Pſalmus
a In noͣctibꝰ extollite manusꝰ vr̄as ī ſancta: et benediciterdn̄o. Be̓nedicati te dn̄s exfſion: qui fecit cęlum et terram. ¶ All̓a. CXXXIIII
Audate nomē dn̄i:flaudate ſerui dn̄m.k¶Qu̓i ſtatis in domoin dn̄i: in atrijs domus dei nr̄i.Laudate dn̄m qꝛ bonꝰ dn̄s:
Uel ꝑ ſtantes ī domo/ ſignificant̉ maiores in eccleſia: ꝑ ſtantͣtes in atrijs minores .i. incipiētes. Et nota ꝙ eſt domꝰ inferi. or .ſ. eccleſia militās: De qua Psͣ. Dn̄e dilexi decorē domuſtuę. In qͣ ſtatur ꝑ gr̄ę ꝯſeruationē ſeu ꝑ bonam ꝯuerſationē.Itē domꝰ ſuꝑior/ eccleſia triūphāſ: De qͣ. sͣ. Beati qͥ habitātin domo tua dn̄e. Inqua ſtatur ꝑ iugē ꝯtēplationē vel ꝑ ꝯtinuāfruitionē. Itē domusinterior/ mens vel cōſcientia: De qͣ Mat.ix. a. Tolle lectū tuūet vade in domū tuā.In qͣ ſtatur ꝑ ſui ꝯſiderationē vel ſollicitā diſcuſſionē. Itē domus exterior/ caro:De qͣ Iob. iiij. d. Qui habitāt domos luteas. In qͣ ſtatur ꝑdiſcretā caſtigationē: vt paulus j. Corꝭ. ix. d. Caſtigo corpꝰmeū ⁊cͣ. Itē domꝰ anterior/ ſacra ſcpͥtura: De qͣ Pͣsͣ. In domo dei ambulauimꝰ cū ꝯſenſu. In qͣ ſtatur ꝑ aſſiduā meditationē. Itē domꝰ poſterior/ ſynagoga: De qͣ Lucꝭ. xiij. g. Ecce relinquet̉ vob̓ domꝰ veſtra deſerta. In qͣ ſtatur ꝑ figurarūexpoſitionē. Item domꝰ infima infernus vel ſepulchꝝ. Psͣ.Sepulchra eoꝝ domꝰ illoꝝ in ęternū. In qͣ ſtatur ꝑ timorē.Sequit̉: a ¶ In noctibꝰ extollite manus vr̄as .i. oꝑavr̄a: b ¶ In ſancta .i. vt intentiōe ęternoꝝ fiant: alit̓ nō valent: Sicut moyſes leuauit manꝰ ſuas pugnāte ioſue ⁊ ppl̓oiſrael ꝯtra amalech: Exo. xvij. c. j. Timoth̓. ij. c. Volo vosleuare puras manꝰ in or̄one. Thren̄. iij. e. Leuemꝰ corda noſtra cū manibꝰ ad dn̄ꝫ. Ioſue. viij. d. Leua clypeū qͥ ī manutua eſt ꝯͣ hai. Clypeꝰ ē or̄o. Un̄ Sap̄. xviij. d. Properās hōſine q̄rela deprecari ꝓ ppl̓is ꝓferēs ſeruitutꝭ ſuę ſcutū or̄onē⁊cͣ. Clypeus gͦ in manu ē or̄o aſſociata operi. Clypeus igiturin manu leuat̉: cum oratio ⁊ opus ad deum refertur: et tuncdiabolus ſuperatur. Et nota ꝙ dicit pluraliter: In noctibus. Nam eſt nox culpę nox ignorātię/ nox miſerię. De pͥma dicit̉ Iob. iij. a. Pereat nox in qua dictum eſt ꝯcęptꝰ eſthomo. In hac extollendę ſunt manꝰ: qꝛ etiaꝫ in peccato exiſtens debet facere bona quę poteſt vt ad pęnitētiā habilitet̉.Un̄ Gregꝰ. Interim fac qͥcquid boni potes vt deus illuſtretcor tuū ad pęnitentiā. De ſecunda dicit̉ Roma. xiij. d. Noxpręceſſit/ dies aūt appropinqͣbit. Et in hac etiā nocte leuādeſunt manꝰ vt merito bonoꝝ operū det deus ſapīam: Iuxtaillud Eccͣj. j. d. Fili ꝯcupiſcēs ſapīam ꝯſerua iuſticiā: ⁊ deusp̨̄bebit illam tibi. De tertio d̓r Eſa. xxj. c. Uenit mane ⁊ nox.Et in hac nocte etiam leuādę ſūt manꝰ. sͣ. Media nocte ſurgebam ad ꝯfitendū noī tuo. c ¶ Et bn̄dicite