XIIIIXV
XV
gͦ timentes aūt dn̄ꝫ glorificat.c Qui iurat ꝓxīo ſuo ⁊ nō decipit: qͥ pe̓cuniā ſuā nō dedite ad vſuram: et munera ſuper
rinnocentem non accepit.Qui facit he̓c: non mouehbitur in ęternū.Tituli inſcriptio ipſi dauid.
teo cherub ꝓtegēs d̓ medio lapidū ignitoꝝ: Eleuatū ē cortuum ī decore tuo: ī t̓rā ꝓieci te an̄ faciē regū vt cernerēt te. Uelapalignꝰ .i. mūdꝰ: ad nihilū deductꝰ ē in ꝯſpectu eiꝰvt hō ꝯſideret ꝙ trāſit mūdꝰ ⁊ ꝯcupīa eiꝰ. Un̄ Na. iij. b. Ponā te ī exēplū: et erit/ oīs qͥ viderit te reſiliet a te: ⁊ dicet: vaſtata ē niniue .i. mūdꝰ.Ul̓ alit̓ pōt exponi vtiūgat̉ ei qd̓ īmediatep̨̄cedit ſic: Opprobrium nō accępitduerſus ꝓximoſſuos: et ī ꝯſpectueiꝰ malignꝰ .i. detractor/ deductꝰ ē ad nihilū: qꝛ nō audet detrahere corā ip̄oqͥ nō recipit opprobriū dictū d̓ ꝓxīo ſuo. Prouer. xxv. d. Uētus aqͥlo diſſipat pluuias: et facies triſtꝭ linguā detrahētem.Hieroꝰ. Si deeſt auditor: deeſt ⁊ detractor. Vel In cōſpectu eiꝰ ⁊cͣ. qꝛ in ꝯſpectu boni viri ꝯfūdunt̉ mali malefacere.Un̄ Iob dic̄. xxix. b. Videbāt me iuueneſ ⁊ abſcōdebant̉. Hęſeptem v̓tutes ꝯueniūt ꝑfectis. Tres quę ſequunt̉ cōmunesſunt ꝑfectis ⁊ imꝑfectis. a ¶ Timētes aūt dn̄ꝫ. Etiā initialiter ſupple dn̄s b ¶ Glorificat. Ecc̄j. j. b. Timor dn̄igloria ⁊ glorificatio ⁊ lęticia ⁊ corona exultationis. Iſte timor non facit numerū inter illas deceꝫ v̓tutes: ſed eſt comesꝑ ſingulos graduſ eoꝝ. Octauū eſt cauere a ꝑiurio. Un̄ dic̄:c¶ Qui iurat ꝓximo ſuo. ⁊cͣ. Ubi neceſſe eſt/ nec deierat. Un̄ ſequit̉. c ¶ Et nō decipit. Leuitꝭ. xix. c. Nō decipiat vnuſqͥſqꝫ ꝓximū ſuū: Non ꝑiurabis in noīe meo. No.nū eſt cauere ab vſura: De quo ſubdit: d ¶ Qui pecuniāſuam nō dedit ad vſuram. Lucꝭ. vj. e. Mutuū date.Eceh̓. xviij. b. Si ad vſurā non cōmodauerit: ⁊ ampliꝰ nō accęperit: ſupple vita viuet ⁊ non moriet̉ ⁊cͣ. Uſuram enī deteſtatur dn̄s ꝓpter multas cauſas. Prima eſt: quia vſura directe opponit̉ charitati. j. Corꝭ. xiij. b. Charitas patiēs eſt: benigna eſt: non quęrit q̨̄ ſua ſunt. Ioſue. jͣ. a. Omnē locū queꝫcalcauerit veſtigiū pedis veſtri/ vobis tradā. Per pedem ſignificat̉ charitas: quę facit ſuū qͥcqͥd calcat. Un̄ oīa facit cōiacharitas: vſura aūt oīa appropriat. Secūda cauſa ē: qꝛ vſuraeſt homicidiū. Eccͣj. xxxiiij. d. Panis egentiū vita pauperūeſt: qͥ defraudat illum/ homo ſanguinū eſt. Tertia eſt: quia eſtfurtum licet curiale. Exo. xx. c. Nō facietis furtū. Augꝰ. ibi:Furtū eſt attrectatio rei alienę inuito dn̄o. Quarta cā eſt: qꝛfęnerator comparat̉ inferno. Abacuk. ij. b. Dilatauit quaſiinfernꝰ aīam ſuā: et ipſe quaſi mors: ⁊ non adimplebit̉. Et ſic̄in inferno nulla ē redēptio: ſic in iſtis: Immo peiores ſūt inferno ⁊ diabolo: qꝛ qn̄ dn̄s deſcēdit ad infernū: infernꝰ ⁊ diabolus reddider̄t ea q̨̄ iniuſte detinebāt .