Druckschrift 
7 (1502)
Einzelbild herunterladen
 

nos quoqꝫ ſpecialiter dei filiꝰvenit/ vt ipſe in euāgelio ait:a Non ſū miſſus niſi ad ouesq̨̄ perierūt domꝰ iſrael. Gētiles aūt ecōtra dicebāt: quātoplura bn̄ficia vob̓ exhibita meb moratis: tanto vos deterioreſeē oſtēditis. Eiſdē ſiqͥdē pedicbus quibꝰ mare trāſiſtis/ anted idola poſtea ſaltaſtis: q̨̄ ⁊ proprijs manibꝰ feciſtis: ⁊ illo orequo paulo an̄ de ſubmerſioneē pharaonis ⁊ egyptioꝝ laudeſdeo ꝑſolueratis/ idola adofraſtis. Pręterea manna ces litꝰ datū in deſerto faſtidiſtiscupiētes redire in ęgyptū adollas carnium. Sępe etiā dehum in iram irritaſtis. Ad vltimū chriſtum in lege ⁊ ꝓphetis ꝓmiſſum occidiſtis. Nositaqꝫ vobis digniores ſumusqui vt de chriſto audiuimꝰ ineū credidimꝰ. Unde ꝑ ꝓphetam dn̄s ait: Ppl̓s quē nō cognoui ſeruiuit mihi: in audituauris obediuit mihi. Un̄ conſtat nos non ex induſtria/ ſedex ignorantia deliquiſſe. Sienī ꝓphetas aūt apl̓os an hai buiſſemꝰ idola nō coluiſſemꝰ.Ꝙ autē de generis nobilitak te vos iactatis: ſi qua taliumgloria eſt: tūc hiſmael et eſaupoſſunt pariter gloriari. cū deeiſdē parentibꝰ ſint nati. Hisl itaqꝫ alt̓cātibꝰ apl̓s ſe mediūinterpoſuit: oēs illoꝝ cōtētiones hinc inde dirimēs/ ⁊ quai ſi bonꝰ cōcionator voce ſonora illos alloquēs ad vnā oēsconcordiā adduxit/ oſtendēsᵈ

g nullos illoꝝ ſuis me̓ritꝭ eē ſaluatos: qꝛ oēs ⁊ iudęi ⁊ gētilesp ſu̓b pctō tenebāt̉: ſꝫ ꝑ gr̄aꝫ deiq̄ liberati ſūt. Pro altercatiōeitaqꝫ prędicta ſcribit romanis ꝯfutās/ mō gētiles/ mō iudęos: docēs eos humiliari: vt.oīa attribuāt gratię dei: ⁊ on̄dens omnibus gratis veniſſegratiā fidēi ⁊ euāgelij chriſti⁊ quā ꝓpte̓rea et grātiā vocariv̓ on̄dit: qꝛ non qͣſi debitū iuſticię reddita ē/ ſꝫ gratuito data.Quid enī ē gratia? gratis data/ donata nō reddita. Si enītibi debebat̉ anteqͣꝫ gratiā haberes/ merces tibi reddita eſtnō gr̄a donata. Merito itaqꝫ hęc epiſtola pͥma ponit̉: qꝛoīm malorū/ vt p̨̄dictū eſt radicē perimit. Aſſignatis rationibꝰ operis numeri ⁊ ordinisepiſtolarū explicato qͦꝫ vnde⁊ quare apl̓s romanis ſcripſerit/ ſuꝑeſt de materia ⁊ intētioxne ⁊ modo tractādi exeqͥ. Gēneralis omnium epiſtolarumy materia eſt doctrina euangelij. Intētio eſt monere ad obediendum euāgelicę doctrinę.Pręt̓ hęc aūt ī ſingulis proprias intentiones et materiasrequirimꝰ. Prima itaqꝫ epiz ſtola materiaꝫ habet/ romanoa rū vitia atqꝫ gr̄ę dei donā adq̨̄ eos hortat̉. Intentio ē vitiaeorundē increpare et ad verāpacem et fraternā concordiāb ſub manu gr̄ę hūiliare. Modus tractandi talis eſt: moreſcribentiū epl̓as: ſalutationeꝫē p̨̄mittit/ ī qͣ tria facit: Cōmen-