dn̄o: omīaei attribuēdo: bona de ipſo dicēdo: gr̄as de bonis collatis reddendo. bn̄ ꝯuerſando ⁊ bona faciēdo. Tob̓. vltꝭ. c. Filijs veſtris mādate vt faciant iuſticias ⁊ elemoſynas ⁊ bn̄di cāt deūin omni temꝑe. Et nota ꝙ bona etiam facta extra charitatemAd aſſuetudinē bn̄ agēdi. Prouer. xxij. a. Adoleſcens iuxta viā ſuā etiā cum ſenuerit non recedetAd pręꝑationē gr̄ę. Zach̓. j. a. Conuerti/ (ab ea.mini ad me ⁊ ego ꝯuertar ad vos.Ad multiplicationē temꝑaliū. Prouer. xj. d. AlijUalent? diuidūt ꝓpria ⁊ ditiores fiunt ⁊cͣ. Ezech̓. xxix. d.Dedi ei terrā ęgypti ꝓ eo ꝙ laborauerit mihi.Ad dimiſſionē pęnę temꝑal̓. iij. Regꝭ. xxj. g. Nōinducā malū in diehꝰ eius ⁊cͣ.Ad diminutionem pęnę ęternę. j. Corꝭ. iij. in Glo.Cū ꝑfidi in ęt̓nū ⁊cͣ. d ¶ Bn̄dicat te dn̄ſ ⁊cͣ.Scd̓a pars: vbi ꝓph̓a optat bn̄dici fideleſ dicēſ: Bn̄dicatq. d. monui vos bn̄dicere dn̄ꝫ: ⁊ vt poſſitꝭ: bn̄dicat te dn̄ſbn̄dictione veniēti: e ¶ Ex ſion. ſuꝑiori. ſ¶ Qui fecit celū ⁊ terrā .i. viſibilia ⁊ īuiſibilia/ ſiue ſpūalia ⁊ corꝑalia. Un̄patet ꝙ potēs ē dare bn̄dictionē. Iō dixit iacob/ Gen̄. xxxij.f. Nō dimittā teniſi bn̄dixerꝭ mihi. Et nota ꝙ ſupͣ plures bn̄dicere hortat̉ dicēs: Bn̄dicitę: Nūc aūt vnū bn̄dici p̄cat̉dicens: Benedicat te dn̄s: quia plures ſunt vnū: ⁊ vnitati debetur benedictio dei: Unde vnus in piſcinam primo
deſcendens ſanabat̉: Ioh̓. v. a. Simus igit̉ vnū ⁊ bn̄dictionē dei recipiemꝰ. Et quia oē munꝰ dei bn̄dictio eiꝰ dicit̉: ideovltimo ponit̉ ad quā vir iuſtus tot gradibꝰ aſcenditl Audate nomē ¶ Expoſitio Pſalmi. CXXXIIIIIdn̄i ⁊c̄. Materia huiꝰ pſalmi ē laus dei: ad quā propheta. in hoc pſalmoinuitat ſeruos dei quiꝑ aſcēſū qͥndecim graduū pręmiſſoꝝ dignifiunt laudare deum:Ideo poſt quīdecimgradꝰ immediate ponitur iſte pſalmꝰ. Cuius titulus eſt: Alleluia .i. laudate inuiſibilē. Et qꝛ Alleluia eſt idiomatꝭ alieni etignoti: innuit̉ ꝙ ſancti ī gloria ineffabili laude et ignoto nob̓idiomate/ laudāt deū. De qua laude dicit̉ Eſa. xxxv. d. Uenient in ſion cum laude ⁊ lęticia ſempiterna ſuꝑ caput eorū.Eodem. lj. b. Gaudiū ⁊ lęticia inuenient̉ in ea: gr̄arūactio etvox laudis. Tob̓. xiij. d. Per vicos eiꝰ cantabit̉ alleluia. Intentio monet ad laudem dei. Modus. Triꝑtitus eſt pſalmꝰ.Primo monēs laudare deū propt̓ eius potentiā/ enumerateius magnalia. Secūdo idoloꝝ cultores redarguit: ibi: Simulacra. Tertio oēs ordines eccleſię īuitat ad laudē dei:ibi: Domus iſrael. Dicit ergo: g ¶ Laudate vita ⁊ lingua: h ¶ Nomen dn̄i .i. dn̄m nominabilē vel dei potentiā: vt dicit Gſo. Vel filiū qͦ mundo pater īnotuit. ij. Regꝭ.xxij. a. Laudabilē inuocabo dn̄ꝫ: ⁊ ab inimicꝭ meis ſaluꝰ ero.Iohel̓. ij. g. Omnis qͥcunqꝫ inuocauerit nomē dn̄i ſaluꝰ erit.Actꝭ. iiij. b. Non eſt aliud