Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

TobiasCa. I Nico. de lyra Glo. ordi.

Incipit liber Tobię qͥ tamennon eſt in canoneCa. IFbonos dn̄i. b ſ ꝑſonādeſcribit aptā negociaſObiās ex tribu et ata Finter illos abductꝰ: debus d̓r: primo tꝑe alleuiateſt terra zabulō.bAciuitate neptalimquę ē in ſuꝑioribꝰ at̄ote. I huiꝰ mūdi rotā ſuperās ſuꝑiora quenferiora ⁊ volubiliora relinquēs. b F retroem̄ relinqͥt viā ſpatioſam q̄ ducit ad mortem.c galileę ſupra naaſon: poſt viaꝫ q̨̄ Sa Fſciētiā falſi nominis ſiniſtram ⁊ falſam depuā damnattat: ⁊ mundanā philoſophiducit ad occidētē ī ſiniſtro habēs era Iſephet litterarū interp̄tatur.d ciuitatē ſephe̓t. Cū captꝰ eēt ī die fa §diaboli. b§ ſuperborum: aſſyrius em̄ diritēs interpretaturbꝰ ſalmanāſar regꝭ aſſyrioꝝ: in cā sptiuitate tn̄ poſitꝰ viam veritaetis nō deſeruit: ita vt oīa q̨̄ habe haI iudeis.re pot̓at qͦtidie cōcaptiuis fratribꝰ qͥ erāt ex eiꝰ genere impartiret.

