Pſalmus
8 Noͣliter extollere in altū corc nu veſtꝝ: nolite loqui aduerſus deum iniquitatē. Quiae neqꝫ ab oriente neqꝫ ab occiτ dente neqꝫ a deſertisˣ montig bus: quōniā deus iudex eſt.
Hu̓nc hūiliat ⁊ hūc exaltat:quia calix in manu dominivini me̓ri plenus mixto. Etſͦ inclinauit ex hoc in hoc: veq̄ rūtamē fex eiꝰ nō eſt exinaniIta: bibent d̓mēs pctōres t̓rę.
directe ē ꝯͣ deū. Un̄ addit qd̓ ⁊ hic dixit: a ¶ Nolite extollere in altū .i. cōtra deū: b ¶ Cornu veſtrū .i. ſuꝑbiā autpotētiā: qd̓ faciūt illi qͥ hic gloriā q̨̄rūt. Dei em̄ ꝓpriū caſtrū ēgloria: de quo dicit Eſa. xlij. b. Gloriā meā alteri nō dabo. Etilli qͥ volūt ſibi acciꝑe caſtrū iſtud/ ꝓprie ī deū extollūt cornu.Iob. xv. c. Tetenditaduerſus deum manūſuā: et ꝯͣ omīpotētē roboratꝰ eſt. Sūt aūt qͥdā qui nō ſolū hoc faciūt: ſed etiā ſibi impunitatē ꝓmittūt. Un̄ ꝯͣhoc dic̄: c ¶ Noliteloqͥ aduerſus deūiniqͥtatē. Iniquꝰ etiniuſtꝰ eſſet deꝰ/ qͥ malos hic ꝓſperari ⁊ bonos tribulari ꝑmittit: niſi iuſtis ⁊ iniuſtisfuturā retributionē reſeruaret. Iniquitatē gͦ cōtra eū loquit̉⁊ eū iniuſtū eſſe dicit: qͥ ſibi de peccatis impunitatē promittit.Iudęi etiā in altū .i. contra chriſtū extulerūt cornua crucis: ⁊cornua ſua/ vt vnicornes. Un̄ ī Psͣ. orat chriſtꝰ: Salua me exore leoniſ: ⁊ a cornibꝰ vnicorniū hūilitatē meā. Eſa. xxxiiij. b.Deſcēdēt vnicornes cū eis. Et locuti ſūt aduerſus deū iniqͥtatē: qn̄ falſū teſtimoniū ꝯͣ eū tulerūt: Matth̓. xxvj. f. Nolite gͦ inqͥt p̨̄dicta facere: qꝛ manꝰ iudicātis ⁊ puniētis effugerenō poteritꝭ. Hoc ē qd̓ ſubiūgit: d ¶ Quia neqꝫ ab oriēte:ſupple erit effugiū ſiue adiutoriū vob̓. e ¶ eqꝫ ab occidēte: neqꝫ a deſertis mōtibꝰ: qͥbꝰ dicetis vt vos oꝑiāt. Luc̄.xxiij. e. Tūc dicēt mōtibꝰ: cadite ſuꝑ noſ ⁊ collibꝰ: operite nos.Dico ꝙ nō erit locꝰ fugiēdi. Quare? g ¶Qm̄ deꝰ iudex ē/ qͥvbiqꝫ eſt. Un̄ Psͣ. Quo ibo a ſpū tuo: ⁊ qͦ a facie tua fugiam:Si aſcēdero in cęlū tu illic es: ſi deſcēdero ad infernū ades ⁊cͣ.Gregꝰ. Fugiēdi via deeſt: qꝛ ille iudicat qͥ vbiqꝫ ē. Ul̓ ſic pōtlegi moralit̓. Dixi īiqͥs a Nolite extollere cornu .i. ſuꝑbire. d ¶ Quia neqꝫ ab oriēte .i. a generꝭ nobilitate ſuꝑbiredebetis. e ¶ Neqꝫ ab occidētę .i. mortis ꝯtēptu/ vt ſtrenuimilites. f ¶ Nęqꝫ a deſertis mōtibꝰ .i. a ſanctitate ⁊ abſtinētia. gQm̄ deꝰ iudex eſt/ qͥ nobilior ē ⁊ ſtrenuior ⁊ ſāctior:⁊ tn̄ non fuit ſuꝑbus: ſed hūiliauit ſemetipſum vſqꝫ ad crucisignominiā. Uel ſic: Nō debetis ſuꝑbire: qꝛ nihil habetis ī vobis vnde ſuꝑbire poſſitis: ſed tm̄ materiā hūilitatis ī vobis inuenire poteſtis: d ¶ Quia neqꝫ ab oriēte .i. a pͥncipio vitęveſtrę. e eqꝫ ab occidēte .i. a fine. f ¶ Neqꝫ a deſertismōtibꝰ .i. a tota vita veſtra: ſupple poteſtis ſuꝑbire: ſed magꝭhūiliari. Per deſertos mōtes qͥ cū magna difficultate colūt̉:⁊ vix fructū bonū/ defacili aūt ſpinas ⁊ tribulos afferūt: bn̄ ſignificat̉ vita hoīs: q̨̄ cū magna difficultate ad bonū trahit̉: defacili aūt ad malū. De his tribꝰ: pͥncipio .