a dat enī ꝑſonā ſuā ⁊ negociū ⁊b auctorē negocij/ in quibꝰ cōgrue captat beniuolentiam.c Poſt ſalutationē vero vtriuſqꝫ partis vitia arguit/ oſtendens gētiles a naturali ratione ⁊ iudęos a lege exorbitaſd̓ ſe. Deīde pluribꝰ modis oͦſtēᵉdit iuſticiā et ſalutē ęque u̓triqꝫ eſſe: non per legē ſed pers fideꝫ ieſu chriſti/ vt a lege eoſtollat ⁊ in ſola fide cͤhriſti eosconſtituat. Circa finem veromoralis ſubdit̉ īſtructio/ atqꝫ
in actione gratiarū finē tenetepiſtola. Pręmittit aūt ſalutationem dicens:¶ Explicit Prologusdoctorum.HIncipit epiſtolaChtī Pauli apoſtoli ad Romanos. ¶ Ca. IAulus ſer-uiis Ieſu chriſtiCvocatꝰ apoſtolus⁊
¶ Reuerēdiſſimi in chriſto patris ⁊ dn̄i/ dn̄i Nugonis ⁊cͣ. Cardinal̓: Poſtilla ſuꝑ Epiſtolas beati Pauli ad Romanos/ incipit. ¶ Expo. Ca. IAulus ſeruus ieſu ⁊cͣ.Littera dependet vſqꝫ ibi: Oībus ⁊cͣ.Pręmittit aūt more ſuo ſalutationē: in qͣcōmēdat ſe a noīe/ cū dicit: Paulꝰ. Acōditiōe: ibi: Seruꝰ ieſu chriſti. A dignitate: ibi: Uocatꝰ apl̓us. Ab officio: ibi:Segregatꝰ. Nō aūt cōmēdat ſe ad oſtēſionē: ſed ad reprimendā ſuꝑbiā ⁊ arrogātiā romanoꝝ quibꝰ ſcribit. Dicit g. i¶ Uocatꝰ apl̓s .i. ad hͦ vt eēt apl̓s: vl̓ ad apl̓atū: vl̓ auctoritate apl̓s vocatꝰ: ſic̄ dauid ꝓpheta: ⁊ roma vrbs: vl̓ vt hͦ dicat exhūilitate. q. d. ego habeo nomē apl̓i nō rē. a ¶ Segregatꝰ:a ſpūſctō. b ¶ In euāgeliū .i. ad hͦ vt euāgeliū dei p̨̄dicaret. Segregatꝰ aūt fuit duplicit̓. Primo a numero īfideliū: vtGal̓. j. c. Qui me ſegregauit ab vtero. Itē ſegregatꝰ fuit a grege fideliū. Un̄ Actꝭ. xiij. a. Segregate mihi ſaulū et barnabāin opꝰ ad qd̓ aſſūpſi eos ⁊cͣ. Paulꝰ dico: Oībꝰ ⁊cͣ. mādat ſalutē ſupple. Uobis pax/ ſupple ſit. Myſtice. Paulꝰ/ diminutiuū eſt de ꝑuus: ⁊ ē idē qd̓ modicꝰ: et interp̄tat̉ ẜm Glo.quietꝰ admirabil̓: ſcd̓m Remigiū: os tubę: vel os eoꝝ ſeu electū mirabile. Per hūilitatē fuit modicꝰ: ꝑ māſuetudinē qͥetꝰꝑ dei electionē admirandꝰ: os tubę per p̨̄dicationē ꝑ doctrināexcellentē. Quomō aūt fuit modicꝰ prędixit Eſa. xj. b. Puerparuulꝰ minabit eos. Et. jͣ. lx. d. Minimꝰ erit ī mille ⁊ paruulꝰin gentem fortiſſimā. Interlin̄. Minimꝰ/ vt paulus. Et quiatalis fuit/ impletum eſt in eo illud Eſa. vltꝭ. a. Super quemrequieſcet ſpūs meus: niſi ſuper humilem ⁊ quietū ⁊cͣ. Voluit aūt ſic vocari ille ſtrenuꝰ prędicator: ad innuendum ꝙ hocdebet habere quilibet p̨̄dicator. Debet ergo eſſe paulꝰ ꝑ humilitatē. Eccī. xxxij. a. Rectorē te poſuerunt/ noli extolli ⁊cͣ.Et in eodē. iij. c. Quāto