Druckschrift 
7 (1502)
Einzelbild herunterladen
 

EpiſtoleadRomanos

ctō. Sꝫ qꝛ ſex/ īnuit auccͣitatē ⁊ potētiā q̨̄ attribuit̉ pr̄i: li ꝑ ſapientiā et artē quę filio: li in conſeruationē quę ſpirituiſancto.Ideo dicit̉ in illis p̨̄poſitiōibꝰ on̄di trinitas ꝑſonaꝝ. Sicut ſabelliꝰ: qͥ dicebat/ ꝙ qn̄ vult eſt pater: qn̄ vult eſt filiꝰ: qn̄ vult ēſpūſſanctꝰ: nō trinitas niſi tm̄ in noībꝰ/ qn̄ ſic noīat̉ deꝰ: vl̓ qn̄ſic: hęc ē hęreſis ſua. Sꝫ nota ꝙ hoc nomē pater qn̄qꝫ eſt nomē eēntiale: ⁊ ſic dicit̉ pater rcauſatiue: qn̄qꝫ eſt nomē relationis: ⁊ ſic ſumit̉ ꝑſonalit̓ ꝓ tertia in trinitate ꝑſona. Sil̓r hęc appellatio ſpūs ſancti qn̄qꝫ ſumit̉ orationalit̓: ⁊ tunc ſignat diuinā eſſentiā: ⁊ dicit̉ de tribꝰ ꝑſonis: qn̄qꝫ ſumit̉ dictionaliter: etſic eſt nomē ꝑſonę: ⁊ eſt de genere relatiōis. Cū audimꝰ oīa eēex deo oēs vtiqꝫ naturas ītelligere debemꝰ. Sꝫ actiōes malęnō ſūt naturales/ ſꝫ volūtarię: gͦ nō ſūt ex deo. Itē pctā naſcūt̉ex volūtate peccātiū: hoc non eſt rōne deformitatis: qꝛ ip̄a nihil eſt: gͦ intelligit̉ rōne actiōis: gͦ actio illa inqͣꝫtū actio nō eſt ad̓o/ ſꝫ a volūtate peccātiū. Hoc bn̄ ꝯcedūt illi qͥ dicūt ꝙ nō oīsactio eſt a deo. Sꝫ hęc eadē auctoritas videt̉ eſſe ꝯͣ eos: qꝛ ſil̓ractiōes bonę nō ſūt naturales/ ſꝫ volūtarie: gͦ nō ſūt a deo: eadē rōne qͣ nec malę. Sol̓. Aliqͥd dr̄ eē naturale dupliciter. Unomō ſiue qꝛ ip̄ꝫ ē a natura: qꝛ eiꝰ pͥncipiū ē a natura. Alio mō dinaturale: qꝛ ꝯẜuat naturā: ſic boa actio ē natural̓: mala ꝟo nōqꝛ deſtruit naturā: ẜm iſtos qͥ dicūt ꝙ oīs actio ē a deo. Dicēdū ꝙ ſolutio īnuit̉ ī hͦ qd̓ dr̄: Intelligere debemꝰ. Naturalę dr̄duplicit̓: cuiꝰ pͥncipiū ē a natura: ⁊ ꝑ modū naturę. Alio mō cūpͥncipiū ē a natura/ ſꝫ nō ꝑ modū naturę. Verbi gr̄a: Generareē a natura ⁊ ꝑ modū naturę. Itē libeꝝ arbitriū ē pͥncipiū naturale/ ſꝫ n̄ ꝑ modū naturę: qn̄ gͦ qͥs peccat: ibi ē actio q̨̄ ē a liberoarbitrio: ẜm qd̓ ip̄m ē natura: licꝫ ſit pͥncipiū ip̄iꝰ nō ꝑ modumnaturę/ ſꝫ volūtatꝭ. Priuatio aūt ſiue deformitaſ ē a libero arbitrio: nō īqͣꝫtū libeꝝ arbitriū ē a natura/ ſꝫ īqͣꝫtū ip̄m ē a nihilo.Cū gͦ dr̄: ex deo nō ſūt pctā/ ſumit̉ nō ꝓ actiōe tm̄ nec ꝓ deformitate tm̄/ ſꝫ ꝓ actiōe deformata: q̨̄ inqͣꝫtū huiuſmodi nō eſt adeo: ſꝫ a nihilo: qd̓ nō eſt a deo. Ex volūtate peccantiū: inqͣꝫtūvolūtas ſcꝫ habet admixtū malū. Et cū ī deo ſint oīa: vt ī cauſa efficiēti exēplari ⁊ ꝯſeruāte. Ex hoc relinquit̉ ꝙ mali hoīesſint in deo: alit̓ nihil eſſet