Ca.IX
8 cipis inter ſtultos. Mēlioreſt ſapiētia qͣꝫ arma bellica:
g Uerba ſapiētū audiunt̉ in ſiclentio: plus qͣꝫ clamor prin-
a ¶ Uerba ſapiētū qͦ fauorē ⁊ plauſū nō quęerūt/ ſed ſalutēaudiētiū ⁊ honorē dei: b ¶ Audiunt̉ in ſilētio .i. in qͥetea qͦlibet p̨̄dictoꝝ tumultuū. Silentio dico/ tā loquētiū qͣꝫ audientiū. De qͦ d̓r Eſa. xxx. d. In ſilētio ⁊ ſpe erit fortitudo veſtra. c ¶ Plus qͣꝫ clamor .i. clamoſa or̄o: d ¶ Principis int̓ ſtultos: ideſt pͥncipatū ambigētis. Ex affectu enimnomīat̉ vnuſqͥſqꝫ apd̓deū/ diues vel pauꝑ:nō ex carētia vel affluentia rerū. Un̄ Amb̓. Affectꝰ tuus oꝑi tuo nomen imponit.Stulti ꝟ̓o h̓ dicunt̉: qui nō quęrūt ꝓficere/ ſꝫ laudē ſibi p̨̄dicando vel docēdo vel etiā audiendo acqͥrere. Vel noīe pͥncipis intelligit̉ chriſtꝰ dn̄s: De qͦ Eſa. ix. b. Factꝰ eſt pͥncipatuſuꝑ humerū eiꝰ: ⁊ vocabit̉ nomē eiꝰ admirabilis/ ꝯſiliariꝰ/ deus fortis/ pater futuri ſęculi/ pͥnceps pacꝭ. Et eodē. xxxij. b.Princeps ea q̨̄ digna ſūt pͥncipe cogitabit: ⁊ ipſe ſuꝑ ducesſtabit. Doctrina ⁊ p̨̄dicatio huius pͥncipis tota fuit clamor.Un̄ Ioh̓. vij. f. In nouiſſimo die magno feſtiuitatis ſtabatieſus ⁊ clamabat. Et licet tantꝰ eſſet clamor eiꝰ vt etiā lacarmortuꝰ audiret ⁊ exurgeret de ſępulchro: vt legit̉ Ioh̓. xj. f.tn̄ inter ſtultos iudęos audiri non potuit. Eſt ergo ſenſus:a Uerba ſapiētū .i. ſcribarū ⁊ phariſęoꝝ: qͥ ſe ſapiētes iactabāt: b ¶ Audiunt̉ in ſilētio .i. ſine tumultū. d ¶ Inter ſtultos iudęos c ¶ Plusqͣꝫ clamor principis .i.feruēs p̨̄dicatio chriſti. ę MMelior ē ſapīaqͣꝫ arma bellica: etiā in bello corꝑali: Sicut oſtēſū eſt Prouer. xxiiij. a.ibi: Uir ſapiēs fortꝭ ē: ⁊ vir doctꝰ robuſtꝰ ⁊ validus: qꝛ cumdiſpoſitiōe itur ad bellū ⁊cͣ. Un̄ dicit h̓ Interl̓. Sapīaꝫ pr̄fert fortitudini: qꝛ ſapīa vincit maliciā: qd̓ non fortitudo. UiSap̄. viij. a. Sapīa oꝑat̉ oīa. In bello etiā ſpūali verū eſt:Multi enī habēt bellica arma .i. v̓tutes: qͦꝝ alię ſūt arma ꝓtectiōis: vt humilitas/ patiētia/ māſuetudo: alię impugnatinis: vt diſciplina/ q̨̄ ieiunijs vigilijs cęteriſqꝫ hmōi diſciplinis carnē impugnat: pietas quę elemoſynis velut lapidibꝰdiabolū obruit: amor pauꝑtatꝭ/ quę ꝯtēptu velut gladio acutiſſimo mūdū interficit. Ml̓ti habēt hęc arma: qͥ tn̄ in bellisſpūalibꝰ ſuccūbūt propter inſipientiā aliqn̄: quę multiplex ē.Prima ē: qn̄ arma nimis oneroſa ſūt ⁊ ſupra vires: ita ꝙ nōſufficiūt ad portandū: vt ſūt nimię pſalmodię: nimię vigilię:nimię diſciplinę: nimię abſtinētię ⁊ hmōi: q̨̄ certādi ſtrenuitatem magꝭ impediūt. Propt̓ qd̓ ⁊ dauid recuſauit arma ſaulis. j. Regꝭ. xvij. e. Scd̓a inſipiētia ē: cū ante pugnā nō ſe armāt: ſed tūc pͥmū arma protectiōis arripiūt/ cū iam fuerintvulnerati: ⁊ fiūt eis arma oneri q̨̄ priꝰ fuiſſent defenſiōi. Verbi gr̄a. Cū iam fuerint