Druckschrift 
2 (1499)
Einzelbild herunterladen
 

Proemium auctorisPrologus Hieronymi

dere reformatos in chriſto/ per fidem decem priorum chordarū/ operationē poſterioꝝ. Modus agendi talis eſt/Paucꝰ ē ī verbis multꝰ in ſentētia: Qn̄qꝫ loquēs de capiteper ſe: Et hoc tribus modiſ: modo ẜm diuinitatē: modo ẜmhumanitatē: modo ẜm tranſumptionē/ attribuens capiti qd̓eſt membroꝝ. Qn̄qꝫ loquit̉ de membris per ſe: nunc de apoſtolis: nunc de martyribus: nunc de confeſſoribus: nunc devirginibus: nunc de anachoretis: nunc de pręlatis: nunc decontinentibus: nunc de coniugatis: nunc de bonis: nunc demalis. Qn̄qꝫ loquit̉ ſimul de capite de membris. Partitus eſt liber iſte in tres partes .i. in tres quinquagenas/ ẜmtriplicē ſtatū hominū: Om̄e em̄ genus hominū hic paſcit̉docetur. In prima quinquagena paſcunt̉ incipientes/ panehordaceo: In ſecūda ꝓficiētes/ pane triticeo: In tertia perfecti ſiue peruenientes/ pane ſimilagineo. Primus panis eſtiumentoꝝ: ſecundus hominum: tertius angelorū. Diuidit̉etiam in quinqꝫ diſtinctiones: ſed tn̄ vnus eſt liberi ꝓpter finis intentionis materię vnitatem. Un̄ Augꝰ. In triplicato autem quinquagenario/ triplicis peccati remiſſio .i. cordis / oris operis/ ipſa trinitatis vnitas deſignat̉/ quę to hoc operatur. Sunt aūt verſus bis mille ducēti ſex: Inquo numero triplex perfectio demonſtratur. Prima eſt ſenarij/ quę pertinet ad pęnitentes: Secunda centenarij/ quę ꝑtinet ad proficientes: Tertia eſt millenarij/ quę pertinet adueniētes. Binarius/ geminā ſignificat charitatē quę totuminformat. Un̄ dicit̉ in verſu: Tres quinquagenas cantat dauid ordine pſalmos: Verſus bis mille bis cētū ſex canit ille:Vt ſis perfectus gemino formatus amore: Incipiendo:l. grediendo: perueniendo. Titulus talis eſt: Incipit liberhymnorū ſiue pſalmoꝝ ſiue ſoliloquioꝝ. Cuius compoſitionem rationem diximus in proęmio. Un̄ notandū ſicutin tabernaculo moyſi duplex fuit tentorium: Unum in introitu atrij: per que erat ingreſſus ad tabernaculū. Aliud inintroitn tabernaculi/ per quē erat ingreſſus in tabernaculū: vtrumqꝫ quattuor coloribꝰ textum: vt dicit̉ Exo. xxxviij.Ita ad hunc modum compoſitor huius libri/ duplex feciproęmium/ quaſi duplicem ingreſſum: vnum ad librū: aliūin librum: Et vtrumqꝫ continet in ſe quattuor/ quaſi quattuor coloribus diſtinguat̉. Primū proęmium/ quod eſt ingreſus ad librū/ continet cauſam nominis .i. quare liber iſte ꝑſaterium/ vl̓ ſoliloquiū dicatur: Et rationē quātitatis .i. quaretot pſalmos .i. centū quinquaginta contineat: Et cauſam diſtinctionis .i. quare ī tres quinquagenas diſtinguat̉: Et cauſam frequentationis .i. quare plus cęteris prophetijs ꝓphetia dauid in eccleſia frequentet̉ Et dicit̉ proęmiū illud ingreſſus ad librum in librum: qꝛ his cognitis/ parū de ſenſu ꝯtinentia libri nobis aperit̉. Secundū proęmium/ quodeſt ingreſſus in librū/ ſimiliter continet quattuor .ſ. titulū/ materiam intētionē/ modum agendi: Et hoc dicitur īgreſſusin librum: qꝛ his cognitis: ea quę in libro ſunt aliquatenuseluceſcunt. Sed orit̉ quęſtio: cum dauid dicat̉ ſit eximiusꝓph̓aꝝ: quare apud hebręos non inter prophetas ſed interagiographa computet̉. Hebręi ſiquidē bibliam diuidunt intres partes .ſ. in legem/ prophetas/ agiographa. Legē dicūtquinqꝫ libros moyſi. Prophetas octo .ſ. Ioſue/ Iudicum/Samuel .i. duos primos Regū/ Malachim .i. duos vltimos Regū/ Eſaiā/ Hieremiā/ Ecechielē duodecim ꝓphetas. Nouē agiographa .ſ. Iob/ Paralipomenō/ Pſalteriū/Eſdram/ Heſter/ tres libros ſalomonis Danielē. Omnesalios libros vocant/ apocrypha .ſ. Tobiā/ Iudith/ Eccleſiaſticū/ Sapientiam/ Machabeos. Ad hoc ſciendū ꝓph̓apluribus modis dicit̉ .ſ. inſpiratione/ officio/ conſuetudine.Propheta inſpiratiōe dicit̉: cui deus inſpirando reuelat ſecreta ſeu futura: ſic Daniel ſic Dauid ſic Eſaias ſic Hieremias fuerunt prophetę. Officio propheta eſt: cui fit reuelatio futuroꝝ/ mittit̉ ad prędicandum illa futura ſibi diuinitus reuelata: Hoc modo fuit Dauid aūt Daniel propheta: qꝛ neuter miſſus fuit ad prędicandū populo futura.Conſuetudine ꝓph̓a dicit̉: qui habet vſum ꝯſuetudinē: ẜmqd̓ Amos excuſando ſe dixit. vij. d. ſum ꝓph̓a .i. ha-