magnꝰ es humilia te in omnibꝰ. Itēdebet eſſe māſuetꝰ per patientiam. Vnde Psͣ. Bene patientes erunt vt annuncient. Item per dei electionem fuit admirādus. Vnde Eccī. xliij. a. de eo dicit̉: Uas admirabile opus excelſi. De quo vaſe tam minimo inebriauit dominus totameccleſiā: de quo Actꝭ. ix. c. Uas electionis eſt mihi iſte ⁊cͣ. Etſic prędicator debet eſſe admirabilis per ſanctitatis excellentiam: Qd̓ ſignificatū eſt. j. Regꝭ. xiiij. b. Factū eſt miraculūin caſtris ⁊cͣ. de ionatha .ſ. qui ſolus cum armigero irruit in exercitum inimicorum .ſ. et cędebant eos cū arcū et ſagitta: Sicprędicator debet occidere in bono ita ꝙ miraculum ſit in facie eccleſię. Itē paulꝰ fuit os tubę per prędicationē. Qd̓ ſignificatum eſt Iudcꝭ. vj. g. Spiritꝰ domini repleuit gedeonqui clangēs buccina cōuocauit vel ꝯgregauit domū abiecer.Gedeon interp̄tat̉ tēptatio hūilitatis: qꝛ ad hoc tēptatꝰ fuit
mendat em̄ perſonā: hi: Paulus apoſtolus/ ſeruus. a¶ Negociū: ibi: Segregatꝰ ī euāgeliū. b. Auctorē: ſcilicetchriſtū: ibi: Qui factus eſt ⁊cͣ. ¶ Utruſqꝫ partis .i. iudeorum ⁊ gentiliū altercantiū. d ¶ Oſtendit iuſticia: quo adgratiā. e Et ſalutem: quo ad gloriā.f ¶ Utriqꝫ: ſine ꝑſonarum accęptione.g ¶ Ut a lege: id eſtab obſeruantia legalium.¶ Explicit expoſitioPrologi doctoꝝ inpl̓as btī pauli.
paulꝰ vt hūiliaret̉. Un̄. ij. Corꝭ. xij. b. Et ne magnitudo reuelationū extollat me ⁊cͣ. Abiecer int̓p̄tat̉ pr̄is mei ſanctificatio:et ſignificat oēs ſanctificatos ⁊ vocatosꝑ gratiam pro quibꝰorat dominus Ioh̓.xvij. c. Pater ſanctifica eos in veritate:Sic prędicator debet eſſe os tubę vt cōuocet ad bellū ꝯtradiabolū ⁊ pctm̄. Un̄ei dicit̉ Eſa. lviij. a.Quaſi tuba exaltavocē tuā: ⁊ annūciappl̓o meo ſcelera eorū. Et ī eo. xl. b. Exalta in fortitudīe vocē tuā qͥ euangelicashieruſalē. Et qͥda habēt qͣſi fiſtulā qui p̨̄dicant vt moueāt adriſum et placeāt hominibus. Seruus ieſu chriſti. Ecce fęlix conditio. jͣ. eodē: Teſtis ē mihi deꝰ cui ſermo in ſpiritu meo: Cōtra hypocritas qui tm̄ corpore. Similit̓ debeteſſe predicator ſeruus ieſu chriſti qd̓ magnū eſt: Nam cumdicatur/ ſeruus regis pars comiti: ſeruus ſummi regis eſt ſuper omnes imperatores: et maxime qui ſeruit ei ad cōuertendas animas. Vnde Eſaię. xlix. b. Parum eſt vt ſis mihi ſeruus ad ſuſcitandas tribꝰ iacob. ¶ Uocatus: id eſt electꝰ adn̄o. Unde Gal̓. j. c. Vocauit me per miſericordiam ſuam:Sic debet eſſe predicator vocatꝰ contra intrudentes ſe: quiainfra. x. c. Quō