ꝓſtrati gladio detractiōis: tunc pͥmovolūt arriꝑe clypeū humilitatꝭ vel patiētię: tunc pͥmo cōſiliaquęrūt/ quibꝰ hęc iacula repellere poſſent. Ante faciendū ē.Un̄ dictū eſt Eccͣj. ij. a. Fili accedēs ad ſeruitutē dei ⁊cͣ. Tertia inſipiētia ē: qꝛ ab illa ꝑte qͣ maior ⁊ ꝑiculoſior eis ꝯflictuſīminet ꝓtegere ſe negligūt: et alibi vbi nullus ꝯflictꝰ eſt/ nullū periculū/ oī ſollicitudine ſe muniūt/ tanqͣꝫ eiſ nullū alid̓ periculū īmineret. Verbi gr̄a: Cū infeſtat ſpūs luxurię/ currūtad elemoſynas ⁊ or̄ones qͥbꝰ ſe muniūt: ieiunia ꝟo ⁊ vigiliaset ꝑegrinatiōes ⁊ hmōi/ quibꝰ ſolis luxurię ſpūs expugnat̉/cum eis iniūgunt̉: nullo modo recipere volunt: et ita contraluxuriam ſe muniūt armis quibus contra alia vitia pugnat̉.Similiter auarꝰ/ cū largitione elemoſynarū poſſet expugnare ſpiritū auaricię qui eum impugnat: oīno largiri nō curat:ſed bene ieiunaret ⁊ oraret. Similit̓ ſuperbus frequenti vſuhumilitatis poſſet expugnare aduerſarium ſuum: et ipſe lauare pedes fratribꝰ viliorem habere habitū/ vltimus ſedere/vlllus comedere/ opprobria ſuſtinere/ oīno non curat: ⁊ tn̄ q̨̄rit conſiliū qualit̓ poſſit aduerſariū ſuū ſuꝑare: Et in hoc cōſilio dando ſępe decipiunt̉ cōfeſſores aliqui: qͥ arma et medicamenta morboꝝ ſpiritualiū vel cōmiſcēt vel permutant: etideo pereunt in manibus eorum. Quarta inſipiētia eſt: quiadifferimus hoſtem percutere dum paruulus eſt ⁊ infirmuset debilis: quia tunc defacili poteſt occidi. Paruulus eſt ho-
Iſtis in primo motu: debilis quando adhuc eſt in ſola cogitatione: infirmus etiam eſt quando nondum exhibuimꝰ membra noſtra arma iniquitatis peccato: vt legitur Roma. vj. c.id eſt qn̄ peccatum nondum venit ad opus. Occidendus eſtergo hoſtis dum paruulus ⁊ debilis ⁊ inermis eſt/ ne poſteafortior nobis efficiat̉.Unde ſponſa/ Cantꝰij. d. Capite nob̓ vulca:pes paruulas quędemoliuntur vineas.Et Psͣ. Beatus qutenebit ⁊ allidet paruulos ſuos ad petram. Quinta ſtulticia.eſt: ꝙ ſtatim vbi congreſſus īminet ⁊ iacula p̨̄ſentimꝰ/ prorſus arma noſtra reijcimus quibus poteramꝰ nos tueri. Uerbi gratia. Cū iaculū detractionis aūt ꝯtumelię aliquis ī nosiaculauerit: ſtatim patientiā ⁊ humilitatē quę velut clypeusopponēda fuerāt abijcimꝰ. Vnde philoſophia dixit boecio:Talia tibi cōtuleramꝰ arma quę niſi prius reieciſſes inuictate firmitate tuerent̉. Sexta ſtulticia ē: ꝙ nr̄os adiutores nonagnoſcentes aduerſus eos toto ſtudio et totis viribus pugnamus. Verbi gr̄a. Cōtradictiōes ⁊ ꝑſecutiōes ⁊ ꝯtumelięet cętera hmōi/ ꝓ nobis ſunt qͣſi ſuccurſus a deo miſſus adimpugnandū hoſtes nr̄os: Etenī hoſtis noſter ē ꝓprius ſenſus: ad quem debellādū mittit nobis dn̄s ꝯtradictores. Itēhoſtis noſter eſt ꝓpria volūtas: ad quam expugnādā mittitdn̄s ꝯtumelias/ ignominias/ ꝑſecutiōes. Hęc