Glo. ordi.¶ Iudith Ca. INi. de lyra
veniunt: minuſ idonea iudicat̉.Chaldęo tn̄ ẜmōe ꝯſcriptꝰ: inter ahiſtoriaſ cōputat̉. Sꝫ qꝛ hūc libꝝſynodꝰ Nicena ī nūero ſctāꝝ ſcri bpturarū legit̉ cōputaſſe: acqͥeuicpoſtulatiōi vr̄ę: īmo exactioni: ⁊ d̉ſepoſitis occupatiōibꝰ qͥbꝰ vehe emēter artabar: huic vnā lucubra ftiūculā dedi magꝭ ſenſuꝫ ē ſenſuqͣꝫ ex v̓bo v̓bū trāſferēs. Pl̓toꝝ scodicū varietatē vicioſiſſimamamputaui: ſola ea q̨̄ ītelligētia ī htegra ī v̓bis chaldęis īuenire potui: latīs exp̄ſſi. Accipite iudithviduā: caſtitatꝭ exēplū: ⁊ triūphali laude ꝑpetuis eā p̄cōijs declarate. Hāc eī nō ſolū fęmīs: ſꝫ ⁊ viris imitabilē d̓dit: qͥ caſtitatꝭ eiꝰremūerator ꝟtutē ei talē tribuit:vt īuictū oībꝰ hōibꝰ vīceret: ⁊ īſu iꝑabilē ſuꝑaret. Finit ꝓlogꝰ¶ Incipit liber Iudith: qͥ nō eſtin canone. Ca. Ia Iſuꝑbi. b 5 qͦ tꝑe hiſtoria iudith prenotatur.aRphaxat itaqꝫ rex ka Frꝑbi eī ſuꝑ oēs eē cupi.medoꝝ ſb̓iugauerat ml̓taſ gētesa § amplificauit deiocꝰ em̄ cōdidit.īꝑio ſuo ⁊ ip̄e ędificauit cītatē pombtētiſſimā quā appellauit egba n-
ns. liiij. poſt eū regnauit frabates annis. xx. deinde ſciarſag ſiue diocles ānis. xxxij. qͥ moriēs imperiū Aſtyagi dedit:Iquē cyrꝰ rex ꝑſarū ipſiꝰ ex filia nepoſ regno priuauit: ac regnūnedoꝝ in ꝑſas trāſtulit qͥ babylōiā vaſtauit: occidēs balthacar abnepotē nabuchodonoſor regis babylōis iuuante dario(vt teſtat̉ Ioſe. ꝓpinquo ſuo Aſtyagi filio annos etatꝭ. lxiiij. habēte. Hisregū ſucceſſionibꝰ cognitꝭ diligens lector faciliꝰ indagabit: cui p̄dictoꝝ retſi maxīe ꝯuēiat ordo narratiōiſ. Sedcuſebiꝰ in chronicꝭ ſuis aſſerit cābiſemfiliū cyri: qͥ pꝰ patrē. xxx. annis regnātē. xiij. annis in ꝑſide regnauit ab hebreis nabucho. vocari ſub qͦ iudith hiſtoria ſcripta ſit. Sꝫ qꝛ iſta hiſtoria dicit arphaxat regem medoꝝ nō īuenioquomodo regnū aſſyrioꝝ a medis vaſtatū atqꝫ d̓ſtructū rurſus ip̄is medisnaluerit: ſi cābiſes nabuchodonoſor intelligit̉ niſi forte dicat̉ ꝙ cābiſesgētes finitimas īpugnaſſe ⁊ egyptūpaſſe d̓r: cū regnū aſſyriorū atqꝫ ꝑſarū vnū eēt: aliquē rnoīe arphaxatn media repugnātē vicerit atqꝫ ſuo īperio ſubiugauerit. Ca. I.Rphaxat. Ra. Myſtice. pera