p̨̄dicabūt niſi mittant̉? k¶ Apoſtolꝰ .i. miſſꝰſiue legatꝰ. Un̄. ij. Corr. v. g. Pro chriſto ergo legatiōe fungimur. Et abdię. a. Auditū audiuimus a dn̄o: legatum miſitad gentes. Et eſt thema in eiꝰ feſto. Sic debet eſſe p̨̄dicatorlegatus/ cuius officium determinatur Hiere. j. b. Vt euellaset deſtruas et diſperdas et diſſipes et ędifices et plantes.F Segregatush ¶ Paulus ſeruꝰ ⁊cͣ. Glo. Si vis ipſius noīs .i. ſignificatio ſiue interp̄tatio. Ratio impoſitionis .i. rōnabilis impoſitio .i. qͣre fuit ei impoſitū. Paulꝰ: qd̓ ē hebraicū origine. Cōtra. Suꝑ illud Actꝭ. ix. d. Saulꝰ aūt multo magꝭ ꝯualeſcebat⁊cͣ. Glo. Petrus ⁊ paulꝰ latina vel gręca ſunt noīa: qꝛ hebręip. nō habēt: gͦ ſicut paulꝰ nō eſt nomē hebraicū terminatiōe:ita nec origine. Sol̓. hebraicū dicit̉ origine ꝓpter modicā differētiā quā hꝫ elemētū a quo incipit ī hebręo a p. Vel ſic expone ꝙ eſt hebraicū: id eſt cuius ęquipollens eſt hebraſcum.Gemiaę virtutis .ſ. modicitatis: id eſt humilitatꝭ. Et quietis:ergo quies eſt virtus. Contra: quies nihi. aliud eſt qͣꝫ paxmentis: ergo pax eſt virtus: Sed contra. jͣ. dicit ꝙ pax eſttrāquillitas mētis: et ſimiliter ſuꝑ illud Matth̓. v. a. Beati pacifici: ſꝫ remorſus ꝯſcīę ex quolibet pctō ē: gͦ pax mentisq̨̄ ei opponit̉ eſt ex qͣlibet virtute: ⁊ ita non eſt virtus. Sol̓.h̓ appellat̉ quies manſuetudo: ẜm ꝙ d̓r Matth̓. v. a. Beatimites. Vbi dicit Glo. Mitis ⁊ qͥ timore/ vel odio/ vel ira nōafficit̉. Generali appellatione. Paulus em̄ ē nomē appellatiuū ẜm ſe qd̓ idē ē qd̓ māſuetꝰ. Et nota ꝙ Glo. aſſignat poſteaqͣttuor rōnes ꝓpter qͣs dictꝰ eſt paulꝰ .ſ. ad on̄dēdū eiꝰ hūilitatē mētꝭ eiꝰ mutationē p̨̄dicatiōis ſtrenuitatē ⁊ ꝙ ẜuauit morēalioꝝ apl̓oꝝ qͦꝝ noīa mutata fuerūt. Ait Beda ſuꝑ actꝰ apl̓icos: Actꝭ. xv. Et pauli vocabulū: Act̉. xiij. a. Contra: de eod̓r Act̉. ix. Paulꝰ aūt ⁊cͣ. et hic fuit tredecimꝰ annꝰ an̄ illā ſegregationē: ⁊ ita nō tūc acceꝑit nomē illud: īmo iam vocabat̉paulꝰ. Sol̓. duplex eſt. Una dicēdo ꝙ illud Actꝭ. ix. dictū eſtꝑ anticipationē. Vel pōt eſſe ꝙ Lucas dicit. Actꝭ. ix. Paulꝰ⁊cͣ. ꝓ tꝑe .ſ. qn̄ ſcpͥſit ea q̨̄ ibi dicit ⁊ iā reuera vocabat̉ paulꝰ.A ſaule ꝑſecutore: de qͦ. j. Regꝭ. xviij. xix. xx. Sꝫ illi qͥ impoſuerūt nomē qͥd ſciebāt d̓ ſaule? Dicēdū ꝙ imponēs ei nomēnō habuit reſpectū ad ſaulē/ ſed ſic diuinitus ꝓcuratum eſt ꝓpter myſteriū: qꝛ ſicut ſaul ꝑſecutꝰ ē dauid: ita paulꝰ eccl̓iam.x Un̄ ſic ductus
ra
Expoſi.tio Glo.
Myſtice
Psͣ. 91
S