CXVII
ſͦ ⁊ exaudiuit me in latitudinecrdn̄ſ. Dn̄s mihi adiutorr: nōtimebo qͥd faciat mihi homo.U Dn̄s mihi adiutor: ⁊ ēgo dēs ſpiciā inimicos meos. Bohnū ē ꝯfidere in dn̄o: qͣꝫ ꝯfide̓i re in hoīe. Bonū eſt ſꝑare in
k dn̄o: qͣꝫ ſpērare in pͥncipibꝰn Omnes gentesˣ circūieruntg me: ⁊ ī noīe dn̄i: ⁊ qꝛ vltus ſūꝑrin eos. Circūdātes circūdeqderūt me: ⁊ in noͣmīe dominiquia vltus ſumin eos. Cirr̄cūdēderunt me ſicut apesˣ:
x a ¶ Et exaudiuit me dn̄s/ ponēdo in latitudine .i. dilatādo me: qꝛ quāto magis tribulabant̉ fideles: tanto plures cōuertebant̉ ad fidē: et magis dilatabat̉ ⁊ numero ⁊ merito. Un̄ſupra idē dicit qd̓ hic: Cū inuocarē exaudiuit me deus iuſticięmeę: in tribulatiōe dilataſti mihi. Vel ponendo/ ī latitudinepatrię/ qͣꝫtū ad eccl̓iaꝫtriūphantē. Sicut em̄tota die legimꝰ de ſanctꝭ martyribꝰ/ ꝙ ī agone martyrij inuocabātdn̄m: et dn̄s exaudiebat eos/ ducēdo aīasad latitudinē ſuꝑnę patrię: de qͣ dic̄ Gregoꝰ.Qui vere fieri diuesdeſiderat/ hęreditateꝫappetat: quā hęredumnumerꝰ nō anguſtat. Nec tm̄ de tribulatiōe liberabat dn̄s ſanctos: ſꝫ ⁊ adiuuabat ī bonis agēdiſ ⁊ ī ipſis tribulatiōibꝰ ꝑferēdis: Un̄ ſubdit eccl̓ia: c¶ Dn̄s mihi adiutor: et iō nō timebo qͥd faciat mihi hō. i. qͥlibet inimicꝰ carnalis: ẜm qd̓dn̄s dic̄/ Matth̓. x. c. Nolite timere eos qͥ occidūt corpꝰ. Et repetit: d Dn̄s mihi adiutor: ⁊ iō ego deſpiciā inimicos meos: Sic̄ laurentiꝰ de craticula deſpiciebat dacianū ⁊deridebat/ dicēs: Aſſatū eſt iā/ verſa ⁊ māduca.X habeat̉: Un̄ addit: a Et exaudiuit me dn̄s nō ī tribulatiōe: ſꝫ magis/ b ¶ In latitudine .i. in īpletiōe mādatorū ex charitate. Psͣ. Latū mādatū tuū nimis. Prouer. iiij. b.Ducā te ꝑ ſemitas ęqͥtatis: qͣs cū īgreſſus fueris nō artabunt̉greſſus tui. In ſatiſfactiōe aūt ⁊ in pnīa ē difficultas: tn̄ ex ip̄olabore pnīę cū īpugnatiōibꝰ tēptationū. Sed ꝓpt̓ hoc nō deſperat nec reſilit bonꝰ pęnitēs: ſꝫ dic̄ qd̓ ſeqͥt̉: c ¶ Dn̄s mihiadiutor: nō timebo qͥd faciat mihi hō qͥcūqꝫ monēs adpctm̄. Ul̓ ho. i. diabolꝰ qͥ a deuicto hoīe ſūpſit nomē vt hō diceret̉. Un̄ Matth̓. xiij. d. Inimicꝰ hō hͦ fec̄. Et duplex dei adiutoriū neceſſariū ē .