Pſalmus
a noͣlite obdurare corda vr̄a.Sicut īfirritatiōe: ẜm diemētēptatiōis ī dēſerto. Ubi tēs ptauer̄t me pr̄eſ vr̄i: ꝓbauer̄tˣ
hͦ ⁊ vider̄t oꝑa mea. Quadragīta āniſoffēſus fui generaitiōi filli: et dixi ſꝑ thi errāt corf de. Et iſti n̄ cōguer̄t viaſ me-
a ¶ Nolite obdurare ⁊cͣ. Scd̓a ꝑs: vbi monet ip̄e chriſtꝰiudęos ne obdurent̉: ne ꝯtingat eis vt pr̄ibꝰ. Dicit gͦ: O vosiudęi: Nolite obdurare corda vr̄a: ſꝫ emollite ea ⁊ flectite ad fidē chriſti ⁊ p̨̄dicationē apl̓oꝝ. Zach̓. vij. c. Cor ſuūpoſuerūt vt adamātē ne audirēt legē: ⁊ v̓ba q̨̄ miſit dn̄s. Deiſta duricia arguebateos ſtephanus/ Actꝭ.vij f. dicēſ: Dura ceruice ⁊ īcircūciſi corde⁊ auribꝰ/ vos ſꝑ ſpūiſctō reſtitiſtꝭ: ſic̄ pr̄esvr̄i / ita ⁊ vos. Un̄ hicmonet eoſ ne obdurētcorda ſic̄ illi pr̄es obdurauerūt. Hoc ē ꝙ ſequit̉: b Sicutin irritatiōe .i. in ꝓuocatiōe dn̄i a parētibus veſtris facta.c ¶ Scd̓m diem .i. in die: d ¶ Temptatiōis/ factę: in deſerto. Sed qͥd ē ꝙ dic̄ in irritatiōe? Nōne j. Corꝭ. xiij. b. d̓r:Charitas nō irritat̉: Et deꝰ charitas ē. j. Ioh̓. iiij. d. Ergodeꝰ nō irritat̉. Sol̓. Ira nō cadit ī deum: ſed nō ſtat ꝑ hoīes:iō etiā d̓r deꝰ irritari: quia vindicat ſe ſic̄ irritatꝰ. Aggrauataūt h̓ pctm̄ iudeoꝝ multꝭ modis. Primo a tempore cū dic̄:Scd̓m diē tēptatiōiſ. Scd̓o a loco/ cū dic̄: e In deſerto .ſ. vbi magꝭ timere deū deberēt. Tertio ab īfidelitate/ cūaddit: f ¶ Ubi tēꝑtauer̄t me pres vr̄i/ dicētes: Nunqͥdpoterit deꝰ ꝑare mēſaꝫ ī deſerto? Quarto ab īgratitudīe qͣ ingrati fuer̄t dn̄o: Un̄ dic̄: g ¶ robauer̄t ⁊ viderūt oꝑamea .i. miracl̓a q̨̄ feci corā eis: et tn̄ nihilominꝰ peccauerūt ⁊nō credider̄t ī me. Quīto aggrauat pctm̄ eoꝝ a diuturnitatepctī cū dic̄: h ¶ Quadragīta ānis offenſus fui generatiōi illi .ſ. toto tꝑe qͦ fuer̄t ī deſerto. Nume. xxxij. c. Iratꝰdn̄s aduerſus iſrl̓ circūduxit eū ꝑ deſertū qͣdragīta āniſ donecꝯſumeret̉ vniuerſa generatio q̨̄ fecerat malū in ꝯſpectu eiuſ.Sexto aggͣuat pctm̄ eoꝝ: qꝛ n̄ ex fragilitate ſꝫ ex certa maliciapeccabāt: Vn̄ addit: i Et dixi ſꝑ hi errāt corde .i. ex certa malicia ⁊ volūtate cordis: hͦ ē errare corde. Septīo aggrauat pctm̄ eoꝝ a ſtulticia/ cū ſb̓iūgit: k Et iſti nō cognouerūt vias meos. Hiere. iiij .