Sodum iſus Malth. xv c. Sed cōrra Gen̄. vlit h.cexit expectatio gentiū. Glo. non tm̄ iudęorū. Solutio.iſſus fuit ad iudęos ſpecialiter ⁊ ꝑſonaliter: ad gētes autēgapl̓os ꝑuenit noticia eius. Un̄ Marci. vlti. d. Prędicateeuangeliū. b Tanto vos deteriores. Vn̄ Gregꝰ. Nōeſt tanti gaudij excelſa tenuiſſe: quāti męrorꝭ ē de excelſis ceciIiſſe. c¶ An̄ idolaltaſti. Exo. xxxij.. Sed ꝯtra. Ibi dr̄:Fecit ex eis vitulumflatilē ⁊ ita idolū etnon idola. Itē ſulud qd̓ ibi dr̄: Iſtiſt̓dij tui iſrl̓: dic̄ GloPluraliter cū vnꝰ vitulus tm̄ factꝰ ſit aſimilitudinē bouis .ſ.apis quē in ęgyptocolūt. Solutio. Pluraliter dicit̉ hic: qꝛipſi iudęi pluraliterdixerūt: Iſti ſunt ditui iſrael. Quare aūtſic dixerunt/ habeturibidē in Glo. qꝛ quiidola colit pluribusvitijs ſe ſb̓dit. Et iterum: quia nutriti fuerunt in ęgypto interidolatraſ qͥ plura idola colebant/ ⁊ ideo cōſueti erāt quodlibetidolum nominare etinuocare pluralit̓. dQuę ⁊ illi iudęi­ ⁊prijs manibꝰ. Cōtra Exo. xxxij. a. Fecit aaron ex eis. eLaudes. Exo. xv.a. f CCęlitus datum: Exod̓. xvj. d.Numeri. xj. b.FFaſtidiſtꝭ. Numeri. xj. b. h In irā.Ira dei dr̄ vineeiꝰ in malos. Idoa nō coluiſſemꝰCuiꝰgnū eſt facilitas credendi. K Siua taliū gloriaeſt .ſ. de generis nobilitate. q. d. nobilitas ſola eſt animi q̨̄moribus ornat. EtHieroꝰ. Mundannobilitatem nō natup̨̄ſtitit ęquitas: ſeditio cupiditatis. Sed videt̉ ꝙ ꝓficiat quādoqꝫ eſſe de bonis parentibus: quia dicit dominus Exod̓. xx. a. Ego ſum deus celotes ⁊cͣ. Filij ergo puniuntur propter malos parētes:ergo prodeſt habuiſſe bonos parentes. Ad idem illud Exo.xxxij. c. Recordare domine abraam / iſaac et iacob ⁊cͣ. Soiutio. Intelligendum eſt ꝙ hic dicitur de nobilitate ſanguinſis: quę reuera nihil prodeſt malis filijs: ſed nobilitas animorum quādoqꝫ ꝓdeſt: ſic̄ obiectio eſt. l Apl̓s ſe mediūper epiam. me Concionator: qui diſcordantes ad concoratam reuocat. n Nullos illorū. Hoc proprie eſt contrafactantiā iudeoꝝ. o Suis meritis eē ſaluatos. Ergo

nullꝰ meret̉ ſaluari: qd̓ verū eſt de ſalute gratię: quę nihil aliud eſt qͣꝫ iuſticia: quā cōſtat/ nullus ſibi meretur: ſed eſt ſalusglorię: et hanc meretur quis bonis operibus ex charitate factis. p. Sub peccato. Infra. iij. d. Omnes quidē peccauerunt et egent gloria dei. q Pro altercatiōe dirimēda:Gratiā fidei .i.fidē quę eſt gratia ⁊doctrina euangelij:q̨̄ gratis data ē eis.s Quā propterea. Glo. i. quia gratis dat̉. Infra. xj. a.v on quaſi debitum. Sed contraIoh̓ .j. b. Dabit gratiam pro gratia .i. vitam eternam: ⁊ cauſa contingit mereri:ergo gratia meret̉.Itē infra. vj. d. Gratia dei vita ęt̓na. Etſumit̉ nominatiue/ ligratia. Item qua ratione dicis ꝙ poteſtaliquis mereri vitaꝫęternam/ nō videturniſi quia conuentionem nobiſcum dominus fecit: Math̓. xx.a. de denario diurno .i. vita ęterna: ſi laboremꝰ in vinea ſua:ſed dominus fecit nobiſcum conuentionēde gratia dāda/ ſimiliter ſi faciamꝰ qd̓ innobis eſt. Vnde dicit Apocꝭ. iij. d. Egoſto ad oſtium et pulſo: ſi quis aperueritmihi: qd̓ ē facere qd̓eſt in ſe: intrabo ⁊ cęnabo: qd̓ eſt gratiamdare: ergo eadē ration meret̉ quis gratiam qua gloriā. Solutio. Hoc nomengratia quandoqꝫ large ſumitur: quandoqꝫ ſtricte. Stricte ẜmꝙ dicitur gratis data: et ẜm hoc priuatmeritum pręcedēs.Large ſumit̉: quando dicitur gratia gratum faciēs: vel gratis faciens operari:vel quia id ex quo eſtgratꝭ fuit datum: ſicautem dicitur vita ęterna. Solutio ad illud: Ego ſto ad oſtium et pulſo ⁊cͣ. dicendum ꝙ hoc non eſt conuentio/ ſed prędictio. t Et gratiā vocari oſtēdit. Infra. xj. a. x Generalis omnium. Sexta pars. y Doctrina euangelij: quam paulus hic explicat/ in ſingulis epiſtolis.z Romanorū vitia: De quibus extirpandis. a Gratię dei dona: de quibꝰ acquirendis. De his eſt et tota theologia ꝓpt̓ beatitudinē: et ideo vna ſciētia/ vna ars: ab vnitateſubiecti ⁊ finis. Ioh̓. xx. g. Hęc aūt ſcripta ſūt vt credatꝭ ⁊cͣ.b Sub manu gr̄ę humiliare .ſ. ſub deo per opus gratię.j. Pet̓. vltꝭ. b. Humiliamini ſub potēti manu dei. c CōI mendat

I

geis. ſi

Psͣ. 17.

a 5