ſ. ⁊ fine ⁊ medio/ Iobxiiij. a. Hō natꝰ de muliere/ Ecce pͥncipiū vile: Breui viuenstēpore/ Ecce finis t̓ribilis: Replet̉ multis miſerijs/ Ecce mediū miſerabile. De his gͦ nō pōt homo ſuꝑbire. Vnde verſus.Unde ſuꝑbit hō cuiꝰ cōcęptio culpa: Naſci pęna/ labor vitaneceſſe mori. Ne ergo extollatis cornu: maxīe: g ¶Qm̄ deiudex eſt qui ſuꝑbos hūiliabit. Un̄ Eſa. ij. c. Dies dn̄i exercituū ſuꝑ omnē ſuperbū ⁊ excelſū ⁊ ſuꝑ omnē arrogantē ⁊ humiliabit̉. Hoc eſt qd̓ ſequit̉: h ¶ūc hūiliāt .i. hūiliabit/ ſcꝫſuperbū. i ¶ Et hūc exaltat .ſ. humilē: Ecce diſcretio iudicis ⁊ iuſticia: qꝛ diuerſis diuerſa tribuit ẜm exigētiā meritoꝝ.Iob. v. b. Ponit hūiles ī ſublime: ⁊ męrētes .ſ. ꝓ peccatis/ erigit ſoſpitate. Lucꝭ. j. e. Depoſuit potentes de ſede ⁊ exaltauithūiles. Luc̄. xiiij. c. Qui ſe exaltat hūiliabit̉: ⁊ qͥ ſe hūiliat/ exaltabit̉. Et poſſit aliqͥs dubitare ne dn̄s poſſet hͦ facere: Un̄ depotentia eius ſubiūgit/ dicēs: k ¶ Quia calix. q. d. poteſexaltare et humiliare: Quia calix .i. totus mundus. ¶ ¶ Inmanu domini. Ecc̄i. x. a. Poteſtas terrę ī manu dei. Eſa.xl. c. Quis mēſus ē pugillo aquas: ⁊ cęlos palmo pōderauitQuis appēdit terrā tribꝰ digitꝭ? q. d. qꝛ ipſe ē dn̄s oīm: ⁊ ī poteſtate habet dare cuilibet qd̓ voluerit: Sanctis em̄ in patriadat gaudiū plenū ⁊ purū: ſanctis ī via nō purū ſed mixtū: iniuſtis aūt dabit triſticiā ⁊ dolorē ęternū. Hoc vult dicere iſtalr̄a: k Calix/ iuſte retributiōis: Eſt ¶ In manu .i. in pote
ſtate: m Dn̄i .i. chriſti. n¶ Uini meri i. iocūditatis ęternęquo ad bonos: vbi nō miſcet̉ aliqͥd triſticię. Prouerb̓. xiiij. b.Cor quod nouit amaritudinē aīę ſuę/ ī gaudio eius nō miſcebit̉ extraneus ⁊cͣ. De hoc vino inebriant̉ ſancti in ꝯuiuio dn̄i.Psͣ. Inebriabunt̉ ab vbertate domꝰ tuę. Un̄ inuitat ſponſaad bibendū/ Cantꝭ. v.a. Comedite amici etbibite ⁊ inebriamī chariſſimi. Quod exponitbeatꝰ Bern̄. Comedite laborātes in p̨̄ſeni.vita: bibite quieſcētespꝰ diſſolutionē corporū: et inebriamī reſurgentes. De hoc cōuiuio/ Eſa .xxv. c. Faciet dn̄s cōuiuiū in monte hoc: ꝯuiuiū pinguiū/ cōuiuiū vindemię: cōuiuiū pinguiū medullatoꝝ vindemię defęcatę. Glo. ſine oī fęce. Heſter. j. b. Uinū qͦꝫ abūdans ⁊ p̨̄cipuū ponebat̉vt magnificētia regia dignū erat: Hoc fuit in cōuiuio aſſueriqͥ interp̄tat̉ beatus: et ſignificat chriſtū. Sic gͦ: calix in manu dn̄i vini meri: quātū ad ſāctos qͥ ſt̓ in patria o ¶ Plenus aūt/ mixto: qͣꝫtū ad ſāctos qͥ ſūt in via et ī purgatorio:quia gaudiū qd̓ habēt de fęlici expectatiōe nō eſt merū: quiaẜm qd̓ dicit̉ Prouerb̓. xiij. b. ſpes q̨̄ differt̉ affligit aīaꝫ. Un̄de ipſis verū eſt illud/ Prouerb̓. xiiij. b. Riſus dolore miſcebit̉. Prouer. ix. a. Sapiētia miſcuit vinū: ꝓpoſuit mēſam. Etquō mixtū ē ſubiūgit: p Et inclinauit ex hoc in hoc.Cū aliqͥs habet duo vaſa