oīa ꝓ nobis ſūtin pręlio qͣꝫdiu cum deo ſumus: qꝛ illa ſunt a deo. Eccͣj. xj. b.Bona ⁊ mala/ vita ⁊ mors/ pauꝑtas ⁊ honeſtas a dn̄o deoſunt. Cum igit̉ aduerſus hmōi repugnamꝰ ꝯtra adiutoresnr̄os pugnamꝰ: ⁊ qͥbus gr̄as agere deberemꝰ/ īmo p̄cio magno ꝯducere: ſicut legit̉ quidam feciſſe in vitaſpatrū: eos ꝑſequimur ⁊ repellimꝰ tanqͣꝫ hoſtes. Legitur. ij. Regꝭ. viij. c. ꝙthon rex emath miſit ad dauid iorā filiū ſuū vt gratias ageret ei eo ꝙ expugnaſſet adadecer hoſtē ſuū. Similit̓ legit̉. iiijRegꝭ. xvj. b. ꝙ achaę rex iuda miſit ad theglathphalaſarregē aſſyrioꝝ aurū ⁊ argentū qd̓ īueniri potuit in domo dn̄iet in theſauris regijs vt expugnaret pro eo regē ſyrię ⁊ regēiſrl̓. Sic ⁊ ſapiētes faciūt adhuc: ꝑſecutores ſuos qͣſi ꝓpugnatores ſuos bn̄dicūt et ꝯducūt. Et hͦ docuit dn̄s Matth̓. v. g.Diligite inimicos vr̄os: bn̄facite his qͥ oderūt vos: orate ꝓꝑſequētibꝰ et calūniantibꝰ vos. Ro. xij. c. Bn̄dicite ꝑſequētibꝰ vos: bn̄dicite ⁊ nolite maledicere. Septima ſtulticia eſtcominꝰ pugnare cū hoſte: cui ex nr̄a ꝓpinqͥtate robur accreſcit: ⁊ ex elōgatiōe deficiūt vires: Sic̄ accidit in fornicatiōe ⁊in ſimilibꝰ vitijs voluptatū/ q̨̄ fugiēdo vincūt̉. Vn̄. j. Corꝭ.vj. d. Fugite fornicationē. Octaua ſtulticia eſt: qꝛ nō ꝯtrariaꝯͣrijs curare volumꝰ: ſꝫ ſimilibꝰ. Aqͣ nolumꝰ pugnare ꝯͣ ignēſed igne: hͦ ē nō māſuetudine ſed ira ꝯͣ iracūdiā aliorū pugnamus: cum tn̄ ſcriptum ſit: ꝙ contraria ꝯtrarijs curant̉. Vndeapl̓s Roma. xij. d. Noli vinci a malo: ſed vince in bono malum. q. d. ꝯtraria ꝯtrarijs curāt̉. Nona ſtulticia ē clypeo iamperforato ſe protegere: qd̓ multi faciūt/ qui maloꝝ exemplispeccata ſua vel excuſare vel defendere conant̉. Decima ſtulticia eſt/ de aliena morte fiduciam viuēdi ſumere/ ⁊ inde minꝰarma ⁊ gladios formidare: ⁊ non cernimus maiores cecidiſſe.Hac ſtulticia laborant multi: qui malorum exemplis armantur ad vitia. Dicunt enī: hoc fecit vel facit talis magiſter veltalis pręlatus: quid ergo mirum ſi ego idem facio? Undecima ſtulticia eſt in repugnando contra hoſtem laborare/ cūpoſſimus eum glorioſius ⁊ ſecurius ſine ictu ſuperare. Verbi gratia. Tm̄modo patienter ſuſtineamꝰ quicqͥd mali nobisfit aut dr̄: ⁊ nō vindicemꝰ nos. De qͦ Exo. xiiij. d. Vos tacebitis ⁊ dn̄s pugnabit ꝓ vobis. Et hoc eſt qd̓ dn̄s dixit apoſtolis/ Lucꝭ. xxj. d. In patiētia veſtra poſſidebitis aīas veſtras. Duodecima ſtulticia eſt teipſū hoſtili gladio ſpōtaneetranſuerberare: Neqꝫ enim hoc poteſt hoſtis: niſi tuipſe gladium eius in viſcera tua moroſa cogitatione aut delectatione aut conſenſu aut opere impegeris. Volens gladium voco cogitatū: quem per ſuggeſtionem cordi tuo applicat diabolus nō habens poteſtatē vlterius impingendi: niſi tuipſeliur
Sap̄. 6. a
Psͣ 136.
lex infi ſin bello