cti Hieronymi in libros Salomonis prologꝰ
¶ Epiſtola ſancti Hieronymi p̄ſbyteri ad Chromaciū ⁊Heliodoꝝ epiſcopos: de libris Salomonis.gͣUngat epiſtola qͦsiūgit ſacerdotiū: immo charta nō diuidat qͦs chriſti nectitamor. Cōmētariosdī oſee̓ amos ⁊ zachariā/ malachiā qͦꝫ poſcitis. Scripſiſſem ſi licuiſſet p̨̄ valitudine.Mittitis ſolācia ſumptuū:notarios noſtros ⁊ librariosf ſuſtētatꝭ: vt vobis potiſſimūnoſtrū deſudet ingeniū. Es ecce̓ ex latere frequēs turbah diuerſa poſcentiū: quaſi autęquū ſit me̓ vobis eſuriētibfͣ ⁊ alijs laborare: aut in rōnedati ⁊ accepti cuiqͣꝫ p̨̄ter voſin obnoxiꝰ ſim. Itaqꝫ lōga ęgrotatione fractus: ne penitushoc anno reticerem: et apudn vos mu̓tꝰ eſſem: tridui opuso nōmini veſtro cōſecraui: inꝑ terp̄tationē videlicet triū ſa-
lomōiſ voluminū/ maſſoth:q qͣs hebręi ꝑabolas: vulgataautē ęditio ꝓuerbia vocat:rrcoelēth quē gręce eccl̓iaſtē:latine concionatorē poſſumꝰdicere. Siraſirim qd̓ in lingua noſtra vertit̉ canticūcāgͦ ticorū. Fert̉ ⁊ panaretos iēſu filij ſirach liber: et aliuspſeudographus/ qui ſapienvtia ſalomōis īſcribit̉. QuoIrū priorē hebraicū repperi:z nō eccleſiaſticū vt apud latia nos: ſed parābolas p̨̄notatum. Cui iuncti erāt eccleſiaſtes ⁊ canticūcanticoꝝ: vt ſid militudinē ſalomonis nō ſolum numero librorū: ſed etiāmateriaꝝ genere coęquaret.Sēcūdꝰ apud hebręos nuſqͣꝫ eſt: qꝛ et ipſe ſtilꝰ gręcā eloquētiā redolet: ⁊ nōnulli ſcriptorū veterū: hunc eſſe iudęis philonis affirmant. Sicut gͦiudith ⁊ tobię ⁊ machabeoꝝlibros legit quidē eos eccleſia: ſed inter canonicas ſcri-
Sancti Hieronymi in¶ Eiuſdem Reuerendiſſimi patris: domini Hugonis Cardinalis: epiſtolę beati Hieronymi adhromacium et hheliodorum epiſcopos: de librisalomonis:¶ Expoſitio.Ungat epiſtola ⁊c̄. Pręmittit aūt Hieronymepl̓aꝫ huiclibro/ ſcribēs ChroN macio ⁊ Heliodoro epiſcopis. Inqua primo oſtendit ꝙeorum gratia hunc librū de hebręo trāſtulit in latinū. Secundooſtēdit qui ⁊ quot ſintlibri ſalomōiſ. Et hocfacit/ ne quis credereteccleſiaſticū eſſe parabolas ſalomoniſ eo ꝙipſe vnū volumen inuenit apud hebręos/tres libros continens.Primo/ Eccl̓iaſticū:ſecūdo/ Eccleſiaſten:tertio/ Canticacanticoꝝ. Tertio oſtēdit ꝙſua trāſlatio cęteris p̨̄ualeat. Primo gͦ captans beniuolentiā/ aita¶ Iūgat .i. iūctos eēoſtendat/ me .ſ. et vos:b ¶ Epl̓a quos iungit ſacerdotiū: immo charta non diuidat: id eſt non diſiūctos mēte oſtēdatquos locorū interualla corporaliter diſiungunt/ quos chriſtinectit amor. c¶ Cōmentarios .i. librosvel tranſlatiōes. Excuſatio eſt/ qua ſe excuſat ꝙ non trāſtulitillos quattuor ꝓph̓as: vel potius ꝙ non eſt cōmentatus ſuperillos/ ſicut chromacius et heliodorus petierant/ infirmitatepeditus: d ¶ In oſee amos et zachariam/ malachiquoqꝫ poſcitis: ſcripſiſſē/ ſi licuiſſet/ prę valitudine deficiente .i. p̄ defectu valitudinis. Vel valitudo pro infirmitate ponitur. Et eſt ſumptū ab vſu quo dicit̉ in receſſu velmorte alicuius: vale. e ¶ Mittitis ſolatia ſumptuū: notarios noſtros ⁊ librarios ſuſtentantes .i. ſumptus inſolatiū .i. neceſſaria ad ſumptus ſcriptorum meorum. f ¶ Utvobis potiſſimū noſtrum deſudet ingenium. Notarios dicit/ qui libros ſcribūt. Librarios: qui cuſtodiunt velemendant. Vel notarij dicunt̉: qui pͥmo de littera minuta breuiter ſcribūt chartas vel priuilegia: Librarij vero dicunt̉ quipoſtea de groſſa littera diligentius ſcribunt: ſicut fit romę.g ¶ Et ecce ex latere frequens turba diuerſa poſcentium. q. d. Vos quęritis a me cōmentarios dictos ꝓph̓as:et alij qͣꝫ plures requirūt alia. h¶ Quaſi aut ęquum ſit:id eſt iuſtū. i¶He vobis eſurientibus .i. valde deſiderantibus hos cōmentarios: k ¶ Et alijs/ me laborare: aquibus non accipio ſumptus: ⁊ ita eſurire corꝑaliter. q. d. noneſt ęquum. l ¶ Aut etiam ita rogant et poſcūt a me multaquaſi in ratione dati et accępti/ cuiqͣꝫ p̨̄ter vos obnoxius ſim. Sumptū eſt de epiſtola ad Phil̓. vlti. c. q. d.Hieronymus: nulli ſum obnoxius ad antidona niſi vobis: etita non eſt ęquū me alijs laborare eſurientibus. Argumentū/ꝙ plus tenemur ⁊ ſpiritualiter ⁊ temporaliter benefactoribusnoſtris. m ¶ Itaqꝫ longa ęgrotatione fractus/ ne penitus hoc anno reticerem: et apud vos: id eſt vobis.