dictū: gͦ eadē rōne pctā ſūt in eo. Sꝫtūc q̨̄rit̉: vtꝝ ſint in deo vt in cauſa efficiēte: ⁊ tūc deꝰ peccaret:aut vt in exēplari: ⁊ ſi hoc: gͦ pctm̄ inqͣꝫtū pctm̄ imitat̉ deuꝫ ſic̄exēplatū exēplar: gͦ peccādo imitamur deū: ⁊ ſic aſſimilamur:ſꝫ deo nō aſſimilamur in pctīs: gͦ pctm̄ nō eſt in deo vt in exemplari. Itē peccatū nō eſt in deo vt in cauſa materiali vel finali:cōſtat: nec videt̉ ꝙ aliqͦ mō eſſendi in. Sol̓. Malꝰ hō eſt ī deoinqͣꝫtū eſt hō nō inqͣꝫtū eſt malꝰ: ⁊ iō nō inqͥnat eū. Sil̓r malaactio nō inqͣꝫtū mala eſt/ a deo eſt. Scd̓m aliā opinionē q̨̄ dicitꝙ nō oīs actio eſt a deo/ mala actio nō eſt in deo. Sꝫ ꝯtra ſuꝑEſa. xxxviij. dicit̉ ꝙ ꝓphetę videbāt in ſpeculo ęt̓nitatis populi pctā: ſꝫ quō viderēt ea ibi niſi ibi eſſent. Sol̓. Sicut pctm̄ſiue malū nō eſt niſi in bono: ſil̓r nō reſultat in ſpeculo ęt̓nitatꝭniſi ꝑ bonū: ſicut qn̄ aliqͥs videt truncationē naſi in ſpeculo: fnō eſt qꝛ ibi ſit aliqͣ idea ipſiꝰ trūcatiōis: ſꝫ qꝛ ibi videt portionē cui deficit aliqͥd naſi. Attīgit oīa .i. licet mūdꝰ ſit: Sap̄. vij.d. Propter ſuā mundiciā: q̨̄ oīno pura eſt ⁊ imꝑmixta nō habet ꝯtrariū: nec pōt corrūpi: ſi aūt poſſet corrūpi refugeret illud: ⁊ iō nihil refugit/ ſꝫ oīa attingit. Ex ip̄o em̄: qꝛ ex ipſo eſſevt freq̄nter ſumit̉ eſſe vt a cauſa efficiente: de aūt qͣſi cauſā materialē notat: licet ꝯuocet efficientē/ non ſignificat penitꝰ: quiade connotat amplius: Non autem de ipſo. Augꝰ in. xij. libroconfeẜ. Dn̄e de nihilo feciſti om̄ia: qꝛ ſi de ſb̓ſtātia tua feciſſes/eſſent idē qd̓ filiꝰ tuꝰ. Quia nō de ſubſtātia ſua: ſi chriſtꝰ nō eſtde ſubſtātia ſpūſſancti: gͦ falſo dicit̉ ꝯceptꝰ de ſpūſancto. Sol̓.Nō diceret̉ bn̄ demōſtrato ieſu: iſte hō eſt de ſpūſctō: tn̄ dicit̉bn̄: ꝯceptꝰ eſt de ſpūſancto. Cuiꝰ rō eſt: qꝛ hęc p̨̄poſitio/ de ſūpta cū termino ſignificāte ſubſtātiā: notat cauſam materialē: ⁊ille hō nō eſt materialit̓ de ſpūſctō: ſūpta aūt cū ꝟbo ſignificāte oꝑationē/ notat cauſam efficientē: ⁊ iō bn̄ dicit̉ ꝯceptꝰ eſt deſpūſctō. Ex ip̄o eſt domꝰ: li ex notat cauſam efficientē. Sꝫ filiꝰde ip̄o: li de notat cauſam materialē ⁊ efficientē. Intellectu cōſpicientes. sͣ. j. c. In illa em̄ trinitate ſūma eſt origo oīm rerū.Hoc dicit qͣꝫtū ad patrē qͥ eſt pͥncipiū filij ⁊ ſpūſſctī ⁊ oīm creaturarū. Et in hoc notat̉ ꝓprietas patris q̨̄ eſt innaſcibilitas.Perfectiſſima pulchritudo. Hoc dicit qͣꝫtū ad filiū. Beatiſſi-