ſ. Stult ppl̓s meꝰ me nō cognouit. Vel ita ꝯiūge lr̄aꝫ. k Et iſti n̄ cognouer̄t .i. cognoſcere noluer̄t: ¶ Uias meas .i. p̨̄cępta mea vl̓ oꝑa meaIdeo: Si introibūt .i.Moralit̓ a Nolite obdurare corda vr̄a. Multi indurāt corda ſua intātū ꝙ nec igne liq̄fieri nec malleo pn̄t frāgi/ nec aqͣ emolliri .i. v̓bo dn̄i qd̓ eſt ignis ⁊ malleꝰ ⁊ aqͣ. Igniſad liq̄faciēdū: malleus ad ꝯterēdū: aqͣ ad mollificandū. Deduobꝰ pͥmis: Hiere. xxiij .ſ. Nunqͥd nō v̓ba mea ſūt qͣſi ignis: et ſic̄ malleꝰ ꝯterēs petras? De tertio habet̉ Heb̓. vj. b.Terra ſępe veniētē ſuꝑ ſe bibēs imbrē ⁊cͣ. .i. v̓bū dei. De talium duricia ꝯq̄rit̉ dn̄s/ Hiere. v. a. Indurauerūt facies ſuasſupͣ petrā ⁊ noluerūt reuerti. Et qͥbuſdā ꝓmittit Ezech̓. xj. d̓Auferā a vob̓ cor lapideū ⁊ dabo vob̓ cor carneū. Qd̓ etiaꝫplus ē non pn̄t qͥdē emolliri vnguētis diuerſis bn̄ficioꝝ dei:ſed quāto dn̄s plura eis bn̄ficia largit̉: tāto magꝭ duri fiūt etrebelles. Eſa. xlviij. a. Scio qꝛ durꝰ es tu ⁊ neruꝰ ferreꝰ ceruix tua ⁊ frons tua ęrea. Neruꝰ inquātū neruꝰ/ flecti pōt ⁊ foueri ⁊ emolliri vnguēto: ſꝫ neruꝰ ferreꝰ n̄. Itē frons erubeſcitſꝫ frons ęrea nō erubeſcit: ſꝫ ſi feriat̉ reſonat: Ita tales ſi corrigunt̉ remurmurāt ⁊ erubeſcere neſciūt nec flecti ad emēdationē pn̄t. Et ꝓpt̓ hͦ bn̄ cōꝑarant̉ iudęis rebellibꝰ: qͥ tot a dn̄o bn̄ficia recipiētes ⁊ tot mirabilia vidētes: ſemꝑ ꝯͣ dn̄m murmurabāt: Iō dicit: Nolite obdurare corda vr̄a: ſic̄ in irritatiōe ẜm die tēptatiōis ī deſerto: vbi tēptauerūtme pres vr̄i: ꝓbauerūt ⁊ viderūt oꝑa mea. Et ē ſenſus ſatꝭ moral̓: vt nō ſint mō ita duri ⁊ rebelles/ ſic̄ fuerūt filijiſrael ī deſerto. Et ẜm hͦ totū qd̓ ſequit̉ vſqꝫ ī finē pſalmi nōmutat̉ a p̨̄cedēti expoſitiōe lr̄ali. Poſſumꝰ etiā magꝭ moralitdicere: vt hͨ oīa ſpūalit̓ intelligamꝰ. b ¶ Sicut ī irritatione ⁊cͣ. Per deſertū enī intelligit̉ penitētia vl̓ religio: in qͣ nōeſt delitioſoꝝ ciboꝝ abūdātia: Et cū hō d̓ pctō exit ⁊ trāſfertſe ad ſtatū pęnitētię/ vel de ſęculi vita ad religionē: de ęgyptoexit ⁊ deſertū intrat: per qd̓ tandē trāſire valeat ad terrā promiſſiōis .ſ. ad terrā viuētiū. Sꝫ in hͦ exitu pharao ꝯtemptꝰ ſur