OOOSn ¶ Mutus eſſem: tridui opus .i. trium librorū ſalomonis. Vel tridui opus .i. parui laboris: vel parui tꝑis. Finitum ꝓ infinito. o ¶ Nomini veſtro conſecraui .i. veſtrępetitiōi. Uel veſtro nomi .i. veſtro honori. q. d. ꝓpter honorem veſtrū tres libros ſalomonis trāſtuli. Et hoc eſt qd̓ ſequit̉: p ¶ Interpretationeꝫ videlicettriū ſalomōis voluminū/ maſlothquas hebręi parabolas. Ergo ꝑabola ē nomē hebręū.Cōtra: hic dicit Glo.parabola gręce: latineſil̓itudines. Sol̓. Idēeſt nomen gręcū ⁊ hebręū. Vl̓ dic ꝙ hebręivocāt eas ꝑabolaſ: nōtn̄ ſb̓ hͦ noīe ꝑabola: ſꝫforte ſb̓ alio idē ſignificāte. q Uulgataautē ęditio ꝓuerbia vocat: id eſt ęditio. lxx. vel illa q̄ fuitinuenta in hiericho.Qd̓ videt̉ velle Hieronymꝰ: Nā ſuꝑ illudMich̓. ij. c. Ml̓ieresppl̓i mei eieciſtꝭ de domo delitiaꝝ ſuarū: dic̄Glo. Hiero. Ioſephꝰſcripſit: ⁊ hebręi dicūtꝙ. lxx. interp̄tes nō ſūtīterp̄tati niſi. v. librosmoyſi. r¶ Coelethquē gręce eccl̓iaſten: latine cōcionatorē poſſumusdicere. Siraſirimqd̓ ī lingua noſtravertit̉ canticūcanticoꝝ. Siraſirim hebraice/ gręce epithalamiū .i. carmen nuptiale s ¶ Fert̉ ⁊ panaretos .i. eccleſiaſticꝰ: a pan qd̓ ē totū ⁊ ares qd̓ virtꝰ: qͣſi totꝰ ꝟtuoſus: vel oīm v̓tutū īſtructiuꝰ:quia de om̄ibus agit .ſ. t ¶ Ieſu filij ſirach liber: ⁊ aliuspſeudographus qui ſapiētia ſalomōis inſcribit̉.Pſeudo idē eſt ꝙ falſū: ⁊ graphos quod eſt ſcriptura: qͣſi falſo inſcriptus: quo ad hoc ꝙ intitulat̉ ſapiētia ſalomonis. vQuoꝝ .ſ. duoꝝ eccl̓iaſtici ⁊ ſapiētię: x. Priorē .i. eccleſiaſticū. yiHebraicum repperi non eccleſiaſticū p̨̄notatū .i. intulatū: cum tn̄ ſic deberet intitulari: z ¶ Ut apudlatinos/ ſupple ītitulat̉. a ¶ Sꝫ ꝑabolas p̨̄notatū/ repperi .i. intitulatū ſic .ſ. ꝑabolas: cū ſic nō deberet vocari. bi Cuiſ. eccl̓ico c ¶ Iūcti erāt eccl̓iaſtes ⁊ canticūcāticoꝝ:nō hi duo libri ſalomōis qͦs nos habemꝰ: ſꝫ alij duo ſil̓es iſtꝭī materia. d Ut ſil̓itudinē ſalomōis: nō ſolū nūero libroꝝ: ſꝫ etiā materiaꝝ genere coęqͣret .ſ. ille qͥ cōpoſuitillos tres libros. e ¶ Secūdꝰ .ſ. ſapīa: f¶ Apud hebręosnuſqͣꝫ ē: qꝛ ⁊ ipſe ſtilꝰ gręcā eloquētia redolet: ⁊ nōnulli ſcpͥtoꝝ veteꝝ huc eē iudęi philonis affirmāt:qͥ philo ꝑitus fuit ī gręca lingua: licꝫ eēt iudęꝰ. gͦ. Sic̄ gͦ iudith ⁊ tobię ⁊ machabeorū libros legit quidē eoseccl̓ia: ſed inter canonicas ſcripturas non recipit.Hoc verum eſt de orientali eccleſia: ſed occidentalis recipit:vt dicit Augꝰ. in li. de ciui. dei. Uel forte nondū tempore ſuorecępti erāt. Vnde Gregꝰ. in moral̓. dicit librū machabeorūnon canonicū: qui poſtea fuit in quodam concilio receptus:vbi patet in ꝓlogo quodā ipſius libri. Vel ſic Inter canonicas ſcpͥturas nō recipit .i. in canone veteris aut nouęlegis nō cōputat: Sūt tn̄ canonici libri .i. ab eccl̓ia catholicaapprobati. Sic et
Al̓. Imiſſle
Al̓. Kkoheleth
Al̓. Schirhaſchirim