ma dilectio: hoc dicit qͣꝫtū ad ſpiritūſanctū cui attribuit̉. Bonū aūt eſt cuiꝰ app̄hēſio eſt delectabilis: ⁊ ideo cū ibi ſit ſumma bonitas: ibi eſt ſūma ⁊ beatiſſima delectatio. Licet aūt hectria ita dicant̉ ꝑ appropriationē: tn̄ ꝓprie dicit̉ pat̉ ꝑfectiſſimapulchritudo ⁊ beatiſſima delectatio: ⁊ filius delectatio beatiſſima: ⁊ ſpūſſanctꝰ ꝑfectiſſima pulchritudo: Primū autē ꝓprienō appropriate dicit̉ de pr̄e. Itaqꝫ illa tria .i. illę tres ꝑſonę: ⁊ ēli tria adiectiuū ſubſtantiuatū. Sil̓e in pͥmo libro de doctrinachriſtiana: Pater ⁊ filiꝰ ⁊ ſpūſſanctus ſūt tres ꝑſonę qͥbꝰ fruēdū ē. Sꝫ obijcit̉. Tres res: gͦ aliud ⁊ aliud. Nō ſeqͥt̉. Oeterminari .i. diſtingui. Singula .i. ſinguli. Sūt ī ſingl̓is .i. pater ē ī filio ⁊ in ſpūſctō: ⁊ filius in pr̄e ⁊ ſpūſctō: ⁊ ſpūſſanctꝰ in vtroqꝫ.Oīa .i. potētia/ ſapiētia ⁊ bonitas. In ſingulis .i. ī pr̄e ⁊ filio ⁊ſpūſctō. Singula in oībꝰ .i. nihil eſt in vno qd̓ nō ſit in alio: qͥapater eſt potētia: ſapiētia bonitas: ⁊ filiꝰ ſil̓r: ⁊ eodē mō ſpūſſāctus. Et vnū oīa .i. potētia/ ſapiētia bonitas ſūt vnū eſſentia.Nō gͦ ꝯfuſe .i. nō indiſtincte. Propter patrē: qꝛ li ꝓpter notatauctoritatē q̨̄ attribuit̉ patri. Per ip̄m ꝓpter filiū: cui attribuitur ars: ⁊ ſapiētia q̨̄ attribuit̉ filio. In ip̄o ꝓpter ſpiritūſanctū:cui attribuit̉ bonitas qͣ oīa cōſeruant̉ in eſſe: ⁊ li in notat cauſāꝯſeruatiuā. Hic addita eſt q̨̄dā notula beati hilarij: hęc ſcꝫ. Hilariꝰ. vij. li. de trini. Eſſe nō eſt accidēs nomē deo/ ſꝫ ſubſiſtensꝟitas ⁊ manēs cauſa ⁊ naturalis generꝭ ꝓprietas. Eſſe nō ē accidēs nomē d̓o: Dixerat Apl̓s: Ex ip̄o ⁊ ꝑ ip̄m ⁊ ī ip̄o ſūt oīa.Sꝫ ſi oīa habēt eē ex ip̄o ⁊cͣ. gͦ ip̄e deꝰ multo magꝭ habet eē: ꝓpter hͦ on̄dere adducta eſt hic hęc auctoritas. Dicit gͦ: Eſſe noeſt accidēs deo: nā accidens eſt qd̓ adeſt/ in quo oſtēdit̉ ꝙ nonſuꝑfuit: ⁊ qd̓ abeſt/ ī qͦ on̄dit̉ nō ſꝑ fore: ſic nō ē eē dei: ī d̓o: ſꝫ oīscreatura ſic habet eſſe ꝙ nō ſꝑ fuit: ⁊ ſic eſſe accidit cuilibet creaturę/ ⁊ nō deo. Sꝫ ſubſiſtēs ꝟitas. In alijs eſt eſſe deficiensvanitas. Un̄. jͣ. viij. d. Uanitati om̄is creatura ⁊cͣ. Inde ē ꝙeſſe pōt ei: abeſſe aūt angelis: qͥ ſi ꝓprię naturę relinq̄rent̉/ vaneſcerēt: ſic nō eſt eſſe in deo/ ſꝫ in alijs. Un̄ cauſa eſt in alijs nōmanēs/ ſꝫ trāſiēs in cauſatū: ⁊ hͦ ꝑ ſui diminutionē. Naturalisgenerꝭ ꝓprietas. q. d. ſicut ꝓpriū nō pōt abeſſe ⁊ īeſt ſoli: ita eēdiuinū eſt īſeꝑabile a deo ⁊ actu ⁊ potētia ⁊ ītellectu: ⁊ illud ꝓpriū ſibi retinet/ nulli alij cōicās. Oīs aūt creatura