedealios ligare: īmo alios meliores ſibi alligare: Quibꝰ dicit̉ Malach̓. ij. c. Dn̄s teſtificatus eſt inter te ⁊ vxorem pubertatꝭtuę quā tu deſpexiſti. Qn̄ magꝭ prouectifiunt parochias ſuas dimittūt. d¶ Beatior aūt erit ſi ſic .i. in viduitate ẜm ꝯſiliū meū qd̓ nō ē hūanū: ⁊ ſic non ſpernēdū: ſꝫ diuinū: f ¶ Aūt .i. qꝛ. e ¶ Puto ꝙego/ ſicut alij: gͦ ¶ Spiritū dei habeam. ⁊ ita in hoc conſilio ſicut in alijs debetis mihi credere: qꝛ qd̓ loquor auctoritate ſpūſſancti loqͦr. ij. Corꝭ. xiij. a. An experimentū q̨̄ritis ⁊cͣ. ij.Corꝭ. v. d. Legatiōe fūgimur deo exhortante ꝑ nos ex bonitate. Notandū ꝙ verbum putandi ſicut ⁊ forſitan qn̄qꝫ notanteuentū: vt Ioh̓. v. g. Si crederetis moyſi forſitan crederetis⁊ mihi: Qn̄qꝫ admirationem: Luc̄. xij. e. Quiſputas eſt fidelisdiſpenſator ⁊ prudens: quem cōſtituet. Quādoqꝫ libertatemliberi arbitrij. Lucꝭ. xx. c. Forſitan verebuntur filium meum.Quandoqꝫ ponitur in ſignum increpationis: Ioh̓. viij. c. Sime ſciretis forſitan patrem meum ſciretis. Sic ponitur hocverbum/ puta. q. d. increpo vos ꝙ putatis me non habereſpiritum dei.ꝙ primę nuptię dicunt̉ tm̄ inſtitutę a dn̄o: qꝛ expreſſe inuenit̉in ſcriptura ꝙ dominꝰ inſtituit: vt in Gen̄. de adam: ſed de ſecundis non exprimit̉. Secūdę ꝟo etiā in pręſēti: nō ſolū in futuro: carent gloria .i. benedictione. Loquit̉ de ꝯſuetudine quarundam eccl̓iarum in quibus de ſecundis nuptijs nihil fit niſiꝙ cōſentiūt mutuo: ſed hic ęqualis benedictio eſt ſicut in primis. Satis oſtendit ⁊cͣ. per hoc ꝙ dicit beatior erit: qꝛ omnecomꝑatiuū relinquit poſitiuū ſuū. Vnde per hoc relinquit̉ ꝙbtā ꝟgo q̨̄ iterū alia vice nubit. Cataphrygarū ⁊ nouatianoꝝQuidā iſtorū dicunt omnes nuptias eſſe peccatū. Tertulianꝰiſte fuit valde eloquens: ⁊ quędā compoſuit in ſacra ſcripturaUn̄ ſuꝑ Dan̄. ix. g. vbi d̓r d̓ hebdomadibꝰ/ habet̉ quędā Glo.ipſius: Et in epiſtola ad hebręos d̓r ꝙ aliqui crediderūt ꝙ ſcripſit eam ꝓpter ſubtilitatem ⁊ pulchritudinē tractandi eam: ſꝫprimo/ poſtea fuit hęreticus. Quis audeat diffinire. Eccleſiadiffiniuit ꝙ pranſus nō debet aliqͥs diuina celebrare: nec etiācōicare niſi in magna neceſſitate. Sol̓o. De hmōi neqꝫ debetquis aliquid diffinire ꝓpria auctoritate: ſꝫ ſpirituſſancti cuiusinſtinctu ſic faciendū pręcepit. Chriſtꝰ magiſter: Ioh̓. xiij. b.Septemuirā ml̓ierem. Matth̓. xxij. c. Nō dubitat apoſtolꝰ.gͦ ſciebat ſe habere ſpiritū dei: ⁊ reuera ſciebat .i. vęhement̓ p̨̄ſumebat ſciētia experientię. Si me ſciretꝭ. Ioh̓. viij. c. Putasīueniat fidē. Luc̄. xviij. b. Nō opinat̉ deitas .i. non on̄dit̉ opi¶ Expo.Ca.nari.VIIIEhis aūt quę idolis. In tribus pręcedētibus capl̓isFęgit apoſtolꝰ contra luxuriā vt iura matrimonij ſtatueret. In his quattuor ſequentibꝰ agit contra gulam vtin fine ſtatuens ⁊ cōmendans euchariſtię ſacramētū. In hocaūt capitulo arguit apl̓s corinthios de idolothitis: nō qꝛ idolothita com edere pctm̄ eſſet vel malum in ſe: ſꝫ qꝛ ſcandalięabant̉ infirmi. Diuidit̉ aūt hoc capitulū in quattuor ꝑtes. Inprima parte laudat apl̓s ſcientiā corinthiorū qua ſciebant carnem non pollui ab idolo ligneo vel lapideo: ſed modū ⁊ vſum