arphaxat ſuꝑbi expͥmūt̉ qͦrūconatꝰ ⁊ labor qͥ ꝑ vaſtū tumorꝭ ⁊ elatiōis agit̉ facile in poteſtatēnabūchodonoſor .i. diaboli cadit: ip̄eeſt enī rex ſuꝑ oēs filios ſuꝑbie.b Egbathanis. Que medie ꝓuinciemetropolis ē quā deiocꝰ medorū rexꝯdidit: ſꝫ arphaxat mirabilit̓ amplificauit ſic̄ Daniel ꝓph̓a ẜm Ioſephū ſb̓dario rege in eade ciuitate medie manſoleū valde p̄clarū cōſtructū mira arte poſuit: ꝙ quacūqꝫ die cernit̉ eademꝯſtructū putat̉: qꝛ ſic pulchritudo noua ⁊ materia ſolida. Ibi vſqꝫ hodie reges ꝑſaꝝ atqꝫ medoꝝ ſepeliunt̉: ⁊ cuihec cura cōmittit̉ ſacerdos iudeꝰ eſt.¶¶ In gl̓iaNico. de lyraebreos eſt apocryphꝰ qd̓ notat̉ in pͥnpio. ſcd̓o ꝙ apud chaldeos erat cortus. chaldeo enī ẜmōe erat ſcripiſic̄ d̓r h̓. jͣ. cuiꝰ corruptio īferiꝰ expͥmit̉cū d̓r: Multoꝝ codicū varietate vitioſiſſimā ⁊cͣ. In ſcd̓a ꝑte dicit ꝙ Nicena ſynodꝰ hūc autēticauit⁊ ideo ad petitione Paule ⁊ Euſtochij trāſtulit. vn̄ dicit: Sꝫqꝛ hūc librū ſynodꝰ Nicena ⁊cͣ. In tertia ꝑte trāſferēdi diligētiā ſubiūgit. vn̄ dic̄: Et ſemotis occupatiōibꝰ ⁊cͣ. vltīo Iudithtipl̓r cōmēdat: ⁊ in eiꝰ cōmēdatiōe ꝓlogū terminat: ⁊ iſtaꝑs incipit ibi: Accipite Iudith viduā caſtitatis exemplū ⁊cͣ.His viſis lr̄e īſiſtamꝰ. Quid ſit apocryphū: ⁊ qͥd agio graphūinueniin pͥncipio ꝓlogi ſuꝑ Ioſue in ꝓlogo galeato ſcribit̉ ſicꝓlogus ſcripturaꝝ qͣſi galeatū pͥncipiū oībꝰ librisqͦs de hebreo vertimꝰ in latinū ꝯuēire pōt: vt ſcire valeamꝰ qͥcquid extra hos eſt inter apocrypha eē ponēdū: igit̉ ſapiētia q̄vulgo ſalomōis īſcribit̉ ⁊ ieſu filij ſirach liber ⁊ Iudith ⁊ Tobias ⁊ paſtor nō ſūt in canone. a Inter hiſtorias .i. inter hiſtoriales libros. b Synodꝰ ni. ſicut ait Iſid̓. ī. vj. Ethy. Inter cetera cōcilia qͣttuor ſcimꝰ eē venerabiles ſynodos q̄ totaꝫprincipalit̓ fidē cōplectunt̉: qͣſi qͣttuor euāgelia: vl̓ totidē paradiſi flumiHarū pͥma Nicēa ſynodꝰ. cccxviij. epōꝝ Cōſtātīoauguſto īꝑatore imꝑante ꝑacta ē: in qͣ Arriane ꝑfidie ꝯdēnat̉blaſphemia: quā d̓ īequalitate ſctē trinitatꝭ idē arriꝰ aſſerebat:ſꝫ ꝯſubſtātialē deo pr̄i dei filiū eadē ſctā ſynodꝰ ꝑ ſymbolū diffinit. Scd̓a ſynodꝰ. cl. patꝝ ſb̓ Theodoſio