habet eē ꝑmodū cōis accidētꝭ: qꝛ abeſſe pōt qͣntū ī ip̄a ē: ⁊ ab alio habet⁊ alij ſibi cōicāt. Propͥetas. Vn̄ Exo. iij. d. Qui ē miſit me advos .i. ille cuiꝰ eē ē ꝓpriū. Pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpūſſctī demōſtrat̉ ęqͣlitas: ꝑ hͦ ꝙ hęc oīa ex ip̄o ⁊ ꝑ ip̄m ⁊ ī ip̄o pn̄t d̓ qͣlibꝫ ꝑſona diciqd̓ ē qꝛ vna ⁊ eadē eēntia ē pr̄ ⁊ filiꝰ ⁊ ſpūſſanctꝰ: ex qͣ ⁊ ꝑ quā etī qͣ ſūt oīa. Eqͣlitas .i. eēntię vnitas diuīa .i. O altitudo ſapīę ⁊ſcīę dei. Ul̓ Dn̄m/ ibi: Quis cogͦuit ſēſū dn̄i. Ip̄a t̓nitas pōt dici ſingl̓a hoꝝ .i. d̓ t̓nitate pōt dici qd̓libꝫ hoꝝ: Ex ip̄o: ꝑ ip̄m: īip̄o. Sꝫ obijcit̉ d̓ hͦ ꝙ dic̄: In pr̄e oīa eē/ ſane dici pōt ⁊ d̓ filioſil̓r ⁊ de ſpūſctō: gͦ hęc tria ꝯfuſe dicūt̉ ītelligi: cuiꝰ oppoſitū dictū ē. sͣ. in Glo. Itē ꝑ hͦ: ex ip̄o/ ꝑ ip̄m ī ip̄o demōſtrat̉ ęqͣlitas:id ē vnitas eēntię pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpūſſctī: gͦ totū referēdum eſt adquālibet ꝑſonā: gͦ iteꝝ ꝯfuſe ē intelligēdū. Itē dixit ꝙ ibi on̄dit̉trinitas ꝑſonaꝝ: ſꝫ ꝑ qͥd? Si ꝑ ip̄m ter poſitū. Contra. Li ip̄mrefert̉ ad deū: qd̓ ē pure eēntiale. Si ꝑ p̨̄poſitiōes: Cōtra: nōdiffer̄t niſi ī effectu tm̄: nec ſignificāt aliquā relationē: gͦ nō innuūt t̓nitatē ꝑſonaꝝ. Sol̓. Nō ſignificat̉ ibi vl̓ ſupponit̉ ꝑſonarū trinitas/ ſꝫ diuīa eēntia: tn̄ ꝑ ꝓnomē ter poſitū innuit̉ trinitas. Sil̓e in Psͣ. Bn̄dicat nos deꝰ deꝰ noſter ⁊cͣ. Per li deuster poſitū: licet ſit eēntiale/ innuit̉ trinitas ꝑ trinā ip̄iꝰ poſitionē: qꝛ ꝟo dic̄ eū nō eos: innuit̉ eēntię vnitas. Sil̓e Eſa. vj. b.Sanctꝰ/ ſctūs/ ſanctꝰ dn̄s: ter ſanctꝰ: ſel̓ dn̄s. Qd̓ obijcit̉ totūreferēdū ad quālibet ꝑſonā: gͦ ꝯfuſe ītelligēdū. Dicēdū qͣꝫtumad hͦ ꝙ eadē noīat̉ trinitatꝭ habitudo ad creaturas: ꝯfuſe eſt intelligēdū: nō ꝯfuſe qͣꝫtū ad hͦ ꝙ innuit̉ ꝑſonaꝝ diſtinctio. Religet gͦ nos. Iſtud gͦ nō refert̉ ad an̄cedēs/ ſꝫ ad ſubſequēs. Un̄ſic ordina Glo. Quia int̓ mētē nr̄am ⁊ deū ⁊cͣ. gͦ religet nos religio .i. theoſebia ſiue cultꝰ diuinꝰ: vt deo ſuꝑ oīa credamꝰ: ſuꝑoīa in eū ſperemꝰ ⁊ diligamꝰ. Et ꝟitatem .i. lucē. Ioh̓. xiiij. a.Ego ſū veritas. Ioh̓. viij. a. Ego ſū lux. Heb̓. j. b. Qui cū ſitſplēdor. Nulla creatura īterpoſita: ſꝫ ip̄e ſolus docet nos. Un̄Matth̓. xxiij. a. Unꝰ eſt magiſter veſter. Sꝫ ſi nulla creaturainterpoſita eſt inter mentē noſtram et deū: ergo nec angelus.Cōtra. Zach̓. j. c. Et dixit angelꝰ qͥ loq̄bat̉ ī me: gͦ erat medi-

ExpoſitioGlo 22

Alfcreaturę

Psͣ. .66.