EccleſiaſteLib.
a et qui amat diuitias fructūb non capiet ex eis. Et hoc gͦę vanitas. Ubi mu̓ltę ſt̓ opesml̓ti ⁊ qͥ cōmedūt eas. Et qͥdē ꝓdeſt poſſeſſori niſi ꝙ cernif diuitias oculis ſuis? Dul
ſꝫ cis ē ſo̓mnꝰ oꝑanti ſiue parūſiue multū comedat: ſaturii tas rautē diuitis non ſinit eūin dormire. Eſt ⁊ alia īfirmitasn̄ peſſima quā vidi ſb̓ ſole: Dio uitię ꝯſeruatę ī malū dn̄i ſui:
Yvieſt: cuiꝰ cibus eſt pecunia/ q̄ nō in corde ſed in arca mittſt̉. Etideo fames auari nō extinguit̉: ſicut ſi qͥs cibū quē vēter eſurit/ nō in ventrē ſed in cōphinū mitteret/ nunqͣꝫ famē ventrisſedaret. Et ideo oīs auarꝰ ſtultiſſimꝰ eſt: qͥ mittens pecuniamin burſā/ mentem putat replere: ſicut mittēs cibum in cōphinum/ ventrem ęſtimatlatiare. Deniqꝫ cor auari qͣſi ſaccus ꝑtuſuseſt: ⁊ quicqͥd ī eo mittitur cadit ī terram: etideo nō implet̉. VndeAggei. j. b. dr̄ de auaro: Cōgregauit mercedes ⁊ miſit eas ī ſacculū ꝑtuſuꝫ. His igit̉cauſis dicit ſalomo: Auarꝰ nō implebit̉ pecunia: a Etqͥ amat diuitiaſ: n̄ dicit/ qͥ hꝫ: fructū nō capiet ex eis:ᵉᵗ nec hic nec in futuro: Licꝫ multiplex ſit fructꝰ pecunię. Primus quidē ē copia .i. plenitudo cordis ſiue ſatietas: ſic̄ dicitTulliꝰ. De hͦ certū ē qͥ amat diuitias nō hūc fructū capiet exeis: qꝛ amor iſte ignis eſt/ oīa vſqꝫ ad cōſumptionē deuorāsSecūdꝰ fructus eſt redēptio aīę ipſiꝰ poſſidentis: ſicut legit̉Prouerb̓. xiij. b. Redēptio aīę viri ꝓprię diuitię. Et Daniel̓.iiij. e. Peccata tua elemoſynis redime: ⁊ iniqͥtates tuas miſericordijs pauperū. Tertius fructꝰ ē emptio regni cęloꝝ: Nāꝑ hoc pōt emi. Un̄ Lucꝭ. xvj. c. Facite vob̓ amicos de māmona iniqͥtatis: vt cū defeceritis recipiāt vos ī ęterna tabernacula. Et Augꝰ. Prębe tectū ⁊ accipe cęlū. Quartꝰ fructꝰ ēpatrocinia ſiue ſuffragia pauperū/ quę nobis ꝑ has diuitiaspoſſumꝰ acqͥrere. De hoc dicit Gregꝰ. Pauꝑes nō ſūt deſpiciēdi vt egeni: ſed rogādi vt patroni. j. Corꝭ. ix. b. Si nos vobis ſpūalia ſemīauimꝰ: magnū ē ſi nos carnalia vr̄a metamꝰ:Quītꝰ fructꝰ/ vitę p̨̄ſentis ac futurę ꝓmiſſio. j. Timoth̓. iiij.c. Exercitatio corꝑis ad modicū vtilis eſt: pietas ꝟo ad oīavtilis eſt/ ꝓmiſſionē habens vitę q̨̄ nūc eſt ⁊ futurę. Om̄s hifructus nō poſſunt ex diuitijs capi: niſi aliquo dictoꝝ modorū fuerīt ſemīatę: Sed qui amat nullo mō ſemīat. Un̄ patetqd̓ dicit̉ hic: Qui amat diuitias: fructum non capiet ex eis. Sunt em̄ qͣſi fimꝰ: qui diſꝑſus vtilis eſt: cōgregatus fetidus. Pręterea qͥ amat diuitias ſiſtit in eis ꝑ amorē: ⁊nihil vlteriꝰ q̨̄rit: Et ideo fructꝰ aliquos nō capiet ex eis: niſiforte fructꝰ dicat̉ pęna ęterna/ q̄ eis ꝓmittit̉: Lucꝭ. vj. d. Utvobis diuitibꝰ. b ¶ Et hoc gͦ .