beo vſum conſuetudinem prędicandi: licet haberet officiū inſpirationem. Quia igit̉ Dauid Daniel habueruntofficium prędicādi: ideo apud hebręos ponunt̉ interphetas. His viſis qꝛ triplex genus hominū hic reficiendum eſt: ideo triplex panis neceſſarius eſt: vtamur ꝯſilioſaluatoris: eamus ad amicum/ dicamus ei: Amice/ accōmoda mihi tres panes/ qꝛ amicus meꝰ venit de via: habeo qd̓ ponam ante ipſum: Lucꝭ. xj. a. Quia certe ducento denarioꝝ panes ſufficiūt his/ vt vnuſquiſqꝫ modicūquid accipiat: Ioh̓. vj. a. Sed ipſe in fractione panis cognitus eſt: Lucꝭ. vltꝭ. e. Qui de quinqꝫ panibꝰ duobꝰ piſcibus .i. lege/ prophetia pſalmis/ quinqꝫ milia hominū ſatiauit: Ioh̓. vj. b. frangat nobis panē iſtum dauiticum/ vt cognoſcat̉ a nobis: multiplicet̉/ vt ſatiemur ab ipſo: Et ſic ſplēdidum in panibus benedicent labia multoꝝ: vt dicitur Eccͣj.xxxj. c. i. ipſum dei filium: qui doctrinam quaſi prophetiameffundit: Eccͣj. xxiiij. d. Cui eſt omnis laus gloria in ſęcula ſęculorum: Amem. Explicit Proęmiū auctoris.C Prologus ſancti Hieronymi preſbyteri in Pſalterium Incipit.Salteriū romę dudū poſitus emendarā: et iuxta ſeptuaginta īterpretes:licet curſim/ magna illud ex ꝑte correxeram. Qd̓ qꝛ rurſū videtꝭ o paula euſtochiū/ ſcriptorū vitio deprauatū: pluſqꝫ antiquū errorē qͣꝫ nouā emendationem valere: cogitis vt veluti quodā nouali ſciſſum iam aruū exerceam/ obliquis ſulcis renaſcentes ſpinas eradicē: ęquū eſſe dicentes/ vt qd̓crebro male pullulat/ crebrius ſuccidat̉. Un̄ coſueta pręfatione cōmoneo: tam vos/ quibus forte labor iſte deſudat: qͣꝫ eos qui exemplaria iſtiuſmodi habere voluerint: vt quę diligēter emendaui/ cum cura diligentia tranſcribant̉. Notet ſibivnuſquiſqꝫ vel iacentē lineam vel radiantia ſigna .i. vel obelos vel aſtericos: et vbicūqꝫ videritvirgulā pręcedentem/ ab ea vſqꝫ ad duo pūcta q̨̄impreſſimus: ſciat in Septuaginta tranſſatoribꝰplus haberi: Ubi aūt ſtellę ſimilitudinē perſpexerit: de hebręis voluminibus additum noueritęque vſqꝫ ad duo puncta iuxta Theodotiōistaxat ęditionem: qui ſimplicitate ſermonis a ſeptuaginta interpretibus non diſcordat. Hęc ergo vobis ſtudioſo cuiqꝫ feciſſe me ſciens: nonambigo multos fore qui vel inuidia vel ſupercilio malint contemnere videri pręclara/ qͣꝫ diſcere: de turbulento magis riuo qͣꝫ de puriſſimo fontepotare. Prologus ſancti Hieronymi inPſalterium Explicit.

Mod̓ꝰ ggēdi.

Partitio libri

Uerſus.Titulus libri.