Gbias ex tri. Bed. Liber Tobie eſt Ca. Iin ſuꝑficie littere ſalubris. Maximis eī vite moUralis et exemplis abūdat ⁊ monitis. Sed quantū poma folijs: tātum hiſtorie allegorie p̄cellit.Maxima em̄ eccl̓ie ꝯtinet ſacramēta. Ipſe em̄tobias ppl̓m iſrl̓ ſignificat: qͥ ceterꝭ gētibꝰ idolatrie deditꝰ fide recta ⁊ oꝑibdeo ſeruiebat. Un̄: Cū irēt o. ad v. a.⁊cͣ. Hieroboā nāqꝫ qͥ fabricauit ad deceptionem ſubditoꝝ vitulos aureos:idolatrie cultores exprimit: quorū cōplices ſignificant̉ in ſubditis.b Neptalim Bed. Latitudo. d̓ quaLatū mādatū tuū nimis. cuiꝰ tribusid ē filij ppl̓s fidelis eiꝰ ciuitas eccl̓ia.De qua: Nō pōt ciuitas abſcondi ſupra montē poſita. c Supra naaſon.Naaſon auguriū huiꝰ ciuitas ſuꝑioraaugurat̉ .i. cōtēplat̉ celeſtia. d Cuꝫcaptꝰ. Tobie captiuitas hūani generis captiuitatē deſignat: ꝑ regeꝫ oīmprauorū .i. diabolū qͥ nos de patria celeſti ī huiꝰ exilij vallē deiecit. e Itavt oīa. Sic ppl̓s iſrl̓ ꝑ doctores diuiniverbi elemoſynā nō ſolū rudibus ſuegētis auditoribꝰ: ſꝫ gentibꝰ ad iudaiſmū venientibꝰ miniſtrabat. Quicqͥdem̄ naturalis boni habuit qd̓ hoſtiscaptiuās nō abſtulit hͦ ſuis ī exēplumvirtutꝭ oſtēdebat: ⁊ portionē ſalutarꝭſciētie tāqͣꝫ decimā ſue ſubſtātie aduenis .i. gētilibꝰ offerebat.☞ Nihil tn̄Nico. de lyraIncipit poſtilla Nicolai de lyra ſuꝑ librū Tobie: ⁊ primo eiuſdē p̄fatio.Tōportuit facere: ⁊ illanō omittere Matth̓. xxiij. Poſtqͣꝫ (auxiliāte deo)ſcripſi ſuꝑ libros ſacre ſcripture canonicos incipiēdo a pͥncipio Gen̄. ⁊ ꝓcededo vſqꝫ ad finē Apoca.de eiuſdē cōfiſus auxilio ſuꝑ alios intēdo ſcribereqͦ nō ſunt de canone .ſ. liber Sapīe: Eccleſiaſticꝰ: Iudith: Tobias: ⁊ libri Machabeoꝝ ẜm ꝙ Hieronymꝰ dicit ī ꝓlogo galeato qͥ p̄mittit̉ libris Regū: ⁊ idē dicit d̓ libro Baruch in eiꝰꝓlogo: ⁊ de ſcd̓o Eſdre ī ꝓlogo ſuꝑ Eſdrā: ꝓpt̓ qd̓ aſſūpſi verbū ꝓpoſitū: Hec oportuit ⁊cͣ. j quo duo poſſūt notari. Primūē neceſſitas oꝑis p̄cedētꝭ. ibi: Hec oportuit facere. Scd̓m ē vtilitas oꝑis ſubſequētꝭ. ibi: Et illa nō omittere. Circa primū ſciēdū ꝙ libri ſacre ſcripture qͥ canonici nūcupant̉ tāte ſūt auctoritatis ꝙ qͥcqͥd ibi cōtinet̉ verū tenet̉ firmit̉ ⁊ indiſcuſſe. ⁊ ꝑ cōſequēs illd̓ qd̓ ex hͦ ꝯcludit̉ manifeſtę. nā ſic̄ ī ſcpͥturꝭ philoſophicis ꝟitas cognoſcit̉ ꝑ reductionē ad pͥma pͥncipia ꝑ ſe nota: ſic ī ſcpͥturꝭ a catholicꝭ doctoribꝰ traditꝭ: ꝟitas cognoſcit̉qͣꝫtū ad ea q̄ ſūt fide tenēda ꝑ reductiōeꝫ ad ſcpͥturas ſacre ſcripture canonicas: q̄ ſūt habite reuelatiōe diuina: cui nullo mōfalſū pōt ſubeſſe: ꝓpt̓ qd̓ ītellectꝰ eaꝝ neceſſariꝰ ē eccl̓ie. ⁊ iō deexpoſitiōe eaꝝ pōt dici illud qd̓ ſcribit̉ Ecc̄i. xxiiij. Hec oīa liber vite .i. oēs libri expoſiti ī oꝑe p̄cedēti ꝯtinet̉ ī libro vite .i. īlibro reuelate ꝟitatꝭ a deo qͥ ē ip̄a vita: ſic̄ eī diuīa p̄deſtinatiod̓r liber vite: ſic ⁊ hec ſcpͥtura ꝯiuinitꝰ reuelata liber vite d̓r: tūqꝛ a vita ꝑ eēntiā ꝓcedit. vt dictū ē: tū qꝛ ad vitā beatā ꝑducit.Circa ſcd̓m ꝯſiderādū ꝙ libri qͥ nō ſūt d̓ canone: recepti ſūt abeccl̓ia: vt ad morū informationē ī ea legant̉: tn̄ eoꝝ auctoritasad ꝓbādū ea q̄ ī cōtētionē veniūt minꝰ idonea reputāt̉. vt dicit Hiero. ī ꝓlogo ſuꝑ librū Iudith: ⁊ ī ꝓlogo ſuꝑ parabolasSalomōis: ꝓpt̓ qd̓ ſūt minoris efficatie qͣꝫ libri canonici. ⁊ iōpoſſumꝰ dicere dn̄o a qͦ ē oē bonū illud qd̓ ſcribit̉ Iudith. viij.Illa poſt illa cogitaſti. lꝫ eī ī actu cogitādi diuino nō ſit priusaut poſteriꝰ cū ſit vnicꝰ ⁊ ſimpliciſſimꝰ: tn̄ ī effectibꝰ ab eo p̄cogitatꝭ ē ordo tꝑis ⁊ dignitatꝭ: ⁊ ſic ꝟitas ſcpͥta ī libris canonicis pͥor ē tꝑe qͣntū ad pl̓a: ⁊ dignitate qͣntū ad oīa qͣꝫ ſit illa q̄ſcribit̉ in nō canonicis: vtilis tn̄ ē ad directionein via morū: vt dictū eſt ꝑ quā ꝑuenit̉ ad regnūceloꝝ: qd̓ nobis ꝯcedat ⁊cͣ. Ca. I3Obias ex tribu ⁊ ciui. ⁊cͣ. In exponendo librosqͥ nō ſūt de canone intendo tenere tꝑis ordinē qͦſcripti ſūt vl̓ qͦ ī eis cōtēta cōtigerunt: exceptꝭ libris Sapīe et