ſ. aīas iuſtoꝝ: Et vſurarius qn̄ dn̄s viſitat eū ꝑ infirmitatē vel p̨̄dicationē vel huiuſmodi/ nihil vult reddere. Un̄ Eſa. v. g. Tenebit p̨̄dā ⁊ amplexabit̉: ⁊ nō erit qui eruat. Quinta eſt: quia nunqͣꝫ dormit:ſicut diabolus .j. Pet̓. vlt̓. c. Uigilate/ in or̄onibꝰ: qꝛ aduerſarius veſter diabolus tanqͣꝫ leo rugiēs circūit quęrēs quē deuoret. Eſa. v. g. Non dormitabit neqꝫ dormiet. Iob. xxx. c.Et qͥ me cōmedūt nō dormiūt .i. vſurarij/ dicit pauꝑ. Sextaeſt: qꝛ nunqͣꝫ habet treugaſ cū dn̄o: licet alia pctā aliqn̄ habeant. jͣ. Machab̓. ij. d. de antiocho d̓r/ ꝙ ꝯſtituit aduerſus eoſpliū in die ſabbatoꝝ. Antiochꝰ qui interp̄tat̉ ſilentiū pauꝑtatꝭ: ſignificat fęneratorē qui de pauꝑtate ſilet: Hic dn̄ꝫ omni die ⁊ hora impugnat inceſſant̓. Sed cū hō colligens lignadie ſabbati lapidatus fuerit ex p̨̄cępto dn̄i: Nu. xv. d. quiderit de iſtis? Crudeliores etiā ſunt herode: qͥ dn̄m die natiuitatꝭ ſuę nō eſt ꝑſecutꝰ: ſꝫ ipſi ipſa hora natiuitatꝭ dn̄i eū ꝑſequunt. Septimū eſt: qꝛ ꝯͣria eſt oī iuri. Eſt enī ꝯͣria iuri diuino. Lucꝭ. vj. f. Date ⁊ dabit̉ vob̓. Itē ꝯͣria ē iuri vniuerſali.De qͥ Augꝰ. Iudiciū diuinę ptātꝭ ē ꝙ q̨̄libet creatura cogt̄ſeipſaꝫ dare. Itē eſt ꝯͣria iuri naturali: De qͦ Matth̓. vij. b.Oia quęcunqꝫ vultis vt faciāt vob̓ hoīes: ⁊ vos eadē facitelilis. Octaua eſt: qꝛ fęnus interficit miſcd̓iam: vnde ⁊ fęneratoe miſcd̓iam nō habebit. Nona ratio eſt: qꝛ eſt ſodomia naraſ e. Facit enī vt granū nō ſemīatū creſcat: non mortificatū
reuiuiſcat/ dādo duos modios frumēti ꝓ tribꝰ vel hmōi. Cōtra illud Ioh̓. xij. d. Niſi granū frumēti cadēs ī terrā mortuum fuerit: ipſū ſolū manet. Decima cā eſt: qꝛ fęneratores ſūtincatatores. Faciūt enī trāſmutatiōes metalloꝝ ſine aliqͣ ꝑcuſſiōe mallei: Faciūt enī d̓ turonēſi/ pariſiēſem. Hi ſunt magi pharaonis. Exo.vij. b. qͥ ꝟgas ſiue baculos ī ſerpētes ꝯuerterunt. Baculo ſuſtētatur homo: ita mutuo ſuſtentantur pauperes ⁊ pupilli. Sedvſurarij conuertūt illud in ſerpentem vſurę: quę eos deuorat ⁊ interficit. Undecima ratio eſt: quia illas perſonas perſequuntur/ quę deo familiarius ſūt aſcriptę/ ſcilicet pupillos et viduas: Quia dicitPsͣ. Pupillū ⁊ viduā ſuſcipiet dn̄ſ. Iob. xxij. b. d̓r fęneratori: Uiduas dimiſiſti vacuaſ: et lacertoſ pupilloꝝ cōminuiſti:propterea circūdatus es laqueis ⁊ ꝯturbabit te formido ſubita. Duodecima rō ē: qꝛ fęnꝰ ꝯͣriū eſt pęnitētię/ quā dn̄s iniūxit pͦ hoī. Gen̄. iij. d. In ſudore vultꝰ tui veſcerꝭ pane tuo:Ipſi aūt fęneratoreſ nō comedūt niſi d̓ ſudore alieno. ¶ Decima ꝟtꝰ: eſt cauere ab accęptiōe munerū: Un̄ ſequit̉ vltimo:e ¶ Et munera ſuꝑ .i. cōprimēdū/ innocentem nō accępit. Prouer. xvij. d. Munera de ſinu .i. occulte/ impiꝰ accipit: vt ꝑuertat ſemitas iudicij. Iob. xv. d. Ignis .