nomen ſub cęlo quo oporteat ſaluos fieri credentes. Deinde oſtendit/ qui debeāt laudare dicens: i ¶ Laudat̉e ſerui dn̄m: quia vt dicit Augꝰ. vosmeliores ertis ſi laudatiſ non ipſe: Deus enī nec melior fit ſilaudaueris: nec deterior ſi vituꝑaueris: ſed tu laudando melior eriſ: vituꝑando deterior. Ideo dicit̉ Iudith. xiij. c. Laudate dn̄m deum noſtrū: quia non deſerit ſperātes in ſe. j. Paral̓. xvj. b. Laudate nomē ſanctū eius. Et nota ꝙ ſeruꝰ dicit̉a ſeruiēdo vel a ſeruādo. Cū a ſeruiēdo dicit̉ / a ſeruitio noīatur. Quale enī erit ſeruitiū: taliſ erit ſeruꝰ. Seruitiū bonum/bonū facit ſeruū: et malū/ malū: indifferēs indifferētē: Verbicā: Seruitiū dei bonū eſt/ et bonū fac̄ ſeruū: ſic chriſtꝰ ſeruꝰdei dicit̉/ ⁊ vir iuſtuſ. Eſa. xlix. b. Hęc dicit dn̄s formans meex vtero ſeruū ſibi vt reducam iacob ad eum. Sup̄ eodem. a.Seruꝰ meus es tu iſrael: qꝛ in te glorificabor. Item ſeruitiūdiaboli vel peccati malū eſt: et malum ſeruū facit. Ioh̓. viij.d. Qui facit peccatū: ſeruus eſt peccati. Item ſeruitiū hoīsẜm ſe indifferēs eſt: et ſeruū indifferentem facit. j. Pet̓. ij. c.Serui ſubditi eſtote in omni timore dn̄is veſtris. Veruntūgenus ſeruitij ⁊ intentio trahunt ſeruū/ vel in bouū vel ī malum. Vnde ſi quis ſeruit hoī in bono ſeruitio ⁊ bona intentione/ bonus eſt ſeruus: ſi ꝟo ſeruiat in ſeruitio illicito vel nōbona intentiōe/ malus ē ſeruꝰ. Deinde diuidit ſeruos dn̄i ī ꝑfectos ⁊ ī imꝑfectos dicēs: k¶ Qui ſtatis. q. d. vos ſeruilaudate dn̄ꝫ: qͥ ſtatꝭ nō ruitis peccādo: nō iacetꝭ vel ſedet (torpēdo: ſꝫ ſtatꝭ ꝑſeuerādo erecti ad cęlū: ¶ ¶ In domo dn̄i. l.in eccleſia dei / vt colūnę forteſ vel vt parietes. Eſa. vj. d. Semen ſctm̄ erit qd̓ ſteterit ī ea. Et qͥ ſtatis: m¶ In atrijsdomꝰ dei noſtri: vos ſimilit̓ laudate .i. voſ minores qͥ eſtisin ingreſſu. Deinde ad maiorē exhortationē repetit idem: vtꝯtinua ſit laus dei/ dicenſ: n ¶ Laudate dn̄m. Non dicitqui: qꝛ omēs inuitat: Et ponit cauſam: o ¶ Quia bonꝰ ſedn̄s eſſentialit̓: quia bonitas eius non eſt qualitas accidensvel accedens: ſed eſſentia vel natura eiuſ: Unde nō aliudē viaccidentalit̓ bonus eſt: ſed ſeipſo. Oīa alia bona ſunt alterius boni participatiōe: vnde accidentalit̓ ſunt bona/ non perſe: et ideo nec ꝓpter ſe laudabilia ſunt: ſed propt̓ illud bonumcuius participatiōe bona ſunt: quo quāto magꝭ participant:tanto magꝭ bona ſūt / ⁊ magis laudabilia. Et ideo: quia ſolusdeus per ſe bonus eſt/ ſolus ꝑ ſe laudabilis. Vnde Eſa. xlij.b. Laudē meam alteri non dabo. Lucꝭ. xviij. d. Nemo bonniſi ſolus deus
Psͣ. .83.
Al̓ r dn̄mAl̓ rtibi
Al̓ r qmſibenignus
Posͣ. 54.
Partitiopſalmi
Psͣ .48.Nox triplex inqua manus ſūtleuande
Seruitiū bonet malum
Psͣ .118.
ixv iagnū.
Solus dꝰ eſſetialiter bonus