ſ. amare diuitias: c ¶ Uanitas eſt cupiditatis: q̨̄ facit hominē vanū ⁊ vacuū a plenitudine virtutū. Un̄ Ecc̄i. x. b. Nihil iniquiꝰ qͣꝫ amare diuitias: hic em̄ ⁊ animā ſuā vęnalem habet: qm̄ in vita ſua ꝓiecitintima ſua: Et ideo vacuꝰ ē interiꝰ. Quare aūt amare diuitias vanitas ſit/ oſtēdit: qꝛ d ¶ bi multę ſūt opes: multi ⁊ qͥ comedūt eas. Primū aūt qd̓ comedit ſiue cōſumiteas ē ꝓpria corruptibilitas: Om̄s em̄ diuitię tꝑales aut erugini aut rubigini obnoxię ſt̓/ ſic̄ auꝝ ⁊ argentū ⁊ alia metallaaut tineis et putredini/ vt veſtes: aut vredini ⁊ aurugini alijſqꝫ peſtilētijs/ vt arbores ⁊ ſata: aut ruinę ⁊ cōbuſtioni / vt domus ⁊ cętera ędificia: aut putrefactiōi/ vt victualia. Secūdūeſt nr̄a neceſſitas: hoc manifeſtū ē. Tertiū eſt aliena rapacitas. Quartū eſt ſuꝑbia quā pariunt diuitię. Un̄. j. Timoth̓.vlt̓. d. dicit̉: Diuitibꝰ huiꝰ ſęculi p̨̄cipe nō alta ſaꝑe. Vbi dicitAugꝰ. Nō expauit apl̓us diuitias: ſed morbū illaꝝ: vermisem̄ diuitum ſuperbia. Quintum eſt multitudo familię quamipſę opes requirūt. Propter hoc dicit ſalomon: Ubi multę ſunt opes: multi ⁊ qͥ comedūt eas: ſicut vbi multaſunt cadauera: ibi multitudo vulturū ⁊ coruoꝝ ⁊ canū: et vbimultę ſegēteſ: ibi multitudo auiū. Generalit̓ veꝝ ē: vbi ē multitudo ſiue copia paſtꝰ: ibi cōuenit multitudo ferarū et auiū.Propt̓ hͦ dicit Seneca de familia diuitū: Prędā ſequit̉ turba iſta nō hoīem. e ¶ Et qͥd ꝓdeſt poſſeſſori niſi ꝙ cernit diuitiaſ oculis ſuis? q. d. nihil plꝰ qͣꝫ alij/ niſi ꝙ videteas qn̄ vult oculis ſuis: īmo aſiui fui: vl̓ ſuis .i. diuitiaꝝ. Habet em̄ auarus oculos a diuitijs: ⁊ luxurioſus a delitijs: ⁊ ſuperbus ab honoribus: et ideo nihil aliud videre p̨̄ualent niſi
Eccleſiaſtesdiuitias vel delitias vel honores. Vn̄ Zach̓. v. c. Hic ē oculus eorum ī vniuerſa terra. Omne em̄ qd̓ eſt in mūdo/ aut excōcupiſcentia carnis/ aut cōcupiſcentia oculoꝝ/ aut ſuperbiavitę. Habet autē auarus tria de diuitijs: ꝓpter q̨̄ ſe ſomniareſſe dinitē cū nihil habeat .ſ. ſollicitudinē/ nomē ⁊ viſum. Sedreuera nec ſollicitudonec nomem nec viſusdiuitiarum diuitē faciunt: ſꝫ dn̄atio. On̄em̄ diuitiaꝝ diues ēnon viſor vel cuſtos.Propt̓ qd̓ dicit Psͣ.Dormierūt ſomnuiſuū oēs viri diuitiaꝝ⁊ nihil īuenerūt ī manibꝰ ſuis. Mirabil̓ īmo miſerabil̓ fatuitas eſt oculos figereī ſterqͥliniū/ qͣſi ī ſpeculo: ⁊ ideo putare ſe diuitē. Propt̓ h̓ dr̄Eccͣi .xlj. c. Sapiētia abſcōdita ⁊ theſaurꝰ inuiſus: q̨̄ vtilitas īvtriſqꝫ? q. d. hoc ſolū vtilitatis habet theſaurus qd̓ videt̉.f ¶ Dulcis eſt ſomnus oꝑanti ſiue parū ſiue multūcomedat: ſaturitas autē diuitis nō ſinit eum dormirę. Ad litterā verū eſt hͦ de corporali comeſtiōe ⁊ oꝑation: Nā moderata refectio ⁊ oꝑatio ſomnū dulcificāt ⁊ quietant: ⁊ etiā digeſtionē iuuant. Un̄ Ecc̄i. xxxj. c. Somnꝰ ſanitatis ī homīe parco: dormiet vſqꝫ mane: ⁊ aīa illiꝰ cum ipſodelectabit̉. Ecōtrario ocium ⁊ ingurgitatio ſomnū amaricāt⁊ turbant: ⁊ digeſtionē impediūt. Vnde Ecc̄i. xxxj. c. Uigilia ⁊ cholera ⁊ tortura viro infrunito. Et Tulliꝰ dicit: Cumvideris iſtos epulones velut opimos boues ſtertere et ſudare: tūc intelliges eos qui maxime ſequuntur voluptatem minime aſſequi qd̓ ſequent̉. Moraliter: h ¶ Oꝑanti bonaf¶Dulcis eſt/ poſtea: g. ¶ Somnꝰ/ cōtemplatiōis: i Siue parū ſiue multū comedat/ de pane ſacrę ſcripturę:k ¶ Saturitas aūt diuitis .i. plenitudo marſupioꝝ ⁊ horreorū: ¶ Nō ſinit eum dormire: hoc ſomno/ de quo dicit̉ Gen̄. xxviij. c. Cū euigilaſſet iacob de ſomno/ ait: Veredominus eſt in loco iſto: ⁊ ego neſciebam. Et multi ſunt adhuc qui neſciūt: qꝛ nōdum dormierūt hoc ſomno. m ¶ Eſt⁊ alia infirmitas peſſima/ diuitis auari: n ¶ Quā vidi ſub ſole .i. in mudo .i. in mūdanis quę ſub ſole laborant.o ¶ Diuitię cōſeruatę in malū .i. in peccatū vel in ꝑiculūdn̄i ſui: īmo potiꝰ ſerui ſui vel mariti. Et ſuggillat hic ſalomon ſtulticiā auaroꝝ: qui diuitias ſuas credūt firmitatē ſuā:ẜm quod dicit̉ Prouerb̓. x. b. Subſtātia diuitis vrbs fortitudinis eiꝰ. Ipſe ꝟo vocat eas hic infirmitatē peſſimā. Malā: quia innitentē vel confidentē in eis corruere faciūt. VndeProuerb̓. xj. c. Qui confidit ī diuitijs ſuis corruet. Peiorē:¶§ qꝛ ſecuritatēMoraliter: m ¶ Eſt ⁊ alia infirmitas peſſima quāvidi ſub ſole: hęc .ſ. o¶iuitię cōſeruatę in malum:īmo in mala domini ſui. Multa enim ſunt mala. Primūeſt malū inquinationis: De hoc dicit̉ Abacuk. ij. b. Uę ei qͥmultiplicat nō ſua: vſqꝫ quo aggrauat contra ſe denſum lutu:Hoc eſt lutū ęgyptiacū/ in cuiꝰ exportatione filij iſrael affligebant̉: Exod̓ .j. c. Et adhuc tot cōphinos huius luti habeſquiſqꝫ ī humeris: quot p̨̄bendas habet in loculis. Unde patet ꝙ ī multis cōphinis ſeruiunt multi p̄ſbyteri ſpūalit̓. Secundū eſt malū deplumatiōis ſiue depilatiōis mētis: Sicutenim virgulę viſcatę auiculas quę ſe illis affricant/ a volatūX p̨̄pediunt vel deplumāt:o¶ Diuītię ꝯſeruatę ī malū domini ſui: exponit̉ et dediuitijs ſciētiaꝝ: q̨̄ ī malū dn̄i cōſeruant̉: qn̄ qͥs nō oꝑat̉ ẜſſcientiā ſuā. Vnde Lucꝭ. xij .ſ. Seruus ſciens voluntate d̓n̄ſui: ⁊ nō ſe p̨̄parauit: ⁊ nō fecit ẜm volūtateꝫ eius: vapulabitmultis. Ideo dr̄ Iaco. iij. a. Nolite plures magiſtri fieri/ſcietes qꝛ maius iudiciū ſumitis. Iſtę ſunt litterę mortis ſuę: qͥsquilibet noſtrū cōtra ſe deferet ad iudiciū: ſicut vrias detulitlitteras mortis ſuę. ij. Regꝭ. xj. c. Iſte eſt aduerſarius: cui cōſentire iubemur in via/ ne tradat nos iudici: ⁊ iudex miniſtroMatth̓. v. d. Aliter etiā diuitię bonorū operū ⁊ virtutū hꝰaccipi poſſunt:
f1. Ih. 2.c.
Al̓. ffructus
Ab. ja c.Al̓. jvere
Ps. 75.
Quinqꝫ ſuntfructꝰ diuitiaꝝſiue pecunieIob 31. b.
Ad literar
Moralit
De diuiſcientiaꝝ
ic Aliter