ſ. ꝯͣ fraudulētiā: ⁊ ꝯͣ violentiā. Un̄ iterat/ dicēs: d ¶ Dn̄s mihi adiutor. q. d. pͥmo ē adiutor ꝯͣ fraudulētiā hoſtꝭ callidi: ſecūdo ꝯͣ violētiā fortꝭ armati: de qͦ Luc̄. xj. c.Et Iob .xlj. d. Nō ē poteſtas ſuꝑ terrā q̨̄ cōparet̉ ei. e ¶ Etego/ talē habēs adiutorē: f ¶ Deſpicia īimicos meos .ſ.mūdū/ carnē/ diabolū. Mundū debemꝰ deſpicere ꝓpt̓ ſui vanitatē: carnē propter ſui vilitatē: diabolū ꝓpt̓ ſui malignitatē.g ¶ Bonū ē ꝯfidere ī dn̄o ⁊cͣ. Secūda ꝑs: vbi pͥmo dic̄: inſolo deo ꝯfidendū eſſe. Et hͦ dicit eccl̓ia ſiue martyres ī tribulatiōe paſſiōis poſiti. q. d. nō timemꝰ eos qͥ corpꝰ occidūt: ſedillū timemꝰ ⁊ in ipſo fiduciā habemꝰ qͥ pōt corpꝰ ⁊ aīaꝫ mittere ī gehēnā: ⁊ ꝑducere ī gl̓iam. Vnde dic̄: Bonū .i. meliꝰ eſtcōfidere ī dn̄o/ qͥ potēs ē p̨̄dicta facere: h. Ꝙ ꝯfidere inhoīe/ qͥ nō pōt nocere nec iuuare niſi corpꝰ. Nec ſolū de hominibꝰ/ ſꝫ ⁊ de angelis ē hoc verū: Un̄ ſubdit: i Bonū ē .i.meliꝰ/ ſꝑare ī dn̄o qͣꝫ ſꝑare in pͥncipibꝰ .i. in angelis: qͥ dicunt̉ pͥncipes ⁊ ꝓuinciaꝝ ⁊ ꝑſonaꝝ: ſic̄ habet̉ Daniel̓. x. c. ⁊ inpluribꝰ locis. Ibi em̄ dr̄: Ecce michael vnꝰ de p̓ncipibꝰ pͥmis⁊cͣ. Et ī fine capituli: Nemo ē adiutor meꝰ in oībꝰ his niſi michael pͥnceps vr̄. Licꝫ em̄ angeli vel etiā hoīes iuuēt: tn̄ ī ipſodn̄o magꝭ qͣꝫ ī ipſis ē ſꝑandū: a qͦ et ipſi āgeli ⁊ hoīes boni habēt vt iuuare poſſint. Oſtēſo ꝙ ī ſolo deo ſꝑādū ſit: exponit tribulationē: de qͣ ſupͣ dixit: De tribulatiōe īuocaui dn̄m. Un̄ dic̄eccl̓ia vel qͥlibet martyr: l Oēs gentes circūierunt mefidelē/ vt me deciperēt ⁊ ad errorē ſuū traherēt: Et tn̄ nō fecerūt qd̓ volebāt: ſꝫ magis ꝯuerſi ſūt ab errore ſuo ad veritatē fidei: Un̄ ſubdit: n ¶ Et in noīe dn̄i .ſ. ieſu chriſti eſt ſupple:o ¶ Quia vltꝰ ſū in eos .i. ꝯuerſi ſt̓: et ꝯuerſi pęnas a ſe pnīęexigētes vltionē ſūpſer̄t de hͦ qd̓ circūier̄t me. Vel ſine/ quialegit̉ ẜm aliā lr̄aꝫ/ ſic: In noīe dn̄i vltus ſū ī eos. Et idēeſt ſenſus. Deinde ī ꝑſoua capitis ꝯfortās eccleſiā ⁊ martyresſuos/ dic̄: p ¶ircūdātes circūdederūt me dicit chriſtꝰde iudeis: Sic ſuꝑ dixit: Tauri pingues obſederūt me. Et ineodē Psͣ. Cōciliū malignātiū obſedit me. Et ī hͦ ꝙ nō repetith̓ gētes/ dat ītelligere ꝙ de iudęis loqͥt̉. qi Et ī noīe dn̄i qꝛvltꝰ ſū in eos. Hoc ſic̄ ſupͣ expoſitū ē/ exponat̉. Vel ſic: In