v̓bi ē vinū diuerſaꝝ ſpecieꝝ/ ſi vultfacere mixtionē īclinat ⁊ effūdit de vno vaſe in aliud: Sic dn̄sin calicē tribulatiōis inclinat calicē ęternę iocūditatis: qn̄ homini in tribulatiōe poſito cōſolationē infundit de ꝯſideratiōeretributiōis. Et tūc hō meliꝰ pōt bibere: qꝛ dulcedo q̨̄ cōſiderat̉/ tēperat amaritudinē tribulationis. Un̄ dicit Gregꝰ. Cōſideratio pręmij minuit vim flagelli. Heb̓. xj. e. Fide moyſesgrandis factus negauit ſe eſſe filiū filię pharaonis: magis eligens affligi cum ppl̓o dei/ qͣꝫ tꝑalis peccati habere iocūditatē:maiores diuitias ęſtimās theſauro ęgyptioꝝ īproperiū chriſti: aſpiciebat em̄ in remunerationē. Et illi qͥ hic volūt bibereiocunditatē peccati/ ⁊ nolunt bibere mixtū: tandē bibent nonmixtū: ſed fęces puras. Vn̄ ſubdit: q Uerūtamē fex eiꝰnō eſt exinanita. Fex calicis dn̄i/ pęna eſt īferni: quę noneſt exinanita .i. nō exinaniet̉: qꝛ ꝑpetua erit. r ¶ ibēt/ exeo calice quātū ad fęces: s. Om̄s pctōres terrę. Calix gͦdomini cōmuniter dr̄ quicqͥd ab ipſo ꝓpinat̉. In ſuꝑiori loco .ſ. in cęlo exiſtētibꝰ/ ꝓpinat vinū merū. In medio .ſ. in terraexiſtētibꝰ/ ꝓpinat mixtū. In infimo .ſ. in inferno exiſtētibꝰ/ ꝓpinat fęces. Merū bibunt glorificati: mixtū bibūt gr̄a ditati:fęces bibūt mali dānati. Ex quo em̄ ſanctꝭ de patria dat mērū: ⁊ ſanctis de via dat̉ mixtū: nihil reſtat malis bibendū niſifęces. Vnde quātū ad illā portionem dicit: Bibent/ ex eooēs pctōres. Ezech̓. xxiij. e. Epotabis vſqꝫ ad fęces ⁊ fragmēta eiꝰ deuorabis. Eſa. lj. f. Bibiſti d̓ manu dn̄i calice iręeiꝰ: vſqꝫ ad fundū calicis bibiſti ⁊ epotaſti vſqꝫ ad fęces: Hocdicit aīę peccatrici. Et dicit/ oēs: qꝛ nullꝰ poterit ſe excuſareab hoc potū. Un̄ Hiere. xxv. d. Sume calicē vini furoris hūius de manu mea: ⁊ ꝓpinabis de illo cūctꝭ gentibꝰ ad qͣs egomittā te/ ⁊ bibent/ ⁊ turbabunt̉/ ⁊ inſanient a facie gladij quemego mittā inter eos. Dicit etiā oēs peccatores terrę nonttm̄ cęli peccatores .ſ. angeli qͥ ceciderūt: ſed ⁊ mali homīes cūillis. Matth̓. xxv. d. Diſcedite a me maledicti in ignē ęternūqui paratꝰ eſt diabolo ⁊ angelis eius. Calix autē in manu dn̄ifuit ꝓprie eius paſſio ⁊ tribulatio/ quā in terra ꝓ nobis ſuſtinuit. Un̄ dixit Matth̓. xx. c. Poteſtis bibere calicē quē egobibiturus ſum? Quia ergo fuit in manu dn̄i/ debemꝰ eū accipere ſimilit̓ in manu noſtra. Un̄ in Psͣ. Quid retribua dn̄oꝓ omnibꝰ quę retribuit mihi: calicem ſalutaris accipiā. Suntautē multę ꝓprietates calicis/ quare p̨̄ſens pęna ⁊ tribulatiocalici cōparat̉/ quę notari poſſunt his verſibꝰ. Pauca capitgerit̉/ tegit̉/ labio/ pede/ lato/ Atqꝫ cauo/ tenui/ tereſ argutꝰ ſnitet auro: Lętificat/ ſedat/ lauitat̉/ īebriat/ ornat. Hę oēs ꝓprie-
Psͣ. 35.
Al̓. Iefferri neloquaminiAl̓. Qm̄
Al̓.Qm̄l
Al̓. rbunc
Al̓. Imontiū
Psͣ .21.
Psͣ .138.
Moraliter
Phil̓. 2. a.Aliter
iUerſus
Pā. 11j.Calici cōpt tribulatio ꝓpter mūeiꝰ ꝓpricte