lygit ī ſcādada: qꝛ diabolꝰ ꝯͣ tales īſurgit ⁊ tēptatiōeſ cōmouet.Un̄ d̓r Eccͣj. ij. a. Fili accedēs ad ſeruitutē dei: ſta ī iuſticia ⁊p̨̄para aīaꝫ tuā ad tēptationē. Qui gͦ ī hͦ temptationū ꝯflictubn̄ pugnāt/ deū placāt: qͥ aūt ſtatī ſe vinci ꝑmittūt/ deū irritāt: Sic̄ dic̄ Iob. xxxvj. b. Simulatores ⁊ callidi ꝓuocāt irādei. Quiſ enī eſt ſimulator: niſi qͥ an̄ bellū ſedei militē oſtētat/ ⁊ inbello ꝯͣ hoſtē pugͣre re Acuſat: Bn̄ autē cōpetit huic expoſitiōi lr̄aHiero. quę ſic habet:Nolite indurarecorda vr̄a: ſic̄ ⁊cͣ. Cū enī hō in tali ꝯflictu ē: ſemꝑ dic̄ ei cōſciētia/ ⁊ ſuggerit ſpūſſctūs ꝙ reſiſtere debet. Sꝫ qͥdā obdurāt corda ſua diſſimulātes dei admonitionē ⁊ nolētes audire:nō ſic̄ ꝓph̓a qͥ dic̄. Audiā qͥd loquat̉ in me dn̄s deꝰ. a ¶ Nolite/ gͦ inqͥt/ obdurare corda vr̄a: ſic̄ in irritatiōe ẜm diem̄ tēptatiōis .i. vt deū irritetꝭ ⁊ ꝓuocetꝭ ī die vel in horatēptatiōis nō reſiſtēdo. Temptatiōis dico q̄ hoī infert̉:e ¶ In deſerto .i. ī initio ꝯuerſiōis ſuę/ ſiue ad pęnitētiā ſiuead religionē. f ¶ Ubi tēptauerūt me pr̄eſ vr̄i .i. illi qͥ voſſuo exēplo pctō ⁊ pigritię genuer̄t. Nume. xxxij. c. Ecce inqͥt vos ſurrexiſtis ꝓ pr̄ibus vr̄iſ incremēta ⁊ alūni hoīm peccatoꝝ. Quō aūt tēptēt deū: dicit̉ in Psͣ. Et tēptauerūt deūī cordibꝰ ſuis: vt peterēt eſcas aīabꝰ ſuis: et male locuti ſuntde deo: dixerūt: Nunqͥd poterit deꝰ ꝑare mēſam in deſerto:Sic faciūt multi qͥ cū pęnitētiā aſſūpſerint vl̓ religionē intrauerint: ſtatim timēt mori fame: ⁊ dicūt/ ꝙ hͦ qd̓ incęperūt ſinecorꝑis ꝑiculo ꝯſūmare nō poſſent: vn̄ accidit ꝙ bonū pͥncipium nō ſequit̉ bonꝰ finis: ſed cū ſpū cęperint: carne ꝯſūmant̉.Sic̄ dic̄ apl̓s Gal̓. iij. a. Sic ſtulti eſtꝭ/ vt cū ſpū cęperitꝭ nūccarne ꝯſūmamini. On̄dit aūt ꝙ ꝯſūmare poſſent ſi vellēt/ cūdic̄: g ¶ Probauer̄t ⁊ vider̄t oꝑa mea. q. d. ꝑ hͦ ꝙ viderūt ꝙ eoſ extraxi d̓ pctō vel d̓ ſęculo: qd̓ vtiqꝫ apud hoīes ēimpoſſibile: ſcire pn̄t ꝙ auxilio meo ꝑſeuerare poter̄t ī bonoqd̓ iam incęperūt. Scd̓m ꝙ dicit Horaciꝰ: Dimidiū facti qͥcępit habet: ſapere aude/ Incipe: viuēdi ⁊cͣ. Propt̓ hͦ ne tētatione victus hō a bono incępto deſiſtat: monet apl̓us. j.Corꝭ. x. c. Tēptatio vos nō apprehēdat niſi humana: fideliſaūt deꝰ qͥ nō patiet̉ vos tēptari ſupͣ id qd̓ poteſtꝭ: ſꝫ faciet cuꝫtēptatiōe etiā ꝓuentū vt poſſitꝭ ſuſtinere. Et qꝛ taleſ pr̄es tales filios generant ī pctō: bn̄ de vtriſqꝫ ſb̓iungit: h Quadragīta ānis offenſus fui generatiōi illi .