ſcientię vituperat: quia non ſeruabant famā ſuam: dum videbant̉ idola venerari cōedentes idolothita .i. idolis immolata.In ſecunda ꝑte docet nō eſſe niſi vnū deum qui ſolus honoradus ⁊ venerandꝰ eſt: ibi: Scimꝰ qꝛ nihil eſt idolū. Intertia oſtēdit exemplo eorum aliquos iam peccaſſe: ibi: Quidācū cōſciētia idoli. In qͣrta mouet omnē materiā ⁊ occaſionem ſcandali tollere:Ibi: Uidete aūt ne forte Dic̄ gͦ. h¶ De his aūt. Hic ē qͣſi titulꝰ capituli qͣſiNos ¶ Scimꝰ. Quoſdā rep̄hēdit eisſe annumerās: qui cum ſcirēt diſcretionēnon eſſe faciendā: ſed omnia eſſe mundacomedebant īmolata idolis in idolio: coram infirmis in fide qui neſciebant cibosita eſſe īmūdos. Vnde in exemplo illorūinfirmi cōmedebant illas in idolio in veneratiōe idoli/ credētes ꝙ ſic facerēt illi: autſi nō cōedebāt ꝯfundebant̉ corā gentibꝰſuꝑ hoc: ¶ Sciētia inflat: charitasędficat. q. d. licet ſciatis immolata idolis: non ob hoc eſſe immunda ad comedēdum: ⁊ ex hoc ſuꝑbitis cōparatione ignorantiū: hoc tn̄ ꝓpter charitatē quā debetis habere ad proximos non debeatis comedere: quia ſic deſtruitis illos qͥ edificandi eſſent a vobis. Scīa inflat. Beatꝰ Bern̄. Cibus indigeſtus corpus corrumpit: ⁊ inflatū hydropicum facit: ſi digeſtus fuerit/ nutrit: ita ſcientia ſtomacho animę ingeſta ſi nōfuerit igne charitatꝭ decocta: malos humores generat: Et nūquid mali mores mali humores? Hic ſolet quęri quare ſcientia inflat/ non charitas: ſꝫ charitas ędificat: qꝛ ex charitate incidit homo qn̄qꝫ in eiationē: ⁊ iſta inflat: Pręterea ſcientia donum dei eſt ſicut ⁊ charitas. Et dicunt quidā ꝙ ſola ſcientia nōpoteſt eſſe ſine elatione: ſꝫ charitas poteſt: Sꝫ hec ſolutio mala eſt: qꝛ ſcientia quę inflat non ſemꝑ inflat mortaliter: ſꝫ qn̄qꝫvenialiter: charitas aūt nō bene poteſt eſſe cum elatione in veniali. Propter hoc aſſignari poſſunt quinqꝫ rōnes quare ſciētia inflat ⁊ nō charitas: Quia ſcīa magis manifeſtā ſe exhibethabēti qͣꝫ charitas: Eccͣs. ix. a. Neſcit hō vtrū amore an odiodignus ſit: nullus aūt inflat̉ aūt ſuꝑbit de eo qd̓ neſcit ſe habere. Eccͣs. ij. c. Vidi ꝙ tātū pręcederet ſapiētia ſtulticiā quantum differt lux a tenebris: qꝛ ſicut lux ſeipſam manifeſtat oculis: ita ſcientia animę ſiue oculo intellectus. Scd̓a ratio eſt: qꝛqͥcūqꝫ vult habere charitatē habet eā ſine labore: ſꝫ non ſic deſcīa: īmo cū magno labore ⁊ difficultate acquirit̉. De tali autem ſępe ſuꝑbit homo: ſꝫ de eo qd̓ habet ad libitū ſuū quis ſuperbiret? Ecc̄j. vlt̓. c. Colluctata ē anima mea cū illa. Tertiaratio eſt: qꝛ ſcientia habentem reddit honorabilē hominibusqd̓ charitas nō immo vt ſępe facit haberi pro vili: Ecc̄j. xj. a.Sapientia humiliati exaltabit caput eius ⁊cͣ. Quarta rō eſt:qꝛ quilibet erubeſcit ignorantiam ſuā: ⁊ multi gloriant̉ de pecI cato ſueh ¶ De his aūt ⁊cͣ. Supra ęgit de nuptijs: hic agit de idolothitis: qd̓ d̓r ab idolo: ⁊ thicā gręce qd̓ eſt ferrū qͦ fit cauterum. Un̄ idolothitū qͣſi idolo cauteriatū ſiue ſignatū: ſicut incontrariū in dedicatione fiunt cruces in pariete ad ſignificandū ꝙ in noīe crucifixi dedicata eſt. Ex creatione munda. Tituj. d. Omnia munda mundis/ coinquinatis aūt ⁊ infidelibꝰ nihil eſt mūdū. In idolio: templo idoli. De his prędictis docuivel de his prędictis ſcriptis edocui: vel de his prędictis quęſitis docui. Ꝙ licet ea comedere. Ctonra: Deūt̓. vij. d. Noſiinferes qͥppiā ex idolo in domuꝫ tuā: ne fias anathema ſicut eillud eſt quaſi ſpurcitiā deteſtaberis ⁊cͣ. Itē Act̉. xv. e. Hocviſum ē ſpūiſctō vt abſtineatꝭ a cōtagionibꝰ ſimulacrorū ⁊c.Itē Ezech̓. iiij. d. Morticiniū ⁊ laceratū a beſtijs nō cōedetSol̓o. Licet om̄ia comedere quę natura non ꝓhibet: ſꝫ nō cūveneratiōe idoli: qd̓ ꝓhibet apl̓s: ⁊ p̨̄dictę auctoritates. Quita aūt ꝓhibita ſūt iudęis in onꝰ ⁊ repręſſionē: Nūeri. xxv. a.Uocauerūt eos ad ſacrificia ſua: at illi cōederūt ⁊ adoraueruideos eorū. Act̉. x. c. Qd̓ deus purificauit/ tu ne cōmune dixeris. Nec ſufficienter ſcire dicit. Contra per Glo. paulo ſupeF xiiis: xpti
5
z1. q. i. c. finali
A
De. renū. c. niſi.§. pro defectu
Quarflat ⁊ ī chi
i
ExpoſitioGlo. 32
ExprlūGo.