ſeniore ꝯſtātīopoligregata ē: q̄ Macedōiū ſpūmſctm̄ deū eē negātē ꝯdēnās cōſubſtātialē patri ⁊ filio ſpūmſctm̄ d̓mōſtrauit: dās ſymboli formā quā tota grecoꝝ et latīoꝝ eccl̓ia ꝯfitet̉ ⁊ p̄dicat. Tertia ſynodꝰ epheſina. cc. epōꝝ ſub iuniore theodoſio auguſto edita: q̄Neſtoriū duas ꝑſonas in xp̄o aſſerentē iuſto anathemate ꝯdēnauit: oſtēdēs manere in duabꝰ naturis. vnā dn̄i nr̄i Ieſu xp̄iꝑſonā. Quarta ſynodꝰ chalcedonēſis. dcxxx. ſacerdotuꝫ ſub
marciano vl̓ maximiano prīcipe habita ē: in qͣ Eutichiū ꝯſtātinopolitanū abbatē ꝟbi dei ⁊ carnis vnā naturā ꝓnūciātē⁊ eiꝰ defenſorē dioſcoꝝ quōdā alexādrie ep̄m: ⁊ ip̄ꝫ rurſus neſtoriū cū reliqͥs hereticꝭ vna patꝝ ſnīa ꝯdēnauit: p̄dicans eadē ſynodꝰ xp̄m dn̄m ſic natū d̓ virgīe: vt ī eo ſubſtantiā diuīe⁊ hūane ꝯfiteamur nature. Synodusaūt ex greco interp̄tat̉ comitatꝰ vl̓ cetꝰ. hucuſqꝫ ꝟba ſūt Iſido. a ſyn qd̓ eſtcon ⁊ odꝰ qd̓ ē materia d̓r ſynodꝰ .i. cōuētus cetꝰ comitatꝰ ꝯgregatio ⁊ ꝓprieſenū vl̓ p̄ſbyteroꝝ quā ſolēt facer ep̄i:ꝙ aūt d̓r ſynodꝰ qͣſi ſine nodo: ẜm illūverſiculDe ſctā ſynodo redeūt burſe ſine nodo: potiꝰ eſt ethymologia qͣꝫderiuatio. Nicena d̓r a Nicena cītateſic̄ ꝯſtātīopolitana a ꝯſtātīopoli: epheſina ab ephoſo. chalcedonēſis chalcedonia. c Acqͥeui po. vr̄e. o Paula ⁊euſtochiū. de his ſatꝭ īuenies .s. in ꝓlogo ſuꝑ Ioſue ꝟſus finē. d Exactioni .i. iſtāti petitiōi. Nota h̓ drn̄aꝫ īter poſtulationē ⁊ exactionē. Poſtulatio eī ē cū qͥſ petit ſimpl̓r. Exactio ātē cū qͥs petit importune aut inſtāter.e Et ſepoſitꝭ .i. dimiſſis ⁊ a me ſeꝑatꝭqͣſi ſeorſū poſitꝭ: a ſepono ſepōis qd̓ eſtſeꝑare vl̓ ſeorſū pone̓. f Unā lucu .i.vnā modicā vigiliā vniꝰ noctꝭ Nō ꝙ hͦlucubꝝ d̓r modicū lumē vl̓ modicꝰ ignis: ſic̄ fit ex crucibolo vel qͦcunqꝫ alio⁊ fit ī vmbra. vn̄ d̓r lucubꝝ: eo ꝙ luceat in vmbra: ⁊ hͨ lucubra idē: vn̄ lucubro bras d̓r vigilare: ⁊ ꝓprie lucubrareē vigilare ad lucubrū .i. ad lucernā innocte. Itē lucubrare d̓r paꝝ luce̓. vn̄ hͦlucubratio a qͦ hec lucubratiūcula diminutiuū. geͣ ex ꝟbo ver. ꝓpt̓ vicioſos codices ꝓpt̓ variaſ ⁊ corruptaseditiones. h Intelligētia .i. īcorrupta. i Vt inuictū oībꝰ ho. vī. .i. holofernē