ſ. cupiditatis in p̄ſenti/ ⁊ gehēnę in futuro: deuorabit tabernacula eoꝝqͥ munera libent̓ accipiūt. Ideo bonū eſt excutere manꝰ ſuasab oī munere: ſicut dicit̉ Eſa. xxxiij. c. Tādē ex oībꝰ p̨̄dictiscludit ꝓph̓a: f ¶ Qui facit: Non dicit̉: qͥ dicit/ ſꝫ qͥ facit:Quia vt dicit̉ Roma. ij. b. Nō auditores legꝭ iuſti ſūt apuddeū: ſꝫ factores. Aꝑocꝭ. j. a. Btūs qͥ audierit ⁊ fecerit ꝟba ꝓphetię huiꝰ. g MHęc̄ .i. oīa p̨̄dicta: Quia dicit̉ Iaco. ij. b.Qui offendit ī vno: factus eſt oīm reus. h ¶ Non mouebit̉ in ęternū .i. nunqͣꝫ mouebit̉. Simile Ioh. xiij. a. Nonlauabis mihi pedes ī ęt̓nū. Mouet̉ qͥ de ſtatu bono ad malūvadit: ſic ſancti nunqͣꝫ mouent̉. Un̄ de ipſis d̓r: Occidi pn̄t:flecti nequeūt. Vel ſic: Qui facit hęc/ tria .ſ. p̨̄cedentia vltima: licet nō faciat illa ſeptē maiora p̨̄cedētia: non mouebitur in ęternū .i. finaliter: ſed per hęc tria perueniet ad illa ſeptē maiora: ⁊ ſic non mouebit̉ in pręſenti a fide: nec ī futuro ab ęt̓na ſtabilitate. Psͣ. Non dab̓ in ęt̓nū fluctuationē iuſto. Et tūc erimus ſimiles deo: apud quem non eſt tranſmutatio ⁊cͣ. Iaco. j. c. Tunc implebit̉ illud. j. Ioh̓. iij. a. Cumapparuerit/ ſimiles ei erimꝰ. Nota ꝙ in Psͣ. plura tangit vitia linguę qͣꝫ alterius membri. Et hͦ eſt: qꝛ vt habetur Iaco.iij. b. Lingua eſt vniuerſitas iniqͥtatis. Et in eodē. a. Si qͥs īlingua non offendit: hic ꝑfectꝰ eſt vir. Eccͣj. xiiij. a. Beatusvir qui non eſt lapſus verbo ex ore ſuo. ¶ Expo. Psͣ. XV.Onſerua me dn̄e ⁊cͣ. Titulus. Tituli inſcripc Atio ipſi dauid. Pilatus crucifixo chriſto/ titulumſcripſit/ ſcilicet: Ieſus nazarenꝰ rex iudę oꝝ. Qd̓ iudęi videntes: dixerunt: Noli ſcribere rex iudęorum: ſed quiaipſe dixit: rex ſum iudęorū. Et pilatꝰ ait: Qd̓ ſcripſi/ ſcripſi:quę verbi geminatio regni chriſti ꝯfirmationē notauit. Qd̓intelligens Eſdras per ſpiritū: hunc titulū appoſuit iſti pſalmo. Eſt autem quidam titulus exequialis: quidam pręconialis: quidam triumphalis. Exequialis: qui ſculpitur ſupertumulos ad memoriam mortuorū. Pręconialis: qui ſcribit̉in portis ciuitatum ad laudem fundatoꝝ. Triumphalis: quiſcribitur in arcubus triumphalibꝰ ad pręconium triumphātum. Et talis eſt titulus iſte: Chriſtus enim morte ſua/ mundum ⁊ diabolum vicit. Et eſt ſenſus tituli talis. Tituli inſcriptio: id ē ꝯfirmatio regni chriſti ſignificata per illum titulum: attribuit̉ ipſi dauid: id eſt chriſto. Quotienſcūqꝫ enīhoc pronomē/ ipſe/ additur dauid: intelligitur non dauid actualis: ſed dauid ſpūalis .i. chriſtꝰ. Psͣ. iſte bipertitus eſt. Inpͥma parte chriſtꝰ in ſe on̄dēs verā hoīs naturā petit ſe ⁊ ſuos inter pericula ſeruari. In ſecūda agit gratias de bonis ſibi ſuiſqꝫ collatis: ibi: Benedicam dominum. Primo gͦ dicit:
Al̓. ⁊ īnocentesAl̓ rcōmouebit̉
3I
Psͣ .145.j
lurā dn̄s dez
Psͣ. 54
Iob̓ .19. d
Titulus triplex
Partitiopſalmi