Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi. TobiasCa. VI Nico. de lyra

Rofectꝰ Ca. VI. 7eſt aūt tobias: ⁊ va § p̄dicatoreſ. On̄. Famēpatient̉ vt canes: ⁊ cir. ci.bcanis ſecutꝰ eſt eū: ⁊ manſit prima manſione iuxta da §decurſuꝫ mortalitatis.cfluuiū tigrꝭ. Et exiuit vt lagͦuaret pedes ſuoſ: ⁊ ecce pi sſcis īmanis exiuit ad d̓uo hͦdrandū eum. Quē expaueſcens tobiaſ: clamauit voce magna. dicēs: Dn̄e īuadit me: Et dixit ei angelꝰ:e App̄hēde branciā eius: et īa dn̄s potētiū diaſminuēs palū traduxit cōfidēter eriz illos de peteſtate tenebraꝝ qͦs filios lucis p̄ſciuit⁊ predeſtinauit.trahe eū ad te. Qd̓ cū feciſſet attraxit euꝫ in ſiccū: etpalpitare cepit an̄ pedeseiꝰ. Tūc dixit ei angelus: kg Exetera hūc piſcē ⁊ cor eih ⁊ fel ⁊ iecurrepōe tibi. Sūtenī hͨ necͣia ad medicamēta vtiliter. Qd̓ cū feciſſetaſſauit carnes eiꝰ ⁊ ſecū ſu 1§ ſale ſapientie. b §. i. apl̓os de qͥbꝰ2: Dos eſtꝭ ſal terre.ſtuler̄t in via: cētera ſalier̄t m§ tobias ⁊ angelus: hō et deus.q̨̄ ſufficerēt eis qͦuſqꝫ ꝑuēirēt in rageſ cītatē medoꝝ.Tūc interrogauit tobiasangelū ⁊ dixit ei: Obſecrote azaria frater: vt dicasmihi qd̓ remediū hēbuntiſta q̨̄ de piſce ſeruare iuſſiſti? Et rn̄dēs angelꝰ dixita §aſtuciā cordis ītellectā ⁊ ardore ſpiritus crematam.ei: Cordis eiꝰ ꝑticulā ſi ſu­ nꝑ carbones ponas: fumꝰa Ieffugateiꝰ extricat om̄e genus de oa F forti.monioꝝ ſiue a viro ſiue aa §debili.ml̓ierē: ita vt vltra nō accedat ad eoſ. Et fel valet ad pvngēdos oculos ī qͥbꝰ fuerit albugo: ⁊ ſanabūt̉. Et ꝙdixit ei tobiaſ: Ubi vis vtmaneamꝰ? Rn̄dēſqꝫ āgelꝰait: Eſt h̓ raguel noīe: vir rꝓpinquꝰ de tribu tua: ⁊ h̓habet filiā nomīe ſarā: ſedneqꝫ maſculū neqꝫ feminā§ pater ad filiū: poſtula a me et dabo tibi gentes hereditatē tuā.vllā habet aliā p̨̄ter eā. Ti sbi debet̉ oīs ſubſtātia eiꝰ:

tiū ꝑ apl̓os ꝑuenit.Ca. VI.Rofectus. Be. Dn̄o veniēte ad gētes.ſaluādas p̄dicatores veſtigia eiꝰ ſūtſecuti: qꝛ qd̓ iuſſit īpleuerūt. Un̄: Eūres docete oēs gētes ⁊cͣ. Domum qͦꝫ cornelip̄e deꝰ pͥmo ꝑ ſe īpleuit ſpūſctō: ⁊ ſic Petrꝰaqua ꝑfudit: Canes vocāt̉ p̄dicatores: quiadei domū ⁊ eiꝰ ſubſtantiā ⁊ oues ſpiritualesa furibus ⁊ beſtialibus ſpiritibus ⁊ hereticꝭdefendunt. b Māſit. Dn̄ice paſſiōis ſacramentū manifeſte ſignificat̉: piſcis enī qͥ tobiam deuorare cupiēs āgelo docēte occiſus ē:diabolum ſignificat: qui dum in redemptorenoſtro carne appetijt captꝰ ē potentia diuinitatis. Tigris eſt fluuiꝰ qui rapidiſſimo curſuigri velociſſima beſtia ſic nominat̉: decurnoſtre mortalitatis ſignificat: in quo piſcꝭīmanis latebat cū diabolꝰ hūani generꝭ inuiſibilis ſeductor mortis habebat īperia. Māſit tobias iuxta tigris fluenta: qꝛ dn̄s mūdoapparēs inter mortales vitā duxit: ſed eū peccati vnda nō infundit: nec in eo princeps mūdi veniens quicqͣꝫ habuit. c Exiuit. Be.Chriſtus mortē cui nil debebat accepit vt pedes .ſ. ſuos .i. membra ſua a cōtagione pct̄ī ⁊mortis ablueret. Occurrit piſcis euꝫ deuorare cupiens: ⁊ dn̄o in cruce paſſo diabolus: qͦmouente crucifixus erat aduenit: querens ſiquid peccati in eo inueniſſet. d Quē expaneſcens. Chriſtus imminēte mortis articulo cepit pauere ⁊ tedere: nō diabolū ſed mortem: q̄ inuidia diaboli intrauit in orbē naturali carnis fragilitate ꝑhorreſcens. Un̄: Pater trāſfer calicē hūc a me. e Apprehende.Apprehēdit xp̄s diabolū qui eū capere ī cruce voluit: ⁊ moriēdo vicit. Apprehēdit ergobranciā vt caput nequiſſimū a corꝑe potētieſue dextera ſepararet .i. nequiciā antiqui hoſtis ab his qͦs ſibi corpus fecerat auferret: ethos corpori ſuo .i. eccleſie inferret: branciamenī habet piſcis in cōfinio capitis ⁊ corꝑis. ēāt xp̄ſ caput eccl̓ie q̄ ē corpus eiꝰ: ⁊ diaboluscaput iniquorū qui ſunt corpus eiꝰ. f Qd̓cū feciſſꝫ. Quia cū dn̄s nequiciā diaboli manifeſtaret molitus eſt adhuc electis ſuis ꝑſecutionē cōmouere: hi em̄ ſūt pedes eius ꝑ qͦsambulat in terra qui ſuꝑ oīa regnat in celo.g Exētera hūc piſcē. Dn̄s piſce exenterauitcū nequiciā diaboli latius ſanctis aperuit:⁊ quaſi arcana inſidiarū eius reſerauit. Repoſuit ſibi cor eiꝰ: quia calliditatē eius ī ſcripturis indicauit. de quo dicit̉: Serpens eratcallidior cunctis animātibus terre. ⁊ alibi:Num ignoramꝰ aſtucias eius. Fel qͦꝫ repoſult: qꝛ quāto malicie furore ꝯtra genus hūanum ſeuiat ad cautele ſtudiū ſcribi ⁊ ꝯſeruari voluit. Iecur repoſuit: qꝛ maligna eiꝰ cōſilia aduerſum nos per doctores veritatis inſinuauit. Aiunt eī phyſici: quia calore ⁊ occulta virtute iecoris excoquantur et digerant̉ cibi. Cū vero que agere diſponimꝰ ſedula cogtatione quo ordine ſint agenda exquirimꝰ qͣſi acceptos in ſtomacho cibos ardore iecorisexcoquimꝰ. h Sunt em̄ hec. Aſtutia diaboli ⁊ nequicia cognita nobis ad medelā ꝓficiunt: quāto em̄ ea certiꝰ exploramꝰ: tantocertiꝰ declinamꝰ. i Aſſauit carnes. Quicqͥd ſibi ex hͦ piſce aſſumpſerit: ſignificat eosſui audito dei verbo malunt inter membraſui deceptoris putrida et mortua reſidere:qꝫ in corpus chriſti venire. Aſſauit carnes:quia quos carnales īuenit ſpirituſſācti igneſpirituales ac fortiores reddidit qͥ ſuper apoſtolos in ignis viſiōe deſcendit. Tātos dominus de iudea collegit ad fidē quāti ſufficerent ad exemplū viuendi vel ad miniſteriuꝫpredicandi donec in gentibus eccleſie fundamenta locarentur.iz Oportet.