ꝑ quē deſignat̉ diabolꝰ. holofernes eī ethymologizat̉ oībꝰ ferēs necēab olō qd̓ ē totū: ⁊ fero fers ⁊ necꝭ necēa neceFinit qͣliſcūqꝫ expoſitio iſtiꝰꝓlogi. Poſtilla Nicolai de lyra ſuꝑludith Incipit.Capituulm: IAphaxat itaqꝫ. Pꝰ hi-ſtorias ſuſāne bel̓ ⁊ draconis q̄ ꝯtiger̄t captiuitatis tꝑe: vt. sͣ. dictū ē ſeqͥt̉ hiſtoria libri Iudith q̄ ꝯtigit tꝑecābiſis filij cyri ẜm hiſtoriogͣphos ⁊ doctores nr̄os: de qͦ conſtat ꝙ regͣuit pꝰ patrē. ⁊ ꝑ ꝯn̄s pꝰ captiuitatꝭ babylonice relaxationē. nā cyrꝰ dedit licētiā hebreis redeūdi. In hͦ igr̄ librodeſcribit̉ liberatio iſrl̓a ꝑſecutiōe holofernis. ⁊ diuidit̉ ī tresꝑtes. nā pͥmo deſcribit̉ huiꝰ ꝑſecutionis occaſio. ſcd̓o ip̄a ꝑſecutio. ca. v. tertio ppl̓i liberatio. ca. viij. pͥma adhuc ī duas. qꝛpͥmo ponit̉ occaſio ꝑſecutōis ml̓taꝝ gētiū generalit̓. ſcd̓o filioꝝ iſrl̓ ſpālit̓. iiij. cā. Circa pͥmū pōit̉ duplex occaſio. ſcd̓a ibiTūc exultatū ē. Circa pͥmū ſciēdū ꝙ regnū aſſyrioꝝ īcepit abantiqͦ belo: cuiꝰ filiꝰ ninꝰ ꝯdidit niniuē cītatē magnā ex noīeſuo appellās eā. ⁊ hͦ imꝑiū durauit vſqꝫ ad ſardinapalū īcluſiue: quē īterfec̄ arbatꝰ p̄fectꝰ medoꝝ ⁊ regͣuit ꝓ eo ⁊ trāſtulitr̄gnū ad medoſ: ⁊ ſic ꝑmāſit vſqꝫ ad Aſtyagē: ex cuiꝰ filia ortus fuit cyrꝰ rex perſaꝝ: qͥ iuuāte dario anūculo ſuo vicit balthaſar regē babylōis. Dan̄. v. ⁊ mortuo dario tēuit mōarchiam: cui ſucceſſit cābiſes filiꝰ eiꝰ qͥ alio noīe dictꝰ ē nabuch̓. ſecundꝰ. qꝛ ſic̄ pͥmꝰ tēplū deſtruxit: ſic iſte reedificatiōeꝫ eiꝰ impediuit vt dcm̄ ē .j. Eſdre iiij. h̓ aūt cābiſes adhuc viuēte pr̄eregͣuit ſuꝑ aſſyrios ī niniue: pꝰ mortē ꝟo pr̄is voluit mōarchiam tenere: ſꝫ eꝯͣ qͥdā medꝰ arpharat noīe voluit apud medosregͣre: ꝓpt̓ qd̓ int̓ ip̄m ⁊ cābiſeꝫ diſſenſio fuit orta q̄ fuit ſequētiū occaſio pͥma. Circa quā pͥmo ponit̉ huiꝰ arphaxat eleuatio. ſcd̓o eiꝰ debellatio. ibi: Anno igit̉. xij. Circa pͥmū dr̄: Arphaxat itaqꝫ rex medoꝝ: volēs regͣre per violētiā. l Subiugauerat mul. gē. ꝑ bellatores ſibi adherētes. m Et ip̄c edi.ad munimētū ſui ꝯͣ cābiſeꝫ. n Quā ap. egba. qd̓ nomē int̓p̄tat̉ ſolēne mādatū: eo ꝙ ad eiꝰ edificiū gētes ſibi ſubiectascōpulit.
A
S