Druckschrift 
2 (1499)
Einzelbild herunterladen
 

Pſalmus

I Fiant filij eiꝰ orphani: et vxcor eiꝰ vidua. Nutātes trāſferant̉ filij eiꝰ ēt mēdicēt: et eijciant̉ de habitationibꝰ ſuis.

f Scrutet̉ fęnerator oēꝫ ſubg ſtātiā eiꝰ: et diripiāt alieni lah bores eiꝰ. ſit illi adiutor:nec ſit miſereat̉ pupill̓ eiꝰ.

a FFFiāt filij eiꝰ orphani. q. d. moriat̉. Et qꝛ etiā morteꝫmr̄is poſſent fieri orphani: det̓minat morte pr̄is demorte mr̄is intelligit ſubdit: b Et vxor eiꝰ vidua:qd̓ fit mortē viri: qd̓ planū eſt iuda etiā iudęis: qꝛ multi eoꝝ īterfecti ſūt a tito veſpaſiano. Exo. xxij. d. Percutiāvos gladio erūt vxores vr̄ę viduę filijvr̄i pupilli. Quartapęna/ ē punitio filioꝝQuę ī plures diuidit̉pęnaſ. Prima ē inſtabilitas: Un̄ dic̄: c Nutātes trāſferāt̉ filij eiꝰ loco ad locū. Scd̓a pęna/ ēmēdicitas: Un̄ addit: di Et mēdicēt. Hęc ſuſtinuert filijiudę filij iudeoꝝ ī captiuitate ſua: qn̄ capti ſūt a tito veſpaſiano? Sꝫ duo pn̄t quęri: Primo: qͥd faciat ad pęnā patrūiam mortuoꝝ pęna filioꝝ viuentiū? Scd̓o: qͣre pctō patrūpuniunt̉ filij? Uidet̉ enī iniuſticia: ſcpͥtū ſit Ezech̓. xviij. e.Filiꝰ portabit iniqͥtatē pr̄is. Ad pͥmū dicēdū eſt: pr̄esmortui in affligunt̉ timēt filijs ſuis: qꝛ eos videantſecū in pęna: nec bonis ī gloria: ſic̄ diues lazarū abraā:Lucꝭ. xvj. f. timēt ne tādem veniāt eis in tormēta: et timere ē eis pęna. Ad ſecūdū dicēdū: filiꝰ portat iniqͥta pr̄is vt puniat̉ ęt̓nalit̓ pr̄e: ſed qn̄qꝫ punit̉ tꝑalit̓ eo: licet ip̄e peccauerit pr̄e: ſi ꝟo imitet̉ pr̄em in pctō tūc ettꝑalit̓ ęt̓nalit̓ punit̉. Un̄ bn̄ debuer̄t puniri filij iudę vxoreiꝰ/ ea comedebāt quę ip̄e dn̄o furabat̉: et filij iudęoꝝ/ quiapr̄es fecerūt chriſtū occidi/ filij eiꝰ reſurrectionē volebāt ſepelire. Un̄ bene eis accidere debuit ip̄i imp̄cati ſunt ſibi:Matth̓. xxvij. c. Sāguis eiꝰ ſuꝑ nos ſuꝑ filios nr̄os. Tertia pęna filioꝝ/ fuit amiſſio poſſeſſionū: Un̄ dic̄: e Et eijciant̉ habitationibꝰ ſuis .i. de poſſeſſiōibꝰ īmobilibus.Quarta fuit amiſſio mobiliū: qd̓ fit duobꝰ modis .