Rofectus eſt aūt tobi Ca. VI.bias. Deſcripto receſſu iuniorꝭ tobie: hic ꝯn̄r deſcribit̉ ꝓceſſus ſuevie: ⁊ primo ponit̉ illud qd̓ circa eū factūeſt in via. ſecūdo in termio vie. vij. ca. Circa primū deſcribit̉ duplex beneficium tobie exhibitū. qꝛ pͥmo a deuoratiōe piſcꝭeripit̉. ſcd̓o de ducēda vxore inſtruit̉. ibi: Etdixit ei. Prima adhuc ī duas: qꝛ prīo ponit̉ eripiendi modus. ſcd̓o ereptiōis fructus. ibi: Tunc dixit: Circa primū dicit̉:Profectus eſt aūt tobias: vt patrꝭ imperiū adimpleret. b Et canis ſecutꝰ ē eū.ſicut cōiter accidere ſolet: iſtud tamē pōitur hic ad maiorē exp̄ſſionē veritatis hiſtorice. c Et māſit pͥma māſione .i. pͥmadieta ⁊ hoſpitatione. d Iuxta fluuiuꝫtigris qͥ ē vnꝰ de qͣttuor fluminibꝰ parādiſi Gen̄. ij. e Et exiuit de domo vbi hoſpitatꝰ erat cū angelo. f Vt lauaret pedes ſuos. ad recreandū ꝯtra laborē itineris. g Et ecce piſcis īmanis .i. magnꝰdiuina ꝓuidētia miſſus. h Exiuit addeuorandū eū. ſic eī ei videbat̉: eo ꝙ aꝑto ore veniebat ꝯtra eū. i App̄hendebranciā eiꝰ .i. pennulā que eſt int̓ caput etcorpꝰ: qd̓ et fecit obediēs ſuo ductori qͣꝫuis horridū videret̉ ſibi. k Tūc dixit.Hic ꝯn̄r d̓ſcribit̉ ſequēs fructꝰ: qͥ duplexeſt .ſ. ꝓuiſio cibi: ⁊ etiā medicine. ⁊ ptꝫ littera vſqꝫ ibi: Aſſauit car. eius. nō totas ſed illas q̄ poterāt comedi recētes.m Cetera ſalierunt. pro reſiduo ītinerꝭ.Cetera patent vſqꝫ ibi: n Cordis eiusꝑticulā. ſi ſuper carbones ponas: fumuseius extricat .i. expellit. o Omne genꝰdemo. Circa qd̓ ſciendū ꝙ ſi demōes haberent corpora ſibi naturalit̓ vnita: ſic̄ dixit Appuleius ꝙ demones ſūt aīalia corpore aerea: tꝑe eterna: animo paſſiua: nōeſſet īpoſſibile ꝙ res corporales in eis facerent īpreſſionē rōne corporū: ſed qꝛ ẜmfidē nr̄am ⁊ etiā philoſophoꝝ doctrinaꝫſūt ſubſtantie ſimpliciter intellectuales.ideo nulla corporalis creatura poteſt ineis facere aliquā īpreſſionē: ꝓpter qd̓ fumus iſte non expulit demonem: ſꝫ figurauit eius expulſionē: qꝛ ſicut dictū eſt: fctāangeli circa tobiā fuerūt in multis figuralia: ⁊ ideo fumus ille ex igne ꝓcedensſignificauit virtutē oratiōis tobie iunioris ⁊ ſare: cuius merito angelꝰ Raphaelexpulit demonē a ſara. vn̄ nō dicit̉. jͣ. viij.ꝙ fumus ille demonē expulerit: ſed ꝙ angelus Raphael ip̄ꝫ app̄hēdit ⁊ religauitin ſuperioribꝰ egypti. Ꝙ aūt aliqn̄ demones ab obſeſſis corporibꝰ recedūt ad deportationē aliqͦꝝ lapidū ⁊ herbarū ⁊ pronūnciationē carminū ⁊ hmōi: nō fit virtute talium: ſꝫ demōes hͦ fingūt volūtarie:vt teneāt hoīes in errore: tn̄ res ſēſibilespn̄t aliquā diſpoſitionē facere ī corꝑe humano: ꝓpter quā ē minꝰ diſpoſitū ad patiēdū a demōe: ſic̄ dictū fuit pleniꝰ. j. ReIgū. xvj. de receſſu demōis a ſaule ipſo dd̓citharizāte. pª Et fel valet ⁊cͣ. nō eī ē incōuēiēſ ꝙ vna res corꝑal̓ hēat effctm̄ ſuꝑaliā corꝑalē: ſic̄ ſēſibilit̓ videmꝰ. q Et dixit ei. Hic ꝯn̄r tobias īſtruit̉ de ducendavxorē. vbi pͥmo ponit̉ angeli monitio. cūdicitur: r Eſt hic raguel nomine: id ēnominatus in diuitijs ⁊ virtute. s Tibi debetur omnis ſubſtātia eiꝰ. ꝑ acceptionem filie ſue quā ſolā habet heredē. ſecundo ponitur tobie excuſatio. ⁊ hec duplex. vna ratione periculi mortis ſibi imminētis. alia rōne triſticie ſuꝑueniētꝭ parētibꝰ ſenibꝰ ſi hͦ ꝯtīgeret: quā parētū triſticiā vi

A

B

C

R 2