noīe dn̄i. q. d. ipſi mō videant qͥd lucrati ſint: qꝛ vltꝰ ſū ineos ꝑ titū ⁊ veſpaſianū. Duobꝰ aūt modis circūdederūt iudęi chriſtū. Primo occulte volētes eū caꝑe in ſermone: ſic̄ dMatth̓. xxij. d. ꝙ phariſęi conuenerunt in vnum ⁊ interrogauit ieſum vnꝰ ex eis legis doctor/ tēptās eū: magiſter qd̓ ē mādatū magnū in lege?Scd̓o circūdeder̄t eūaꝑte ꝑſeq̄ndo. Et ꝓpt̓ ꝙhoc non ſemel dic̄ hic:circūdederunt/ ſed ⁊ſecūdo repetit/ dicēs:r ¶ Circūdederuntme ſic̄ aꝑes/ vt meaperte blaſphemijs ⁊conuitijs pungerent.Et recte apibus comꝑant̉ iudęi: ꝓpt̓ duascauſas: quia .ſ. apes mellificāt alijs nō ſibi: ⁊ qꝛ apes pūgendo alios ſeipſas euiſcerāt: Sic iudęi mellificauerūt nobis dulcedinē in paſſione chriſti: ⁊ ipſum nobis dulciorem fecerunt.Unde eis poteſt dici: Sic vos non vobis mellificatis apes.Item vt chriſtū pungerent clauis paſſiōis ſe euiſcerauerūt etaīas ſuas ꝑdiderūt:Moralit̓: g ¶ Bonū ē ꝯfidere ī dn̄o. Supͣ dixerat bonꝰęnitēs: Dn̄s mihi adiutor nō timebo qͥd faciat mihi hō. Et iterū: Dn̄s mihi adiutor ⁊ ego deſpiciā inīmicoſ meoſ .ſ. mūdū/ carnē diabolū: qͥ dei auxilio deuīcūt̉nō auxilio hūano: Iō dic̄: Bonū ē ꝯfidere ī dn̄o: qͥ ē oīpotēſ adiutor: h Ꝙ ꝯfidere ī hoīe/ qͥ nihil ex ſe pōt. Hiere. xvij. a. Maledictꝰ qͥ ꝯfidit ī hoīe. j. Machab̓. iij. b. Nō inml̓titudine exercitꝰ victoria belli: ſꝫ d̓ cęlo fortitudo ē. ij. Paral̓. xxv. c. Si puteſ ī robore exercitꝰ bella ꝯſiſtere: ſuꝑari te faciet dn̄s. Cōfidere gͦ debemꝰ ī dn̄o qͣꝫtū ad victoriā: ſꝑare ī eoqͣꝫtū ad gl̓iam coronā quā ꝯfert victoribꝰ. Vn̄ addit: i ¶ Bonū ē ſꝑare ī dn̄o .i. gl̓iaꝫ expectare ab eo: qꝛ ſpes ē certa expectatio futurę beatitudīſ. k ¶Ꝙ ſꝑare ī pͥncipibꝰ ſęcl̓aribꝰ vl̓ eccl̓iaſticꝭ: a qͥbꝰ ml̓ti ſperat gl̓iā pn̄tē. Psͣ. Nolite ꝯfidere ī pͥncipibꝰ: in filijs hoīm ī qͥbꝰ nō ē ſalꝰ. Et iō Bonū ēſꝑare ī dn̄o: qꝛ in neceſſitate poſiti ſumꝰ/ a qͣ nō poſſumꝰ ꝑaliū lib̓ari: Un̄ addit: lOēſ gētes .i. oīa vitia q̨̄ faciūt hoīeꝫgētilit̓ viuere. m Circūier̄t me qͣſi exercitꝰ caſtꝝ obſidēdo.Exercitꝰ em̄ diaboli ē exercitꝰ vitioꝝ: q̨̄ hoīeꝫ obſidēt ī tēptatiōe: exēplo ipſiꝰ diaboli: de qͦ. j. Pet̓. v. b. Circūit q̨̄rens quēdeuoret. Iob. xix. b. Obſeder̄t ī gyro tab̓naculū meū. Daniel̓j. a. Venit rex babylonis ī hierl̓m ⁊ obſedit eā. Breuit̓ aūt notādū ꝙ in his tribꝰ ꝟſibꝰ qͣdruplicē tāgit circūitū. Primū/ cūdic̄: Oēs gēteſ circūierūt me. Secūdū ⁊ tertiū/ cū addit:Circūdātes circūdederūt me. Quartū cū ſb̓iūgit: Circūdederūt me ſic apeſ. In qͦ notat̉ ꝙ qͣttuor modis circūeūt hoīeꝫ vitia .ſ. ī cogitatiōe ī locutiōe/ ī oꝑatiōe/ ī omiſſiōe:vt iſtis qͣttuor modis poſſit trahi ad pctm̄. Sed ille qͥ ꝯfidit īdn̄o iſtos circūitus nō timet. Un̄ in qͦlibet iſtoꝝ ꝟſuū poſtqͣꝫdixit de circūitu/ ſubiūgit: n ¶ In noīe dn̄i qꝛ vltus ſū ineos. q. d. in noīe dn̄i vincā oēs inſultꝰ vitioꝝ: ſic̄ dicit dauidgolię/ ꝑ quē intelligit̉ diabolꝰ. j. Regꝭ. xvij. f. Tu venis adme cū gladio ⁊ haſta ⁊ clypeo: ego aūt venio ad te in noīe dn̄iexercituū dei agminū iſrl̓. Hanc aūt expoſitionē aꝑtiꝰ innuitalia lr̄a q̨̄ hꝫ: In noīe dn̄i circūiui eos. Bn̄ aūt ꝯcordatqd̓ h̓ dr̄: vltꝰ ſū ī eos: qꝛ in ꝯtritiōe ſumit̉ vīdicta de pctīs:qꝛ ibi ē dolor ꝯͣ delectationē q̨̄ fuit in pctō: ⁊ ꝯͣria ꝯͣrijs curāt̉.Bn̄ aūt ſubdit ī fine: r¶ Circūdeder̄t me ſic̄ apes. Apisem̄ paꝝ mellis portat: ſed hꝫ aculeū ī cauda: qͦ pūgit eū qͥ melvult accipere: Sic vitia p̨̄tēdūt delectationē: ſꝫ ī fine pungūtꝑ pęnę ęt̓nę obligationē. Propt̓ hͦ dr̄ Eccͣi. xxj. a. Quaſi a facie colubri fuge pctā. Quia velut coluber blādit̉ ſacie: ſed cauda pungit: ſic pctm̄. Prouer. xxiij. d. Ingredit̉ blande: ſed inin fine mordebit vt coluber: ⁊ ſicut regulus venena diffundet.X Sūt aūt multiUel alit̓ de tēptatiōibꝰ: r ¶ Circūdederūt me ſic̄ apes.Sicut em̄ apes mellificāt nō ſibi ſꝫ alijs: ſic tēptatiōes ⁊ īſultꝰvitioꝝ iuſtis nō nocēt: ſꝫ ꝓſūt: qꝛ vt dic̄ Augꝰ. Tēptatio cui nō
X 6
Iudei duobusmodis circūdederūt chriſtū
Psͣ .4.
dn̄ſAl̓. feſt
al̓. ccircūdeder̄tAl̓. nō hꝫ ī qꝛAl̓. nō hꝫ fin
Al̓. ffauūApibꝰ comprant̉ iudei
Moraliterde pęnitēte
DoraliterPsͣ .118. r
Psͣ. 145.
Allegoricede eccleſiaMatth̓ .10. c.
Hoīeꝫ circū eūtvitia quattuormodis
Psͣ. 21.
Aliter de temptationibus