ſ. fraudēet violētiā. De dic̄: f Scrutet̉ fęnerator oēm ſubſtātiā eiꝰ. qd̓ forte ad lr̄am fuit verū de ſub̓a quā iudas dimiſerat filijs ſuis. De ſcd̓o addit: g Et diripiāt alienilabores eiꝰ. Hoc fecerūt romani ſucceſſoribꝰ iudę alijsiudęis. Vel myſtice: fęnęrator ſpiritualis eſt diabolus: quipctm̄ dat ad vſurā. Vel ipſe etiā dn̄s d̓r fęnerator: cōmittit talētū ſuū ad vſuram: Matth̓. xxv. b. et Lucꝭ. xix. c. Devtroqꝫ iſtoꝝ pōt dici: Scrutet̉ fęnerator oēm ſubſtātiam eiꝰ/ iudę iudęi: qꝛ deꝰ ī iudicio diſtricte reqͥret qd̓ eimiſit: diabolus puniet pctō. Quarta pęna/ ē defectusꝯſolatiōis: Quę ſit duob modis .ſ. adiuuādo cōpatiendo.Primū remouet dicēs: h Non ſit illi adiutor: Secū ſubdit: Nec ſit miſereatur pupillis eiꝰ. Quinta/ eſt defectus et annihilatio ipſiꝰ poſteritatꝭ: Vnde ſubdit:Fiāt nati eiꝰ ina Fiant filij eius orphani: et vxor eius vidua. Filij ꝑlatoꝝ ſūt ſubditi/ vxor eccleſia. Et meliꝰ ē iſtis filijs vtſint orphani: vxori vt ſit vidua qͣꝫ p̨̄latū malū habeāt. Itēfilij cuiuſlibet hoīs/ ſūt eiꝰ oꝑa: vxor eſt aīa. On̄s tn̄ principalit̓ eſt pater iſtoꝝ filioꝝ/ ſpōſus huiꝰ vxoriſ: qꝛ filij pn̄tgenerari/ nec ſpōſa ꝯciꝑe pōt: niſi ipſo pͥncipalit̓ oꝑante. Filijergo ſūt orphani: qn̄ ſūt dei oꝑa. Uxor ē vidua: qn̄ a ſponſo deo ſeꝑat̉ pctm̄. Iob. xxiiij. d. Pauit ſterilē q̨̄ parit:et viduę bn̄ fecit. Vel de filijs .i. de imitatoribꝰ maloꝝ pn̄tintelligi p̨̄dicta. Iudas diſcipulus chriſti ep̄s fuit: malos epiſcopos ſignificat: quoꝝ filij ſūt ſubditi vel imitatoresvel etiā nepotuli: De qͥbꝰ Iob. xxj. a. Sublimati ſunt impijꝯſortatiqꝫ diuitijs: ſemē eoꝝ ꝑmanet corā eis: ꝓpinquoꝝ turba .i. nepotū/ in ꝯſpectu eoꝝ. Uxor eoꝝ ē eccleſia: de indeberēt generare filios ſpūales. Sed multi habētesbrū generatiuū accipiūt hāc vxorē cōtra legē. Deut̓. xxiij. a. intrabit eunuchꝰ attritꝭ vel amputatꝭ teſticulis abſciſoveretro eccleſiā dei. Un̄ meliꝰ eēt eccleſię eēt vidua qͣꝫ tales maritos hr̄et: dic̄ ꝓph̓a: Fiāt filij eius orphani:et vxor eiꝰ vidua. De qͥbꝰ etiā ſubdit̉: c Nutantestrāſferāt̉ filij eiꝰ mēdicēt: Ip̄i enī ſūt nutātes .i. fluctuantes inſtabiles in ꝓpoſito. Tob̓. vij. c. Et nutaret nullūqꝫ daret petēti reſpōſū: dixit ei angelus: noli timere. Sunt