ſ. pr̄ibꝰ ⁊ filijs .i. imitatoribꝰ peccātiū: qͥ ſi ad horā credāt ⁊ pęnitētiā vl̓clauſtralē vitā incipiāt: tn̄ tꝑe tēptatiōis recedūt: Lucꝭ. viij.b. Talibꝰ offendit̉ dn̄ſ: ſic̄ d̓r Hiere. xiiij. b. ppl̓o qͥ dilexit mouere pedē ſuū/ ⁊ dn̄o n̄ placuit. Et dic̄: Quadragīta āniſ:ꝑ qͦs vt ī Glo. d̓r: oīa ſęcula deſignant̉: qꝛ qͣdragenariꝰ numerus ꝯſtat ex denario qͥ eſt pͥmꝰ limes numeroꝝ/ et plenitudinē ſignificat: ⁊ ex qͣternario qͥ ad qͣttuor tꝑa refert̉. Cū gͦ dic̄dn̄s ſe talibꝰ offenſū ſemꝑ: eis aūt offenſus ſemꝑ eē dicit̉ qͥbꝰfinalit̓ ꝯffendit̉: Sic̄ ecōtrario de illis qͥ finalit̓ indulgētiā petūt: dicit̉ in collecta: Vt indulgētiā quā ſꝑ optauer̄t pijs ſupplicatiōibꝰ ꝯſequant̉. Illis aūt finalit̓ offendit̉ dn̄s: qͥ licet incipiāt boni eē: tn̄ finalit̓ mali ſūt. Scd̓m ꝙ d̓r Lucꝭ. ix. g. Nemo mittēs manū ad aratrū ⁊ reſpiciēſ retro aptꝰ ē regno del.Et nō qͥ tm̄ incęꝑit ſꝫ qͥ ꝑſeuerauerit vſqꝫ in finem h̓ ſaluꝰ erit:Matth̓. x. c. Et. ij. Timoth̓. ij. a. Qui certat ī agone non coronabitur niſi legitime certauerit. Ꝙ autem ita debeat exponi ꝙ dicit: qͣdraginta ānis: oſtēdit/ cū ſb̓iūgit: i EEtdixi ſemper hi errant corde: Ecce ꝙ dicit ſemper: ⁊ erraſſe ſemper iudicabitur qui in fine errans inuenietur. Dicit̉autem ſignāter: errant corde non dicit opere: quia erroroperis finem habuit: ſed error voluntatis finem non habult.Peccare enī opere deſinunt in morte: non quia peccare amplius nō velint: ſꝫ qꝛ peccare ampliꝰ nō valēt. k t iſti nōcognouerūt .i. ſcire noluerūt: ¶ Uias meas/ qͥbꝰ ad celeſte patriā itur. Iob. xxj. b. Qui dixer̄t deo: recedere a nobſcīaꝫ viaꝝ tuaꝝ nolumꝰ. Vel nō cogͦuęrūt/ approbatiōe ⁊exꝑimēto. Titū. j. d. Cōfitent̉ ſe noſſe deū: factis aūt negant.Quibꝰ .i. qꝛ talibꝰ
Scd̓a ps 33
Al̓ ramaricatione.ſAl̓ facerbatiōeAl̓ rme ſ
e Al̓ tproxiuAl̓ rhuica Al̓ riſiAl̓ ī ip̄ſi
Psͣ .44
Psͣ. 77.
Psͣ. 77.
Horatius liepl̓arum
Moxaliter
Perariū omnicula deſigna.
Ezech̓. 36. f.
Aliter moralit̓