Ecc̄i qͥ morales ſūt ⁊ poſt hiſtoriales ponēt̉. vltimo ꝟo ſcd̓sEſdre qͥ minoris aucͣtis merito reputat̉. Si igit̉ incipio a libro Tobie: cuiꝰ hiſtoria primo cōtigit .ſ. āno ſexto Ezechie regis iude: qꝛ captiuatꝰ fuit tobias ꝑ ſalmanaſar regē aſſyrioꝝvt ptꝫ. jͣ. eo. ca. Qui regnū. x. tribuū captiuauit āno vj. Ecechie: vt hr̄. iiij. Reg. xviij. Liber igit̉iſte in duas ꝑtes diuidit̉: qꝛ pͥmo deſcribit̉ tobie cōuerſatio ꝟtuoſa. ſcd̓odei ꝯſolatio gr̄oſa. iiij. ca. Prima induas .ſ. ī partē pͥncipalē ⁊ īcidētalē q̄incipit ibi: Eadē itaqꝫ die. Prima adhuc ī tres: qꝛ pͥmo deſcribit̉ eiꝰ ꝟtuoſa ꝯuerſatio ī terra captiuitatꝭ. Scd̓oin terra natiuitatꝭ. ibi: Cūqꝫ eēt iunior. Tertio reuertit̉ auctor ad deſcribēdū ꝯuerſationē eiꝰ virtuoſam in terracaptiuitatis. ibi: Igit̉ cū ꝑ captiuitatē. Circa primū deſcribit̉ primo genꝰ⁊ locꝰ ip̄ius. cū d̓r: Tobias ex tribu ⁊ciuitate neptaliꝫ ⁊cͣ. Eſt em̄ neptalimnomē equiuocū ad ſignificandū vnātribū de duodecim tribubꝰ iſrl̓: denominatā a neptalim filio iacob: ⁊ ad ſgnificandū quādā galilee ciuitatē ſicnoīatā: de qua fuit tobias oriūdus ꝓpter qd̓ d̓r: Ex tribū ⁊ ciuitate neptalim: ⁊ ē ſimilis modus loquēdi: ſicutdicit beatꝰ Grego. de beato Benedicto: Fuit vir venerabilis gr̄a benedictus ⁊ nomine. b Que eſt in ſuperioribus galilee. hoc dicit̉: qꝛ duplexē galilea. vna eſt ſuperior. altera inferior: ciuitas vero neptalim de qua tobias fuit oriundus: erat ī galilea ſuperiori. c Supra naaſon. nomē eſtciuitatis: q̄ reſpectu neptalim declinat ad mare mediterraneū. vt ptꝫ ī deſcriptiōe terre ſancte ⁊ ſic ciuitas neptalim eſt in loco ſuꝑiori. Alibi vero naaſon ē nomē ꝓpriumprincipis tribꝰ iude. Numeri. vij. d̉ Poſt viā q̄ ducit adoccidētē. in qua parte eſt mare mediterraneū reſpectu neptalim: ⁊ maris galilee qd̓ eſt ad orientē reſpectu ciuitatis neptalim: erat aūt quedā via cōmunis ꝑ quā res portabant̉ d̓ vnomari ad aliud tranſiens iuxta neptalim: ⁊ ſic dicit̉ eſſe poſt illā viā reſpectu ſitus hierl̓m. e Inſiniſtro habēs ciuitatēſephet. ẜm philoſophū dextrū mūdi eſt oriēs. vn̄ incipit motus celi: ⁊ occidēs ſiniſtrū. ẜm vero cōmunē modū loquendiquē magis ſequit̉ ſcpͥtura ſacra ſiniſtrū mūdi ē illud qd̓ ē adſiniſtrā hoīs verſa facie ad oriētē: ⁊ ſic ꝑs aqͥlonarꝭ ē ſiniſtraꝑs mūdi. ciuitas ꝟo ſephet ē in aqͥlonari ꝑte reſpectu neptalim: vt ptꝫ ī deſcriptiōe terre ſancte. iſta ꝟo de tribū iuda ⁊ ciuitatē tobie dicūt̉ hic ad ꝯfirmationē ꝟitatis hiſtorief Cū captꝰ eſſet ī diebꝰ ſal. ex hoc ptꝫ ꝙ nō fuit captiuatusin prima captiuatione filioꝝ iſrael quā fecit theglatphalaſarrex aſſyriorū. de qua habet̉. iiij. Reg. xv. ſed in ſcd̓a quā fecitſalmanaſar ſexto anno ezechie regꝭ iuda. vt habet̉. iiij. Reg.xviij. ⁊ ſic ptꝫ ꝙ hec hiſtoria incepit a ſexto anno ezechie regꝭiuda. vt dictū eſt. sͣ. ſed qn̄ terminata fuerit. dicūt aliqͥ ꝙ hocfuit poſt deſtructionē ciuitatis hierl̓m factā ꝑ nahuchodonoſor: eo ꝙ dicit Tobias. jͣ. xiij. ca. Hieruſalem ciuitas dei caſtigauit te dn̄s ⁊cͣ. ſed hoc ſtare nō pōt: qꝛ in fine huiꝰ libri dicit̉ꝙ cōpletis annis. cij. ſepultꝰ fuit tobias: plures aūt anni fluxerunt a ſexto anno ezechie vſqꝫ ad dictā deſtructionē. nā ezechias regnauit. xxix. annis. tobias aūt fuit captiuatꝰ āno eiꝰvj. ⁊ ſic de ānis ezechie remanēt. xxiij. poſt captiuitatē tobie.poſt ezechiā regͣuit manaſſes filiꝰ eiꝰ ānis. lv. iiij. Reg. xxj. etoſt eū ioſias filiꝰ eiꝰ ānis. xxxj. poſt quē regnauit ioachac filiꝰ eiꝰ tribꝰ mēſibꝰ qͥ cōputāt̉ ī ānis pr̄is. pꝰ eū regͣuit frat̓ ecliachim. xj. ānis. iiij. Reg. xxiij. pꝰ eū regͣuit ioachin filiꝰ eitribꝰ mēſibꝰ qͥ cōputāt̉ ī ānis pr̄is: poſt quē regͣuit ſedechiasxj. ānis an̄ deſtructionē cītatꝭ. iiij. Reg. xxiiij. qͥ anni ſil̓ iūctifaciūt ānos. cxxxj. ⁊ ad hos adiūgēdi ſūt ānni qͦs habuit tobias an̄qͣꝫ captiuaret̉: qꝛ iā erat etatꝭ tāte ꝙ hēbat vxorē ⁊ filiū. vt hr̄. jͣ. eo. ca. qd̓ āt allegat̉ ī ꝯͣriū: Hierl̓m ciuitas dei caſtigauit te dn̄s ⁊cͣ. nō valet: qꝛ ꝓphetia fuit d̓ futuro: vt videbit̉ ibidē dn̄o ꝯcedēte. g In capti. ad idolatriā declinādo:cū tn̄ int̓ idolatras hītaret ⁊ ſic fidel̓r ſe habuit erga deuꝫ: etetiā miſericordit̉ erga ꝓximū. iō ſb̓dit̉: h Ita vt ⁊cͣ. ⁊ ſb̓dit̉:Cunqꝫ

A

Psͣ .118.

Mat. .5. b.