etiam nutantes vt ebrij dormitantes furioſi: ſicut de dauid dicit̉. j. Regꝭ. xxj. d. Collabebat̉ int̓ manꝰ eoꝝ: Tranſferunt̉ a mūdo cum moriunt̉/ ferunt̉ in infernū: vt Lucꝭ. xvj.f. dicit̉ de diuite/ mortuꝰ eſt ſepultꝰ in inferno. d Etmendicēt/ ibi: ſicut ille diues quęſiuit guttam aquę: nec tn̄habere potuit. Hęc ēamara mendicitas.Prouer. xx. a. Propter frigus piger ararenoluit: mendicabit ergo ęſtate .ſ. in ardoregehēnę: dabit̉ ei.Et poſſent dicere mali diuites: nos bene ſumꝰ in diuitijsdelitijs nr̄is: non mouebimꝰ nos: ꝓpter ſubiūgit violentexpellent̉: Un̄ dicit: e Et eijciant̉ de habitatiōibusſuis .ſ. de diuitijs delitijs palacijs/ q̨̄ habitare ſe diu putabāt. Exemplū Lucꝭ. xij. c. dicebat diues: Aīa mea multahabes bona poſita in ānos plurimos: reqͥeſce/ comede bibeepulare. Dixit aūt deꝰ: Stulte hac nocte repetēt aīam tuā ate. Psͣ. Fiat habitatio eoꝝ deſerta: in tab̓naculis eoꝝ nonſit qui inhabitet. Hiere. xxij. d. qui ędificat domū ſuaꝫ ininiuſticia cęnacula ſua in iudicio. Scrutet̉ fenerator oēm ſubſtātiā eiꝰ. Hoc ad lr̄am aliqn̄ accidit: qꝛ mortuo diuite iudęi calūniant̉ vexāt hęredes eiꝰ imponunt ei ab eis recęperat ad vſurā. Uel fęnerator .i. pͥnceps: quieſt fęnoris occupator: et ī veritate vſurariꝰ eſt: qꝛ ꝑmittit vſurarios dare ad vſurā particeps eſt eoꝝ. Iſte ſcrutat̉ omnēſubſtantiā diuitis mortui: quia in multis locis hęc eſt ꝯſuetutudo cum morit̉ diues homo: ſtatim tota ſubſtātia eiuſ accipit̉ in manu eius/ et dicit̉ vſurariꝰ erat: vn̄ ad regem ꝑtinet ſubſtātia eiꝰ: Et ſic accidit qd̓ ſequit̉: g Et diripiantalieni labores eius .ſ. bedellij militeſ. Lucꝭ. xij. c. Queautem paraſti cuius erunt? Eccͣj. x. b. Cum morit̉ homoreditabit ſerpentes: id eſt dęmones de anima ſua: et beſtias:id eſt pͥncipes de pecunia ſua: et vermes ad litteraꝫ de carneſua. Uel diabolo legi poteſt: Qui eſt fęnerator dans peccatū ad vſuram / momentaneā delectationē: exigens pęnaꝫęternā: Qui ſcrutat̉ etiam omnē ſubſtantiā: ſcilicet ipſa bonaopera/ ſi forte īueniat ibi aliqd̓ latens peccatū: Vnde ſignificatꝰ ē per laban: qui quęrens idola ſua/ ſcrutatꝰ eſt totam ſupellectilem iacob. Gen̄. xxxj. e. Scrutare quicqͥd tuoꝝ apudme inuenerꝭ/ aufer. Et pręmiſit ante: Apud quēcūqꝫ inueneris deos tuoſ/ necetur coram fratribꝰ noſtris. Sic apud quēcunqꝫ inuenta fuerint idola peccati/ necabit̉ gladio vltionisdiuinę coram omnibꝰ qui erunt cōgregati ad iudiciū: Et tūcdiripient alieni labores eius .ſ. dęmones. Prouerb̓. v. b. Nedes alienis honorē tuū ānoſ tuoſ crudeli: ne forte impleant̉extranei viribꝰ tuis: et labores tui ſint in domo aliena gemas in nouiſſimis. Poſſet autem aliquis cogitare in morte vel in iudicio haberet amicos qui eum iuuarent: Vndetra hoc bene ſequit̉: h Non ſit illi adiutor. Hoc veꝝeſt: quia poſt mortem non habet homo adiutorem niſi bonaopera/ ſi forte fecerit ea: nec ſimiliter in die iudicij. Un̄ Barlaam narrat exēplū bonū de tribꝰ amicis: quoꝝ primꝰ dixitamico ſuo in neceſſitate poſito quia dominꝰ ſuus volebatredderet rationem villicatiōis ſuę/ non iuuaret eum niſi devno lintheo. Secūdus dixit/ tm̄ iret cum eo vſqꝫ ad mediam viam. Tertius de quo minus ꝯfidebat dixit/ iret eoante dn̄m ſuum et ſtaret pro eo faceret pacē ei. Et idem exponit dicēs: primꝰ amicꝰ eſt mūdus: qui dat niſi lintheum in morte: quando hominē deo oportet reddere rationemvillicationis ſuę. Secundus amicus eſt parētela eiuſ: quę ipſum deducit vſqꝫ ad ſepulchrū tm̄. Tertius eſt opus miſericordię bona opera quę facit homo: quę ſi habet/ tutū eumfaciunt corā deo. Hoc eſt de peccatore qui iſtum tertiumamicū habet dicit: ſit illi adiutor. Eſa. x. a. Quidfacietꝭ in die viſitatiōis calamitatꝭ delonge venientꝭ? Adius ꝯfugietis auxiliū vbi derelinquetis gloriam veſtram?i Nec ſit miſereat̉ pupillis eiꝰ. In p̨̄ſenti ad lr̄aꝫ accidit pupillis maloꝝ diuitū: Et ī futuro erit miſereatur cōpaſſiōe moueat̉ ſuꝑ pctīs maloꝝ. Sup̄ enī diximusX pupillos ſiue orphanos

C

23. diſ. c. i. in fiAl̓ Commotiamoueantur

Psͣ.61.

Diabolustur fenerato

Moralit̓ X